ЩымыIэжьэу алъытэщтыгъэ зэпахырэ узэу шъогъазэр (корь) къызэузыхэрэм япчъагъэ Урысыем щыхахъоу агъэунэфыгъ.

УФ-м и Роспотребнадзор къызэритыгъэмкIэ, мы узыр яIэу врачхэм зафагъэзагъэу Московс- кэ, Ленинградскэ, Самарскэ, Новосибирскэ хэкухэм, Алтайскэ ыкIи Краснодарскэ крайхэм, нэмыкI субъект заулэхэм ащатхыгъ. Эпидемием пэшIуекIорэ Iофтхьабзэхэр зэкIэ мы шъо- лъырхэм ащызэрахьагъ.

Шъогъазэм Урысыем зыкъыщиштэным ушъхьагъу фэхъу- гъэу къулыкъум къыхигъэщырэр IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыхи Урысыем Iоф ащ щызышIэнэу къэкIуагъэхэм ащыщ- хэм мы узыр къапыхьагъэу ыкIи пэуцужьырэ прививкэр ахэмылъэу къызэрэчIэкIыгъэр ары.

«Мы уахътэм шъогъазэм ылъэныкъокIэ Урысыем эпидемиологиемкIэ изытет тылъып- лъэн тэлъэкIы. Шъолъырхэм ащыщхэм шъогъазэр къызэузыхэрэм япчъагъэ нахь зыкъы- зэращиIэтырэр Iоф зышIэнэу къэкIогъэ мигрантхэм прививкэр зэрахэмылъым, унэгъо псаухэу динэу алэжьырэм епхыгъэу вакцинэр щызыгъэзыехэрэм, къекIокIэу псэурэ цIыфхэм япхыгъ», — къыщыхагъэщыгъ Урысыем и Роспотребнадзор.

АдыгеимкIэ Iофхэм язытет

Зэпахырэ узэу шъогъазэр мэзаем икъихьагъухэм нэбгыри 4-мэ къяутэкIыгъ. Ащ фэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тыфэхъугъ щэфакIохэм яфитыныгъэхэр ыкIи цIыфым игупсэфыныгъэ къэухъу- мэгъэнхэмкIэ Федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу Сергей Завгороднем.

- Тэ тишъолъыри шъогъазэр блэкIыгъэп, — къеIуатэ санитар врач шъхьаIэм. – Нэбгыри 4-у мы узыр къызыхагъэщыгъэхэм ащыщэу 3-р кIэлэцIыкIух, зым ныбжь иI, узым пэуцужьырэ прививкэр ахэм ахэлъыгъэп. Поселкэу Яблоновскэмрэ къуаджэу Тэхъу- тэмыкъуаерэ ахэр ащэпсэух. Сымаджэ хъугъэхэм ащыщ зы бзылъфыгъэр иунагъо игъусэу зыгъэпсэфыпIэ Тыркуем щыIэхэу узыр къызэутэкIыгъэм IукIэнэу хъугъэ, ащ къыпихыгъэу къэкIожьыгъ. Къэбарыр къызэрэтлъы- Iэсыгъэм тетэу эпидемием пэуцужьырэ Iоф- тхьабзэхэр зэкIэ сыхьат 72-м къыкIоцI зетхьа- гъэх. КIэлэцIыкIухэр зыщеджэхэрэ еджапIэхэм ачIэсхэу, нэмыкIэу зыIукIагъэхэу шъогъазэм пэуцужьырэ прививкэхэр зыхэмылъэу къы- чIэкIыгъэхэм афашIыгъ. Игъом эпидемиер къызэтедгъэуцон тлъэкIыгъэ.

Вакцинэм имэхьан

Джащ фэдэу Сергей Завгороднем къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ащ къикIырэп рэхьатэу утIысыжьыныр. Шъогъазэр зэрэуз щынагъор, цIыфыр ащ илIыкIын зэрилъэкIыщтыр пстэуми къагурыIон фае. Ащ пэуцужьырэ закъор вакцинэр ары.

