Мы илъэсым жъоныгъуакIэм и 26-м зыкI къэралыгъо ушэтынхэм ятын аублэщт. ЗэхъокIыныгъэхэр фэхъущтхэмэ, ахэлэжьэщтыр зыфэдизыр зэдгъэшIагъ.

Апэрэ илъэсхэм ялъытыгъэ­мэ, кIэлэеджакIохэр нахь есагъэхэу ушэтынхэм къякIуалIэх, гъэхъэ­гъэшIухэр зышIыхэрэр нахьыбэ мэхъу. ГъэрекIо гурыт еджапIэу N 7-р къэзыухыгъэ Шагъундэкъо Миланэ урысы­бзэмкIэ балли 100 къырихыгъ. Балл 90-м ехъу нэбгырэ 65-мэ къахьыгъ. ХьисапымкIэ Андрей Гогуадзе ыкIи Шъоджэ Анзор балли 100 къырахыгъ.

Мыгъэрэ ушэтыным зызэрэфагъэхьазырырэм тыщи­гъэгъозагъ къэралыгъо аттес­тационнэ къулы­къум ипащэ ипшъэ­рылъхэр зыгъэцэкIэрэ Лариса Айриян.

— ЗыкI къэралыгъо ушэтынхэм язэхэщэн илъэс къэс зэрифэшъуашэу зыфэтэгъэхьазыры. Непэрэ мафэр пштэмэ, ушэтынхэр атынхэмкIэ амал къязытырэ сочинениер тIогъогогъо зэхэтщагъ. Апэрэр тыгъэ­гъазэм атхыгъ, ащ дэжьым ар зыфэмытхыгъэ е ушъхьагъу гъэ­нэфагъэ иIэу къемыкIолIэшъугъэ нэбгырэ 80-мэ мэзаем атхыжьыгъ. ЖъоныгъуакIэм ипэублэ аужырэу сочинениер джыри зэ атхыжьын алъэкIыщт, — еIо тигущыIэгъу.

Урысыем пэшIорыгъэшъ ушэтынхэр гъэтхапэм и 20-м щаублагъэх. Адыгеим апэрэ ушэтыныр гъэтхапэм и 23-м щыкIуагъ, ащ нэбгыри 4 хэлэ­жьагъ. ЗэкIэмкIи нэбгырэ 14-мэ пэшIорыгъэшъэу заушэтыгъ, ахэм ащыщэу 12-р блэкIыгъэ илъэс­хэм еджапIэр къэзыухыгъэх. Зы нэбгырэм мы илъэсым къеухы, IэкIыбым еджэным щы­лъыпидзэжьын мурад иI, зым гурыт сэнэхьат зэригъэгъотыгъэу апшъэрэ еджапIэм чIэхьа­жьыщт. Мэфитфым къыкIоцI ушэтынхэр кIуагъэх, ахэр гурыт еджапIэу N 11-м щызэхащагъэх.

Мы илъэсым ушэтынхэр нэ­бгырэ 1869-мэ атынэу щыт, ахэм ащыщэу зыкI къэралыгъо ушэтыныр нэбгырэ 1834-мэ, къычIэкIыгъо къэралыгъо эк­заменыр (ГВЭ) нэбгырэ 14-мэ атыщт. Мы шIыкIэр къызыфэзгъэфедэхэрэр зипсауныгъэкIэ илэгъухэм акIэмыхьэхэрэр ыкIи хьапсым дэсхэр ары. Аттестатыр къаратыжьыным пае ахэм урысыбзэмрэ хьисапымрэ атырэр. Мы илъэсым еджапIэр къэзыухырэ нэбгырэ 1705-рэ ушэтынхэм къякIолIэнхэу агъэ­нафэ, гурыт сэнэхьат зэзыгъэгъотыгъэу ушэтыныр зытыщтыр нэбгырэ 27-рэ, блэкIыгъэ илъэс­хэм къэзыухыгъэхэр нэбгыри 104-рэ мэхъух. Ахэр зыпхырымыкIышъугъэхэ предмет закъор ары зызэраушэтыжьыщтыр.

