Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ Iофэу ышIагъэм икIэуххэм язэфэхьысыжьын фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъом хэлэжьагъ.

Джащ фэдэу мы Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем, Росздравнадзорым ипащэхэр, шIокI зимыIэ медицинэ страхованием и Фонд Адыгэ РеспубликэмкIэ ичIыпIэ гъэIорышIапIэ илIыкIохэр, врачхэр, IэзэпIэ зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.

Адыгэ Республикэм псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иIофшIэн икIэуххэм, шIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ чIыпIэ программэр пхырыщыгъэным пэIухьэрэ мылъкум, джащ фэдэу псауныгъэм икъэухъумэн фэгъэзагъэхэм Iоф­шIэнымкIэ яфитыныгъэхэр къэу­хъумэгъэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэм ахэр атегущыIагъэх.

АР-м и ЛIышъхьэ ипсалъэ къыщыхигъэщыгъ илъэсэу икIыгъэм икIэуххэмкIэ а отраслэм илъэныкъо шъхьаIэхэр зыфэдагъэхэр, тапэкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэри къыгъэнэфагъэх.

«Мы лъэныкъомкIэ зэкIэми ткIуа­чIэ зэтхьылIэн фаер цIыфэу рес­публикэм щыпсэухэрэм игъом ыкIи тэрэзэу медицинэ IэпыIэгъу аратыныр ары. Хэгъэгум и Пре­зидентэу Владимир Путиным къызэриIуагъэмкIэ, «цIыфхэр зыщыпсэухэрэ чIыпIэр ары медицинэ IэпыIэгъу дэгъу зыщарагъэгъотын фаер», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.

Республикэм и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, лъэпкъ проектэу «Псауныгъэр къэухъумэгъэныр» зыфиIорэм ыкIи къэралыгъо программэхэу медицинэм ылъэныкъокIэ зэхагъэуцуагъэхэм ягъэцэкIэн 2022-рэ илъэсым сомэ миллиарди 8,5-рэ пэIуагъэхьагъ.

Ащ амал къытыгъ лъэныкъуа­бэмэ атегъэпсыхьэгъэ IофшIэныр зэшIохыгъэнэу: медицинэм иучреждениехэр шIыгъэнхэр ыкIи гъэцэкIэжьыгъэнхэр, медицинэ Iэмэ-псымакIэхэмкIэ ахэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэр, онкологие ыкIи гу-лъынтфэ узхэм апэуцужьынхэм иамал арагъэгъотыныр, кIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ икъэухъумэн нахь тэрэзэу дэлэжьэгъэныр, уцхэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэм ыкIи кад­рэхэр зэримыкъухэрэм япхыгъэ Iофыгъохэр зэшIохыгъэнхэр.

КъумпIыл Мурат ынаIэ зытыраригъэдзагъэхэм ащыщых пэ­ублэ звенэм иавтопарк гъэкIэ­жьыгъэныр, отраслэм иинфраструктурэ нахьышIу шIыгъэныр, муниципальнэ медицинэ учреж­дениехэм яIофшIэн нахь тэрэзэу зэхэщэгъэныр.

Ащ нэмыкIэу республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъэр шъоу­щыгъу уз зиIэхэм нахь макIэу къяолIэгъэ узхэм алъэныкъокIэ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъоу аратырэм нахь хэгъэхъогъэным, зегъэушъомбгъугъэным мы аужырэ илъэсхэм хэбзэ къу­лыкъухэм анаIэ нахь зэрэтыра­гъэтырэр ары. Илъэс къэс рес­публикэм ибюджет ахэм апэIухьанэу щытым нахь ха­гъахъо.

Цифрэ технологиехэм зэратехьагъэхэм ишIуагъэкIэ узхэм яIэзэнхэмкIэ, медицинэм иIофышIэхэм атегъэкIэгъэ Iофхэм тIэкIу нахь къакIегъэчыгъэнымкIэ, электрон справкэхэр къа­IэкIэхьанхэм ыкIи нэмыкIхэм алъэныкъокIэ екIолIэкIэ зэфэшъхьафхэр агъэфедэнхэм иамал щыIэ хъугъэ.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кадрэхэм япхыгъэ Iофыгъоу щыIэр, ахэр зэримыкъухэрэр щыгъэзые­гъэн­хэм пае МКъТУ-м ыкIи хэгъэгум имедицинэ апшъэрэ еджапIэхэм гъусэныгъэ адашIыгъ. Мыекъопэ медицинэ колледжым бюджет чIыпIэу иIэр процент 30-кIэ нахьыбэ хъугъэ. Программэу «Къоджэ врачыр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу 2012-рэ илъэ­сым къыщыублагъэу къуаджэ­хэм врач 510-мэ ыкIи гурыт звенэм къыхиубытэрэ медицинэ IофышIэ 80-мэ Iоф ащашIэ хъугъэ. ЛэжьапкIэр къэIэтыгъэ­ным социальнэу ухъумэгъэнхэм, медицинэм иIофышIэ пстэуми ахъщэ тедзэ аIэкIэгъэхьэгъэным ыкIи нэмыкIхэм япхыгъэ Iофыгъохэр зэшIуахых.

