IофшIэным цIыфыр егъэдахэ, епIу, елэжьы, ащ ишIуагъэкIэ ыцIэ щыIэныгъэм къыхэнэ.

Псаоу щыIагъэмэ, Шыхьанчэрыехьаблэ щыщ Мамый Борисэ СултIан ыкъом ыныбжь илъэс 80 хъущтыгъ.

Я 10-рэ классым ыуж Борис Мыекъопэ деревообрабатывающэ техникумым чIахьи, дэгъоу къыухыгъ. Дзэ къулыкъум къызекIыжьым, Краснодар дэт мебелышI комбинатым

мастерэу Iухьагъ. ИIофшIакIэрэ игъэпсыкIэрэ агу рехьышъ, дагъэкIуае. Мафэ горэм генеральнэ пащэр къеджэшъ, Москва еджакIо зэригъэкIощтыр къыреIо. Илъэсищрэ щытхъу пылъэу къеджэшъ къегъэзэжьы. КъызэкIожьым, зыгъэкIуагъэри, езыгъэджагъэхэри къыгъэукIытэжьыгъэхэп. Мастерым щыригъажьи, мебелышI комбинатэу «Пшызэ» зыфиIорэм ипэщэ IэнатIэ нэсыгъ. Борисэ гъэхъагъэу иIэхэм афэшI тамыгъэу «Ударник десятой пятилетки», орденэу «Щытхъум итамыгъ», «IофшIэным иветеран» зыфиIохэрэр къыфагъэшъошагъэх. Джащ фэдэу зы шIухьафтыным адрэр къыкIэлъыкIозэ ылъэкI къымыгъанэу лэжьагъэ.

Борисэ иIофшIэкIэ закъоп щытхъур къызэрилэжьыгъэр. Зыщыщ лъэпкъыр щыгъупшэу зы мафи къыхэкIыгъэп. Адыгэ кIалэм шэн-зекIокIэ дахэ хэлъыгъ. Нахьыжъыр ылъытэщтыгъ, лъэпкъым ишэн-хабзэхэр илъэпIагъэх.

МебелышI комбинатым игенеральнэ пэщагъэу Лев Фукцман янэ зэфыкъом, адыгэхэм яшэн-хабзэхэм атетэу ар аригъэгъэтIылъыгъагъ. Зэмылъэпкъэгъу нэбгырабэу IофшIапIэм Iутыгъэхэм ар ашIогъэшIэгъон дэдагъ, ашIодэхагъ. Зянэ щымыIэжь Фукцманми лъэшэу ыгу рихьи къыриIогъагъ: «А сикIал, ащ фэдэу сэри укъыздэзекIомэ, сигопэщт ыкIи ащкIэ сыкъыолъэIу».

ЩыIагъ уахътэ фабрикэхэм, заводхэм, комбинатхэм япащэхэр ежь цIыфэу аIутхэм хадзыжьхэу. Ащ фэдэ зэхъум, Мамый Борисэ процент 99-мэ амакъэ фати, хадзыгъагъ.

А лъэхъаным IэкIыбым кIощтыгъэр мэкIэ дэдагъ, ШыхьанчэрыехьаблэкIэ Борисэ нэмыкI ар къыдэхъугъэп сIоми, сыхэмыукъонэу къысшIошIы. ЗыдэкIогъэ къэралыгъо пэпчъ илъэпкъ ащаригъэшIагъ. Ежь ыдэжь хьэкIапIэ къызыкIохэкIи, лъэпкъ шхыныгъохэр зытет адыгэ Iанэм пигъэтIысхьэщтыгъэх. Тхьачэт щыпсыр ыкIи пIастэр IэхъомбищкIэ аригъэшхыщтыгъ. Адыгэ шыухэр, адыгэ къашъохэр къэзышIыхэрэр зытет пхъэмбгъу цIыкIухэр нэпэеплъэу аритыщтыгъ. Джащ фэдизэу адыгэ лъэпкъым итарихъ аригъашIэ шIоигъуагъ.

