Адыгеим ирайони 7-мэ, къэли 2-мэ ыкIи псэупIэ кой 51-мэ ахахьэхэу чIыпIэ зыгъэIоры­шIэжьыпIэ 60 иI. Ахэм ямэфэкI ипэгъокIэу гу­щыIэгъу тыфэхъугъ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм адыряIэ зэпхыныгъэ­хэмкIэ Адыгэ Республикэм и Комитет ипащэу КIэдэкIое Руслъан.

— Непэ тэри IэубытыпIэ тшIэу, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэри зэрылажьэхэрэр 2003-рэ илъэсым къыдэкIыгъэ фе­деральнэ хэбзэгъэуцугъэр ары, ау ащ зэхъокIыныгъэхэр бэрэ фэхъух. Ахэм республикэ хэ­бзэгъэуцугъэхэр адиштэнхэм тынаIэ тетыныр типшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ, — къеIуатэ ащ. — Ащ имызакъоу, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм япащэхэмрэ яIофышIэхэмрэ яшIэныгъэхэм ахагъэхъоным, зэ­хъокIыныгъэхэм игъом ахэгъэгъозэгъэнхэм, япшъэрылъхэр, пшъэдэкIыжьэу яIэхэр икъоу ашIэнхэм ыуж тит. КъэIогъэн фаер муниципальнэ къулы­къушIэхэм ягъэхьазырыни Комитетым иIофшIэн зэрэщыщыр ары.

— Ахэр сыдэущтэу зэха­шъущэхэра?

— ЧIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм къулыкъушIэхэм ягъэхьазырын, яшIэныгъэхэм зэрахагъэхъощтым фытегъэпсыхьагъэу программэ тэ дгъэхьазырыгъэу тиI. Ащ къыдыхэлъытагъэу «Сервиснэ гупчэу «Гарант» зыфиIорэм, гущыIэм пае, гъэрекIо тIогъогогъо егъэджэнхэр зэхищагъэх. Къэралыгъо ыкIи муниципальнэ закупкэхэр зэрэпшIыщтхэр ары анахьэу ахэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр. Джащ фэдэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым, сэнэхьатхэмкIэ гъэсэныгъэ тедзэ зэхэщэгъэным фэгъэзэгъэ научнэ-консультационнэ Гупчэм нэбгырэ 400-м ехъумэ яшIэныгъэхэм ащаха­гъэхъуагъ. Лъыплъэн-уплъэкIун IофшIэным изэхэщэн, террориз­мэм цIыфхэр щыухъумэгъэнхэм, чIыгу-мылъку зэфыщытыкIэхэм, къэлэгъэпсыным, къэралыгъо ыкIи муниципальнэ гъэIорышIэным, кадрэхэм япхыгъэ тхылъхэм ягъэхьазырын афэгъэхьыгъэ темэхэмкIэ ахэр рагъэджагъэх. Мы Iофтхьабзэ­хэри программэу ыпэкIэ зигугъу къэсшIыгъэм къыдэлъытагъэх.

Къоджэ псэупIэхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм фэгъэ­хьыгъэ федеральнэ программэми тыкъыхеубытэ. Ащ ишIуагъэ­кIэ 2022-рэ илъэсым муниципальнэ къулыкъушIэ нэбгырэ 70-м ехъумэ яшIэныгъэхэм аха­гъэхъуагъ. Программэм къы­дэлъытагъэхэм япхырыщын ахэр фырагъэджагъэх.

Пстэумэ анэмыкIэу къыхэзгъэщымэ сшIоигъу, 2019 — 2024-рэ илъэсхэм Хэгъэгур къаухъумэзэ фэхыгъэхэм яшIэжь гъэпытэгъэным фэгъэхьыгъэ федеральнэ программэм рес­публикэр хэлажьэ. Ащ къыдэ­лъытэгъэ Iофтхьабзэхэр чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм зэращыпхыращыхэрэм ынаIэ тетынэу Комитетыр ары фагъэзагъэр. ГущыIэм пае, 2020-рэ илъэсым программэм ипхырыщын пае федеральнэ бюджетым къыхэ­хыгъэу сомэ миллиони 4,1-рэ къатIупщыгъ, республикэ ахъщэу сомэ мин 42-м, чIыпIэ бюджетым къыхэхыгъэу сомэ мин 43-м ехъу ащ хэлъхьагъэ хъугъэ. Хэзыгъэ имыIэу зэкIэри зищыкIагъэм пэIухьагъ.

