Диктантым зыфагъэхьазыры
«Тотальнэ диктант» зыфиIорэ дунэе гъэсэныгъэ Iофтхьабзэр мэлылъфэгъум и 8-м зэхащэщт. МыекъуапэкIэ Адыгэ къэралыгъо университетыр ащ итхынкIэ чIыпIэ шъхьаIэу агъэнэфагъ.
Урысыбзэр зикIасэхэу, зишIэныгъэ зыушэты зышIоигъохэр мыщ хэлажьэх. 2014-рэ илъэсым Мыекъуапэ апэрэу «Тотальнэ диктант» зыфиIорэм хэлэжьэгъагъ ыкIи ащ къыщегъэжьагъэу илъэс къэс диктантыр щатхы. Хабзэ зэрэхъугъэу, площадкэ шъхьаIэр Адыгэ къэралыгъо университетыр ары. Мыгъэ ар Гагариным ыцIэ зыхьырэ урамым тет унэу N 13-м, шIэныгъэмкIэ ыкIи инновациехэмкIэ коворкинг Паркым ыкIи апшъэрэ еджапIэм IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыхэрэр зыщеджэрэ факультетым (урамэу Жуковскэр, 18) ащатхыщт. Ахэм апае хэушъхьафыкIыгъэ тест ТruD агъэхьазырыгъ. Урысыбзэр зимыныдэлъфыбзэхэу, текст шъыпкъэр зыфэмыукIочIыщтхэм апае зэхэщакIохэм а шIыкIэр агъэфедэ.
Тест TruD зыфиIорэр 2016-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу къыхэхьагъ. Мыекъуапэ ар апэрэу щагъэфедэщт.
Тестым IофшIэни 9 хэхьэ, я 10-м текстым ипычыгъо диктантэу атхыщт. Аужырэ IофшIэным шIоигъоныгъэ зиIэхэр ары хэлэжьэщтхэр ыкIи ащ уасэ шъхьафэу фашIыщт. Текстхэм АР-м и Адвокат палатэ исовет хэтэу, адвокатэу НатIэкъо Мурат ыкIи филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, апшъэрэ еджапIэм ихэушъхьафыкIыгъэ кафедрэ ипащэу Хъуажъ Замирэ къяджэщтых. Диктантыр мэлылъфэгъум и 8-м мафэм сыхьатыр 2-м аублэщт. Онлайн ыкIи офлайн шIыкIэм тетэу ар атхын амал яIэщт. Ащ хэлажьэхэрэм шIокI имыIэу паспорт аIыгъын фае. «Тотальный диктант» зыфиIорэм иофициальнэ нэкIубгъо хэлажьэ зышIоигъохэм пэшIорыгъэшъэу ащ зыщатхын фае.
«Тотальнэ диктантыр» 2004-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу зэхащэ. 2022-рэ илъэсым дунаим икъэлэ 600-мэ ар ащыкIуагъ ыкIи нэбгырэ мини 780-м ехъу хэлэжьагъ. 2023-рэ илъэсым диктантым икъэлэ шъхьаIэу Нижний Тагил агъэнэфагъ, текстым иавторыр «Большая книга» зыфиIорэ шIухьафтыным икъыдэхын ифинал ихьагъэу Василий Авченкэр ары. Урыс зекIоу, тха- кIоу, КъокIыпIэ Чыжьэм иушэтакIоу Владимир Арсеньевым текстыр фэгъэхьыгъ.