Ушэтынхэм ятыгъо шъхьаIэ жъоныгъуакIэм и 26-м рагъэ­жьэщт. А мафэм географиемкIэ, литературэмкIэ, химиемкIэ зау­шэтыщт. ЖъоныгъуакIэм и 29-м урысыбзэмкIэ ушэтыныр кIощт. Мэкъуогъум и 1-м хьисапымкIэ профильнэ ыкIи базовэ ушэтынхэр зэхащэщт. Мэкъуогъум и 5-м тарихъымрэ физикэмрэ атыщтых. Мэкъуогъум и 8-м обществознаниер, мэкъуогъум и 13-м IэкIыб къэралыгъуабзэ­хэр ыкIи биологиер, мэкъу­огъум и 16-м ыкIи и 17-м IэкIыб къэралыгъуабзэр жэрыIокIэ, и 19-м ыкIи и 20-м информатикэр атыщтых.

— БлэкIыгъэ илъэсхэм афэ­дэу предметхэм ащыщэу обществознаниер нахь къыхахыгъ. Ар нэбгырэ 752-мэ атыщт, ба­зовэ хьисапымкIэ нэбгырэ 1046-мэ, профильнэмкIэ — 704-мэ заушэтыщт. Мы илъэсым урысыбзэри хьисапыри зы ма­фэм атынэу дгъэнэфагъэ, аужырэ илъэсхэм пандемием ыпкъ къикIыкIэ ар мэфитIоу гощы­гъагъэ. Джащ фэдэу биологиер нэбгырэ 413-мэ къыхахыгъ, ли­тературэр — нэбгыри 119-мэ, ар блэкIыгъэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ нахьыб, географиер зытыщтхэм япчъагъэ зэхапшIэу хэхъуагъ, ар мыгъэ нэбгырэ 80-мэ къыхахыгъ. Тарихъыр кIэ­лэеджэкIо 319-мэ, химиер — 297-мэ, физикэр — 214-мэ атыщт. ИнформатикэмкIэ нэбгырэ 304-мэ ыкIи IэкIыб къэралыгъуабзэр зытыщт нэбгыри 134-мэ мэфитIум заушэтыщт, — еIо Ларисэ.

ЗэкIэмкIи Мыекъуапэ ушэтынхэр зыщыкIощт чIыпIи 4 къыщызэIуахыщт. Непэрэ мафэм ехъулIэу игъэкIотыгъэ гъэцэ­кIэ­жьынхэр зэрашIылIэрэ лицееу N 8-м ычIыпIэ 19-р аштагъ, ащ нэмыкIэу гурыт еджапIэхэу NN 2-м ыкIи 11-м, гимназиеу N 5-м ушэтынхэр ащыкIощтых. Ахэр зэрифэшъуашэу зэтырагъэпсыхьагъэх.

БлэкIыгъэ илъэсхэм ябгъа­пшэмэ, мыгъэ зыкI къэралыгъо ушэтыным итын зэхъокIыны­гъабэ фэхъугъэп. Анахьэу КИМ-р ары зэхъокIыныгъэ зы­фэ­хъугъэр, ар федеральнэ къэ­ралыгъо гъэсэныгъэ шапхъэм нахь пэблагъэ ашIыгъ.

БлэкIыгъэ илъэсхэм афэдэу аттестатыр къаратыжьыным пае шIокI имыIэу урысыбзэмрэ хьи­сапымрэ атын фае, шъхьадж зычIэхьащтым елъытыгъэу предметхэр къыхехы. ИлъэсиплIыкIэ узэкIэIэбэжьмэ хьисапыр тIоу агощыгъ, аттестатыр къыуаты­жьыным пае базовэр екъу, ау узычIэхьащтым ищыкIагъэ зыхъукIэ, профильнэри птын фае, ар нахь къин.

