Бзылъфыгъэхэмрэ къэгъагъэхэмрэ
КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яскусствэкIэ Къэралыгъо музеим и Темыр-Кавказ къутамэу Мыекъуапэ дэтым бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонэу «Женщины и цветы» зыфиIорэр щэкIо.
Ар музеим ифонд хэлъ IэшIагъэхэм къагъэпсыгъ, экспозицием иэкспонат 60-м ехъу живописымкIэ, графикэмкIэ, скульптурэмкIэ, лъэпкъ IэшIагъэхэмкIэ щыгъэфедагъ, ахэм щыIэныгъэр лъэныкъуабэкIэ къащиIотыкIыгъ.
Къэгъэлъэгъоным бзылъфыгъэхэмрэ къэгъагъэхэмрэ азыфагу зэфэдэныгъэу илъыр, бгъуитIури щыIэныгъэр зыгъэдахэу, зыгъэгоIоу, нэр зыфэзыщэу ыкIи гур зыгъэшIоу зэрэщытхэр, сурэтышIхэм яIэшIагъэхэр зэрэхьалэмэтхэр къыкIагъэтхъы, мы образитIум яшIуагъэкIэ дунаир къырагъэлъэгъукIыгъ.
МэфэкI къэгъэлъэгъоным искусствэм иIэпэIасэхэу Зураб Церетели, А. Бирнштейн, А. ыкIи Т. Манакьянхэм, Б. Воронкиным, Э. Овчаренкэм, мыхэм анэмыкI авторхэм яIофшIагъэхэр щыгъэфедагъэх. Мыхэм япроизведениехэм портретхэм ямызакъоу, «УсакIоу Валентина Твороговар», «Мамсыр Маргаритэ ипортрет», нэмыкIхэм афэдэхэу, жанровэ сценэхэри («Доярки», В полях», «Теплый вечер» ыкIи щыIэкIэ-псэукIэмкIэ («Чаепитие», «Рождество») зыфиIорэ сценэхэр, сюжетхэу («Несущие воду», «Крик журавля») ыкIи гупшысэр зыхэгощагъэу («Дерево жизни», «Письмо») хагъэхьагъэх. Натюрмортхэу «Цветы», «Горные цветы», мыхэм анэмыкIхэми авторхэм чIыгу гупсэм идэхагъэ къащырагъэлъэгъукIыгъ.
Живописым илъ произведениехэм сурэтышIхэм яграфическэ IофшIагъэхэр къагоуцуагъэх. Ахэр Цэй Евгений, ЛэупэкIэ Нурбый, Эдуард Овчаренкэм, нэмыкIхэм ашIыгъэх. СкульптурэмкIэ Николай Санжаровым, Шъэокъуй Хьамидэ, Алексей Денисенкэм, нэмыкIхэми нэIуасэ уафэхъу. Лъэпкъ IэшIагъэхэмкIэ произведениехэу Н. Вдовкиным, Наталья Степановам, нэмыкIхэм ашIыгъэхэм нэр лъэшэу зыфакъудыи.
Къэгъэлъэгъоным чIыпIэ щигъотыгъ ыкIи ар къыгъэкIэрэкIагъ японскэ панноу павлинхэр зэрытэу «Весна» зыфиIоу амышIэрэ авторым ием, ар сериеу «Илъэсым иуахътэхэр» къыхэхыгъ, мыр музеим шIухьафтын къыфэзышIыгъэр зэлъашIэрэ тхакIоу, США-м щыпсэугъэу, общественнэ организациеу «Адыгэ Хасэ» зыфиIорэр Нью- Джерси щызэхэзыщэгъагъэу Натхъо Къадыр (щыIэжьэп) ишъхьэгъусэу Натхъо Суад. IэшIагъэр я XIX-рэ лIэшIэгъум ыгузэгу ашIыгъ, ащ Iэ нэмысыгъэм фэдэу, IэпкIэ-лъэпкIэгъэ ин хэлъэу ар щыт.
Къэгъэлъэгъонэу «Женщины и цветы» зыфиIорэр ащ еплъыщтхэм гухахъо зыхагъотэщтэу къытщэхъу, IэпэIасэхэм япроизведениехэм гупшысэ гъэнэфагъи, къэгъэлъэгъокIэ амал зэфэшъхьафхэри ащыгъэфедагъэх. «Дэхагъэр зынэпэ бзылъфыгъэхэр, къэгъагъэхэм агуагъэуцоныр сыда къызхэкIыгъэр, сыда мы образхэр зэпэблагъэ зышIыхэрэр ыкIи анахьэу гум гуапэ щыхъоу ахэлъыр?» зыфэпIощтым къэгъэлъэгъоныр джэуап фэхъу.
Искусствэр зикIасэхэр ащ еплъынхэ алъэкIыщт мэлылъфэгъум и 4-м 2023-рэ илъэсым нэс.
(Тикорр.).