Борисэ Iоф зыщишIэгъэ илъэсхэм цIыфхэм ишIуагъэ зэраригъэкIыщтым пылъыгъ. Хэт къеолIагъэми, илъэIу фимыгъэцакIэу IуигъэкIыжьыщтыгъэп. Адыгэкъалэ дэсхэу мебелышI комбинатым Iутхэр автобусымкIэ IофшIапIэм аригъащэщтыгъэх. Общежитиехэр къаритыщтыгъэх, перестройкэр къызежьэм, приватизировать ашIыжьхи, унэхэр къафэнэжьыгъэх. Комбинатым къыдигъэкIырэр Адыгэкъали, Шапсыгъи, Теуцожь районми арыс цIыфхэм аIэкIагъахьэщтыгъ. ЦIыфхэм зэращымыгъупшэн, игугъу зэрашIыжьын лъагъо къыгъэнагъ.

ПчыхьалIыкъое еджапIэм ипэщагъэу, Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Нэхэе Даутэ имузей къызэIуахы зэхъум стенд ящыкIагъэу Борисэ зызэхихыкIэ (Шэртэнэ Мэдин ащыгъум еджапIэм ипэщагъэр) «УкъэмыгумэкI, Мэдин, зыфэпIогъэ пIалъэм ехъулIэу стендыр къязгъэщэжьыщт», — къыреIо. ЗэриIуагъэм тетэу къафарегъэщэжьы, музеир къызщызэIуахыщтым ежьыри къырагъэблагъэ.

Пэнэжьыкъое еджапIэм ащ дэжьым ипэщагъэу ЛIыхъурэе Марыет Алый ыпхъум зэхехы мыщ фэдэ адыгэ кIалэ мебелышI комбинатым зэрипащэр ыкIи ащ зыIуегъакIэ. КIэлэегъаджэхэм язэIукIэ горэм тыщаугъоигъэу Марыет къыIотэжьыгъагъ: «Пшынахьыжъ къызэрэспэгъокIыгъэмрэ шъхьэкIэфэныгъэу къысихыгъэмрэ къэIотэгъуай. А Нурыет, ори утшIодэгъугъ, ау ащ фэдэ адыгэгъэшхо зыхэлъ кIалэ сыIукIагъэп. СызэрэкIуагъэм сыкIигъэгушIужьыгъ».

Езгъэджагъэхэм ащыщхэр мебелыр къызщашIырэ комбинатым Борисэ ыштэщтыгъэх. Ахэр еджапIэм къызыкIохэкIэ къысфаIуатэщтыгъ: «Нурет Султановна, ар зэрэцIыфышIур, ащ ишIуагъэ къызэрэтигъэкIыгъэр, IофшIапIэм Iутхэм лъытэныгъэшхо зэрэфашIырэр… Зэрэтхьаматэм емылъытыгъэу, станокхэм ащыщ къутагъэми, мастерым емыжэу еуцуалIэшъ, ешIыжьы».

Джащ тетэу сшынахьыжъэу Мамый Борисэ идэгъугъэу цIыфмэ аIощтыгъэр стхьакIумэ итыгъ. Игупсэхэми джаущтэу ар афыщытыгъ. Джыри еджэзэ, чэщ IофшIэныр здихьэу ахъщэ къыгъахъэ зэхъум, сэри сызэригъэгушIощтым пылъыгъ. Ащ къысфищэфыгъэгъэ цокъэ плъыжьхэм ядэхагъэ зэкIэри къехъуапсэщтыгъ, сэри сызышIошIыжьыщтыгъ.

ИIофшIакIэ дэхагъэ, игукIэгъу лъэшыгъэ, илъэпкъ ихъишъэ ыIуатэзэ ищыIэныгъэ гъогу къырыкIуагъ. Сэри, лIакъори, чылэри тырэгушхо. Мамый Борисэ СултIан ыкъор лъэпкъым ишъэо кIасэу щыIагъ, щыIэщт!

КОЩЭГЪУ (Мамый) Нурыет. Пэнэжьыкъуай. Сурэтыр: Кощэгъухэм яхъарзынэщ.