Я 9-рэ классыр къэзыухырэ кIэлэеджэкIо 5296-мэ къэралыгъо ушэтынхэр атыщт. Урысыбзэмрэ хьисапымрэ анэмыкIэу, географиемкIэ нэбгырэ 3581-мэ, обществознаниемкIэ нэбгырэ 2843-мэ, информатикэмкIэ 1811-мэ, биологиемкIэ 1037-мэ, химиемкIэ 321-мэ, инджылызы­бзэмкIэ 238-мэ, физикэмкIэ 143-мэ, тарихъымкIэ 68-мэ ыкIи литературэмкIэ 53-мэ заушэ­тыщт. Адыгабзэр нэбгырэ 200-м ехъумэ атынэу къыха­хыгъ. Анахьэу ахэр Шэуджэн ыкIи Теуцожь районым аще­джэрэ кIэлэеджакIох.

КъэIогъэн фае я 9-рэ ыкIи я 11-рэ классхэр къэзыухыхэу Донецкэ ыкIи Луганскэ народнэ республикэхэм, Запорожскэ ыкIи Херсон хэкухэм къарыкIыжьыгъэхэм ащыщхэми рес­публикэм зызэрэщаушэтыщтыр.

ЩыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэн­хэм фэшI ахэм фэгъэкIотэнхэр афашIых.

Мазэм ехъу зыкI къэралыгъо ушэтынхэм ятын рагъэжьэнкIэ къэнагъэр. Адыгеим ащ зэри­фэшъуашэу зыфигъэхьазырыгъ, пунктхэм ачIэтыщтхэм егъэджэн зэфэшъхьафхэр афызэхащэх, пшъэдэкIыжьэу яIэр агурагъаIо.

КIэлэеджакIохэр мыщынэхэу ушэтыным къекIолIэнхэм фэшI Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр ­ре­нэу афызэхащэх, пчъагъэрэ пэ­шIорыгъэшъэу заушэтыгъ. Джащ фэдэу Урысые Iофтхьа­бзэу «Сдаем вместе» зыфиIо­рэм Адыгеир илъэс къэс хэла­жьэ. Мыгъэ гъэтхапэм и 20-м къыщегъэжьагъэу и 29-м нэс ны-тыхэм зыкI къэралыгъо ушэтыныр атыгъ. Нэбгырэ 300 фэ­диз ащ хэлэжьагъ, ахэм ахэтыгъэх зисабый гурыт еджапIэр къэзыухыхэрэм ямызакъоу, хэбзэ къулыкъухэм ялIыкIохэр, депутатхэр, общественнэ организациехэм ахэтхэр. Ащ ишIуа­гъэкIэ ны-тыхэм къэралыгъо ушэтыныр зэратырэр, зэрэзэхащэрэр нэрылъэгъу афэхъугъ, шапхъэу пылъхэр зэрагъашIэх, зи къин зэрэхэмылъыр, илъэс зэкIэлъыкIохэм зэрагъэшIагъэм­кIэ зызэраушэтыжьырэр агурыIуагъ.

МыекъуапэкIэ ушэтыныр лицееу N 19-р ары зыщыкIуагъэр. Ны-тыхэм ыпэрапшIэу ядокументхэр ауплъэкIугъэх, аIыгъыр зэкIэ агъэтIылъыгъ, нэужым аудиторием екIолIагъэх. Ушэты­ныр зэрэкIощт шIыкIэр къафаIотагъ. КъекIолIагъэхэм урысы­бзэмкIэ заушэтыгъ, ар кIэлэ­еджакIохэм атхыщтым пэбла-­ гъэу гъэпсыгъагъэ, IофшIэни 7 агъэцэкIагъ ыкIи сочинение цIыкIу атхыгъ.

ДЕЛЭКЪО Анет. Сурэтхэр: зэIухыгъэ къэбарлъыгъэIэс амалхэр.