Шъугу къэдгъэкIыжьын, революцием ыпэкIэ зэпахырэ узхэм (дифтерием, коклюшым, шъорэкIым, шъогъазэм) арылIыкIыщтыгъэх, ахэм апэуцужьын вакцинэхэр а лъэхъаным щыIагъэхэпти. Совет хабзэм илъэ- хъан ахэр къаугупшысыгъэх ыкIи зэкIэми къыдгурыIощтыгъ вакцинацием имэхьанэ — инфекцие зэфэшъхьафхэм тащыухъу- магъэу тыщыIэным иамал ащ къызэрэтитырэр. Къэралыгъом щыпсэухэрэм япроцент 95-м ехъум прививкэхэр афашIын залъэкIым, зэпахырэ узхэм ащыщыбэ тщыгъупшэжьыгъ, тагъэгумэкIыжьыгъэп. А узхэр щымыIэжьхэмэ, прививкэхэр пшIынхэри имыщыкIэгъэжьэу цIыфхэм алъытагъ. Вакцинэ зыхалъхьагъэхэм япчъагъэ къы- щыкIэу, зыхэмылъхэр нахьыбэ хъухэу джы ыублагъ. Ащ къы- хэкIэу зэпахырэ узхэм «зыкъа- гъэлъэгъуагъ».

ГухэкI нахь мышIэми, социальнэ хъытыухэм, интернетым къарыхьэрэ къэбархэу, литературэу вакцинэхэм апэшIуе- кIохэрэр джы ны-ты ныбжьыкIэхэм нахь ашIошъ мэхъу. Ахэр IэубытыпIэ ашIызэ, ны-тыхэр бэрэ хэукъох, псауныгъэм зэрар фэхъущт лъэбэкъухэр ашIых.

— Шъогъазэм ущызыу- хъумэрэ амал закъоу щыIэр ащ пэуцужьырэ вакцинэр ары, — еIо республикэм исанитар врач шъхьаIэ. — А прививкэр тIоу е щэу зэхэтэу щыI, тIошIыгъоу цIыфым халъхьэ. Сабыйхэм илъэс аныбжь зыхъукIэ ыкIи илъэсихым зынэсхэкIэ шъогъазэм пэуцужьырэ прививкэр афашIы. ЗыфашIыгъэм шъогъазэр къыпыхьэрэп, джащ фэд, къызэузыгъахэми ащ ыуж къеутэкIыжьырэп. Ны-тыхэм къагурыIон фае мы узыр псынкIэ дэдэу зэрэзэпахырэр ыкIи сабыйхэмкIэ зэрэщынагъор. ГущыIэм пае, нэбгыри 100-м зы сымаджэ (къытырипхъэнэу зыригъэжьэгъэ мэфи 9-м къыкIоцI пыпхын олъэкIы) захафэкIэ, процент 95-р къэсымаджэ.

ШъушIэным пае

Шъогъазэр — жьым хэт вирусымкIэ псынкIэу зэпахырэ уз. Инфекционистхэм къызэра- IорэмкIэ, сымаджэр зытетыгъэ коридорым узырыкIокIэ е зэрытыгъэ лифтым бэ темышIэу узихьэкIэ, вирусыр къыппыхьан елъэкIы. Ныбжь зиIэхэмкIи узыр щынэгъо дэд, сабыйхэми хьы- лъэу апэкIэкIы.

Гупчэ нерв, жьыкъэщэпIэ системэхэм ыкIи нэгъу-кIэтIый зэхэтхэм шъогъазэм зэрары- шхо арехы. Энцефалитыр, гепатитыр, лимфаденитыр, менингитыр, нэмыкI уз щынагъохэр хахынхэ алъэкIы. Ары пакIошъ, ныбжь зиIэхэм ащыщхэр нэшъу ыкIи дэгу мэхъух. Жъугъэу ащ зыкъызыщиIэтыгъэгъэ илъэсхэм нэбгырабэхэм ядунай ахъожьыгъ.

Мы узыр къызэутэкIыгъэм ыкIышъо плъыжьэу зэхэсхэу къытырепхъэх, пкъышъолым итемпературэ градус 40-м шIокIэу зыкъеIэты, чый зэхэтыр плъыжьыбзэ мэхъу. Ау кIышъом джыри къытыримыпхъагъэмэ, медикхэм шъогъазэр игъом амыгъэунэфэу цIыфэу ар къызэутэкIыгъэм нэмыкI диагноз фагъэуцоу къыхэкIы. ГущыIэм пае, «пэтхъу-Iутхъум аллергиер игъусэу» (ахэм янэшанэхэр, якъежьакIэ зэфэдэх) е «кIы- шъом къытырипхъагъ» аIоу. Джари мы узым изы гумэкIыгъохэм ащыщэу эпидемиологхэм къыхагъэщы.

Прививкэ зыфамышIыгъэ цIыфыр сымаджэм иIэгъо-блэгъу ихьагъэмэ, ащ вирусыр «къызэрепкIыщтым» щэч хэмылъэу врачхэм аIо. Арышъ, ны-тыхэм ахэр къяджэх ясабыйхэм прививкэр игъом афашIынэу, а узым къыкIэлъыкIон ылъэкIыщт- хэм ащаухъумэнхэу.

IЭШЪЫНЭ Сусан.