ЗэIукIэгъум илъэхъан КъумпIыл Мурат Херсон хэкум и Ге­ническэ район кIогъэ врач­хэмрэ медицинэм иIофышIэ­хэмрэ зэрафэразэр къыIуагъ. Гъогогъуищэ Адыгеим имедикхэр ащ зыщэIэхэм зыныбжь хэкIотэгъэ ыкIи кIэлэцIыкIу нэбгырэ мин пчъагъэ ауплъэ­кIугъ, операцие пшIы пчъагъэ ашIыгъ.

Отраслэм тапэкIи хэхъоныгъэу ышIыщтым игугъу къышIызэ республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, врач­хэм сыд фэдэрэ лъэныкъокIи теурыкIуагъэ къызхагъафэ хъущтэп.

«Джыри зэ къыкIэсIотыкIы­жьын фаеу мэхъу: шъо цIыфхэр ары Iоф зыдашъушIэхэрэр, арышъ, IэпыIэгъоу яшъутырэр арэп анахь мэхьанэ зиIэр, ащ кIэухэу фэхъурэр ары шъуиIоф­шIэн зыфэдэр къэзыгъэлъа­гъорэр. ЦIыфхэм алъэгъун фае зыгъэгумэкIыхэрэ Iофым кIэу-хэу фэхъурэр. Нэбгырэ пэпчъ зыкъызэрэшъуфигъэзэрэ Iофыр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм тэри тынаIэ тетэгъэты, тинэплъэгъу идгъэкIырэп», — къыIуагъ Къум­пIыл Мурат.

Мы зэхэсыгъом джащ фэдэу къыщыгущыIагъ АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм зидунай зыхъо­жьыхэрэм япчъагъэ процент 15,3-кIэ нахь макIэ хъугъэу агъэунэфыгъ, ау къэхъухэрэм япчъагъэ проценти 4,1-кIэ къы­кIичыгъ. Хэгъэгур зэрэпсаоу пштэмэ, кIэлэцIыкIухэу дунаир зыхъожьыхэрэм ялъытыгъэу угущыIэн хъумэ, гурытымкIэ агъэунэфыгъэм а пчъагъэр АдыгеимкIэ нахь макI. Ау зы бзылъфыгъэ идунай ыхъожьыгъ.

Мэрэтыкъо Рустем шъхьафэу къызыщыуцугъэхэм ащыщ ­лъэпкъ проектэу «Псауныгъэм икъэухъумэн» зыфиIорэр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэр. Ведомствэм ипащэ къыIотагъ шIыкIэ­амалыкIэхэр медицинэм иучреждениехэм ащагъэфедэхэ зэрэхъугъэм ишIуагъэкIэ апшъэ­рэ технологиехэм атетэу медицинэ операциеу ашIырэр фэди 1,5-кIэ нахьыбэ зэрэхъугъэр.

Кадрэхэм ягъэхьазырын фэгъэхьыгъэу къызэриIуагъэмкIэ, медицинэм иапшъэрэ еджапIэхэр илъэсэу икIыгъэм студент 64-мэ къаухыгъ, ахэр зэзэгъыныгъэу адашIыгъэхэм атетэу

IофшIапIэхэм аIухьанхэ фаеу щытыгъ. Мы пчъагъэм щыщэу нэбгырэ 37-мэ еджэныр ординатурэм щылъагъэкIотагъ, пшIыр — IофшIапIэм Iухьагъ. Ушъхьагъу гъэнэфагъи ямыIэу зыIухьан фэе IофшIапIэхэм аIумыхьа­гъэхэр студентхэм къахэкIыгъэх. Ахэм тазырхэр атыралъхьагъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, пшъэры­лъэу яIэхэр агъэцэкIэн зэрэфаемкIэ студентхэм ыпэрапшIэу гурыгъэIон IофшIэныр адызэри­хьаныр министерствэм ипшъэ­рылъэу щыт. Зэзэгъыныгъэу зэ­дашIыгъагъэр зымыгъэцакIэ­хэрэм пхъэшагъэ хэлъэу адэзе­кIонхэ фаеу ылъытагъ респуб­ликэм и ЛIышъхьэ.

ШIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ Фондым ипащэхэр, псауныгъэм икъэухъумэн иIофышIэхэм я Адыгэ республикэ профсоюз, АР-м и ЛIышъхьэрэ АР-м иминистрэхэм я Кабинет­рэ я Администрацие и УплъэкIун гъэIорышIапIэ, шъолъыр гъэIорышIэнымкIэ Гупчэм яIофышIэхэри мы зэхэсыгъом къыщыгущыIагъэх.

Адыгеим и ЛIышъхьэ зэхэсыгъом икIэухым джыри зэ агу къыгъэкIыжьыгъэх псауныгъэм икъэухъумэн ылъэныкъокIэ рес­публикэм ыпашъхьэ ит пшъэ­рылъ­хэр. Анахьэу ащ анаIэ зы­тыраригъэдзагъэр медицинэм иIофышIэхэм зекIокIэ-гъэ­псыкIэу ахэлъын фаехэр, сыд фэдэрэ лъэныкъомкIи цIыфхэм япсауныгъэ икъэухъумэнкIэ теу­рыкIуагъэ къызыхагъафэ зэрэмыхъущтыр ары.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу Сурэтхэр: А. Гусев.