— ЧIыпIэ зыгъэIоры­шIэжьыпIэхэм яIоф­шIэн зэрэзэхащэрэм, шIуагъэу къыхьырэм, япшъэрылъхэр зэрагъэцакIэхэрэм сыдэущтэу уасэ фэшъушIыра?

— Илъэс къэс, мэлылъфэгъу мазэм, муниципальнэ образованиехэм япащэхэм чIыпIэ зы­гъэIорышIэжьыпIэхэм Iофэу ашIагъэм фэгъэхьыгъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ ыпа­шъхьэ Iофэу ашIагъэр къызэфахьысыжьы, тапэкIэ гухэлъхэр ахэм ащы­гъэнэфагъэх. Докладхэм щыкIагъэхэр, нахьыбэу анаIэ зытырагъэтын фаехэр къызэрагъэлъагъорэм имызакъоу, пшъэ­рылъ­хэр игъом ыкIи икъоу пхырызыщыгъэхэри къыха­гъэщых.

ЕтIани, мы докладхэм къэра­лыгъо хэбзэ къулыкъухэр нахь куоу ахэплъэжьыхэшъ, Комитетым ахэм къапкъырыкIызэ зэкIэ зэфехьысыжьы. ЧIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ анахь хъупхъэхэм грантхэр республикэм ибюджет къыхэхыгъэу аретых. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ иунашъокIэ ащ пэIухьэрэ ахъщэр блэкIыгъэ илъэсым сомэ миллиони 10 ашIыгъ. Джы апэрэ чIыпIэр зыхьырэ чIыпIэ зыгъэ­IорышIэжьыпIэм сомэ миллиони 5, ятIонэрэм — миллиони 3, ящэнэрэр зыубытырэм сомэ миллиони 2 афэкIо. ЧIыпIэм Iо­фыгъоу щыряIэхэм ащыщхэм ядэгъэзыжьын ар пэIуагъахьэ.

— Адыгеим и ЛIышъхьэ цIыфхэм яеплъыкIэхэр, яшIоигъоныгъэхэр къы­дэлъытэгъэнхэм мэхьанэ зэриIэр ренэу къыхегъэщы…

— ЦIыфхэм яеплъыкIэ зэдгъэшIэным пае илъэс къэс уп­чIэхэмкIэ зафэтэгъазэ, «независимый опрос» зыфаIорэм фэдэ зэхэтэщэ. Ащ имызакъоу, шIоигъоныгъэ зиIэхэр, муниципальнэ образованием иинтернет нэкIубгъо агъэфедэзэ, АР-м икъэралыгъо хэбзэ гъэцэкIэкIо къулыкъухэм ясайт ихьанхэшъ, чIы­пIэ зыгъэIорышIэжьыпIэу зэ­п­хыгъэхэм иIофшIэн зэрэзэхэщагъэм фэгъэхьыгъэ упчIэхэм джэуапхэр аратыжьынхэ алъэ­кIыщт. Ащ агу рихьыгъэри, зэрымыразэхэри, тапэкIэ тынаIэ зытедгъэтын фаехэри хэзыгъэ имыIэу къыщэлъагъох. Ежь муниципальнэ образова­ниехэми цIыфхэм яеплъыкIэ зэрагъэшIэнэу хэушъхьафыкIыгъэу ащ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхащэх.

Муниципалитетхэм яIофхэм язэшIохын республикэм икъэра­лыгъо хэбзэ къулыкъухэр сы­дигъокIи къызэрэхэлажьэхэрэм къыкIэзгъэтхъымэ сшIоигъу. Му­­ниципальнэ образованиехэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэм, цIыф­хэм ящыIакIэ нахьышIу хъуным афытегъэпсыхьагъэу ахэр кIэщакIо зыфэхъухэрэм япхырыщынкIи IэпыIэгъу хъунхэм сыдигъокIи фэхьазырых.

Арышъ, ащ фэдэ Iофтхьа­бзэ­хэм нахьыбэу кIэщакIо афэхъун­хэу, хэхъоныгъэхэр ашIыхэзэ тапэкIэ лъыкIотэнхэу респуб­ликэм ичIыпIэ зыгъэIорышIэ­жьыпIэхэм тафэлъаIо, мэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ тафэгушIо!

ДэгущыIагъэр ХЪУТ Нэфсэт.