Гъэтхапэм и 23-м къыщегъэжьагъэу и 30-м нэс шIэныгъэ Iофтхьэбзэ заулэ «Зыфэдэ мыхъурэ тхьамафэр зыфэдэ хъурэ теорием къыдыхэлъытагъэу» зыфиIорэм къыхиубытэу Адыгэ къэралыгъо университетым щырагъэкIокIы, ар хьисап шIэныгъэм иуцун зиIахьышхо хэзышIыхьагъэу, зэлъашIэрэ шIэныгъэлэжьэу Андырхъое Хьазэртал фэгъэхьыгъ.

Тхьамафэм къыкIоцI цифрэ технологиехэмрэ шIэныгъэ хэхыгъэхэмрэ я Институтэу АКъУ-м иIэм апэрэ олимпиадэу Андырхъое Хьазэртал ыцIэкIэ зэджагъэхэр щыIэщт, ащ дакIоу студентхэр зыхэлэжьэщтхэ хьисап джэгунхэр рагъэкIокIыщтых, дэпкъ гъэзетхэмкIэ зэнэкъокъущтых ыкIи шIэныгъэлэжьым фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ зэхащэщт.

Зыфэдэ хъурэ теориер — хьисапым иедзыгъу, ащ зэмыжэгъэхэ хъугъэ-шIагъэхэм алъапсэ зэрегъашIэ: ошIэ-дэмышIэу хъухэрэр, ошIэ-дэмышIагъэм иинагъэ, ахэм язытет ыкIи арашIылIэрэр. Зыфэдэ хъурэ теориер игъэкIотыгъэу ащагъэфедэх астрономием, физикэм, биологием, джащ фэдэу ар къащашъхьапэ мэкъу-мэщым, промышленостым, медицинэм ыкIи экономикэм, цIыфым ищыIэныгъи ар къыхэфэ, анахьэу къежьэгъэкIэ Iэмэ-псымэхэр зыгъэфедэзэ къэбархэм защызгъэгъуазэхэрэм.

Iофтхьабзэу «Зыфэдэ мыхъурэ тхьамафэр зыфэдэ хъурэ теорием къыдыхэлъытагъэу» зыфиIорэр зыкIырагъэкIокIырэр студентхэм апай, ахэм япредметхэр шIу ягъэлъэгъугъэным, непэрэ мафэм къыздихьырэ шIэныгъэхэм къахэкIрэ пшъэрылъхэр къагурыIонхэм ыкIи зэхафышъунхэм, шIэныгъэ ыкIи культурнэ амалэу аIэкIэлъхэр къызэтегъэнэжьыгъэнхэм афэшI.

Андырхъое Хьазэртал Махьмудэ ыкъор (1934 — 2021) шIэныгъэлэжьышхоу, кIэлэегъаджэу, хьисап шIэныгъэм иуцун зиIахьышхо хэзышIыхьагъэу щытыгъ, АКъУ-м алгебрэмрэ геометриемрэ якафедрэ щигъэпсыгъагъ. 1966-рэ илъэсым физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ диссертациер къыухъуми, кандидатыцIэр, адыгэхэмкIэ апэрэу, къыфагъэшъошэгъагъ. ИIофшIагъэхэм мэхьанэшхо зэряIагъэр къэзыгъэлъагъорэр хьисапым дэлэжьэрэ шIэныгъэлэжьхэу Германием, Польшэм, Японием ащыпсэухэрэм ахэр зэрагъэфедэщтыгъэхэр ары. 1985-рэ илъэсым егъэджэн тхылъэу «Сборник задач по теории вероятностей» зыфиIоу къыдигъэкIыгъагъэмкIэ джырэ нэс хэгъэгум ит апшъэрэ еджапIэхэм ащырагъаджэх, къыдагъэкIыжь зэпыт.

Адыгэ къэралыгъо университетым ипресс-къулыкъу