Псым и Маф
«Псыр — псэ» аIо цIыфхэм. Ары зэрэщытри. Псыр ымыгъотэу хэти щыIэн ылъэкIыщтэп. Ар къыдалъыти, псым и Мафэ илъэси 10-кIэ узэкIэIэбэжьымэ агъэнэфагъ, гъэтхапэм и 22-м ар хагъэунэфыкIы.
Пшызэ псыубытыпIэ шъолъырым и ГъэIорышIапIэ икъутамэу Адыгеим щыIэм ипащэу Хьатикъое Асе псым и Мафэ илъэс къэс зэрэхагъэунэфыкIырэр къытфиIотагъ.
Тиреспубликэ псыхъоу, хьыкъумэу, нэмыкI псыуцупIэу итыр 973-рэ мэхъу, зэхэбгъэхъожьымэ ахэм якIыхьагъэ километрэ мин 23-рэ фэдизыщт.
Урысыем ишъолъырхэр зэкIэ зэбгъапшэмэ, ахэм апхырыкIырэ псыхъохэмкIэ Адыгеим апэрэ чIыпIэр еубыты. Хьыкъум 680-рэ зэрэтиIэр Урысыем шIэныгъэхэмкIэ и Академие хегъэунэфыкIы.
ТхылъеджапIэхэм, гурыт еджапIэхэм мы мафэм фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонхэр ащызэхащэх, псым мэхьэнэ ин зэриIэм щатегущыIэх. Анахьэу кIэлэеджакIохэм псыхъоу тиIэхэм ацIэхэр зэрагъашIэх, зыдэщыIэ чIыпIэхэм къакIэупчIэх.
Адыгеир IэрышI хьыкъумхэмкIи апэ ит. Шапсыгъэ, Щынджые, Краснодар псыубытыпIэхэр илъэс зэфэшъхьафхэм агъэпсыгъэх. Псыхъохэу Шъхьэгуащэ, Лабэ, Къурджыпс зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэхэр яIэх.
Къыблэ шъолъырым щыпсэухэрэм псыр тызэрэфаеу тэгъэфедэми, ар зыфимыкъоу е къэзыщэфэу дунаим тетыр нэбгырэ миллион пчъагъэ мэхъу.
— Республикэм ипсыхэр мыушIоинхэм фэшI псыхъохэм янэпкъыхэм, хьыкъумхэм ягъэкъэбзэн илъэс къэс студентхэмрэ велонтерхэмрэ къыхэтэгъэлажьэх. Экологиер къабзэу къызэтегъэнэнымкIэ ащ ишIуагъэу къакIорэр ныбжьыкIэхэм ятэгъашIэ, — къыIуагъ А. Хьатикъуаем.
Псыхъохэр нэпкъыхэм къадэкIыхэу мэхъу. Анахьэу гъатхэм осыр къушъхьэхэм къащыткIунэу зыщыригъажьэкIэ, губгъохэми, псэупIэхэми псыр акIэлъадэу, зэрар аригъэкIэу къыхэкIы. Псым гумэкIыгъо къыздимыхьыным ащ фэгъэзэгъэ къулыкъухэр лъэплъэх.
Псыр щымыIэмэ, псэ зыпыт пстэур чIышъхьашъом щыпсэушъущтэп.
(Тикорр.).