Вэрэкъо Хьалымэт Кострома дэт технологическэ институтыр къыу­хыгъ, исэнэхьаткIэ экономист, Къэбэртэе-Бэлъкъар Республикэм къыдэгъэкIыжьын промышленностым илъэсищырэ щылэжьагъ, нэужым АР-м ипсэолъэшI хъызмэт Iоф щишIагъ, къэралыгъо IофшIэным илъэс 24-рэ хэтыгъ.

2010-рэ илъэсым щегъэжьагъэу 2018-м нэс АР-м экономикэмкIэ иминистрэ игодзэ IэнатIэр ыгъэцэкIагъ. Зигъэпсэфынэу зэтIысыжьым, Адыгеим ибзылъфыгъэхэм я Союз итхьаматэу агъэнэфагъ. Илъэсищ хъугъэу пэщэныгъэр ащ дызэрехьэ. Бзылъфыгъэхэм ямэфэкI мафэ ипэгъокIэу гущыIэгъу тыфэхъугъ.

— МэфэкIэу къэблагъэ­рэм ипэгъокIэу бзылъфыгъэм непэ щыIэны­гъэм чIыпIэу щиубытырэм урегъэгупшысэ. Ти­адыгэ бзылъфыгъэхэр сыд фэдэ лъэныкъоха нахь къазэрахэщыхэрэр?

— Бзылъфыгъэхэр непэ зы­нэмысыгъэхэ щыIэп. Политикэм хэтых, общественнэ IофышIэх, шIэныгъэлэжьых, егъэджакIох, цIыфмэ яIазэх, щакIох, компьютерыр тыди щагъэфедэшъу. БлэкIыгъэ зэманхэм ялъыты­гъэмэ, непэ цIыф зэхэтыкIэ-­зэфыщытыкIэм бзылъфыгъэм чIыпIэ шъхьаIэр нахь щиубытыгъ, сэ сишIошIыкIэ, егъэлыягъэу. Шъыпкъэ, шIэныгъэ зэфэшъхьафхэр зэригъэгъотынымкIэ амалэу иIэм хэхъуагъ, сэнэхьат зэмылIэужыгъохэр бзылъфы­гъэм ыIэ къихьэ хъугъэ, лъэныкъо зэ­фэшъхьафхэмкIэ нахь зыкъы­зэпкъырихын елъэкIы, гъэхъэгъэшIухэри ешIых. Бзылъфы­гъэм бэ зэрищэчырэм къыхэкIэу, тыди щыпэрыт хъугъэ. Ащ уигъэ­гушхонэу щыт, узыгъэгумэкIы­нэуи макIэп къыздихьырэр. Бэ­дзэр шIыкIэм тетэу гъэпсыгъэ щыIакIэм бзылъфыгъэм ыпшъэ бэ къыдилъхьагъэр унагъом, быным ищыкIагъэр ригъэкъуным пае. Хъулъфыгъэм инахьыбэр Iофынчъэу къызэнэм, бзылъфыгъэм зэхэдз ымышIэу шIэныгъа­кIэхэр, сэнэхьатыкIэхэр зэригъэгъотыхэзэ гъашIэм дэбэ­къуагъ, ибын ыпIужьыным лъы­бэнагъ. Ащ къыхэкIэуи нахь лъэш, нахь нэутхэ хъугъэ. А Iофхэм апылъызэ шъхьэгъусэр дэдзыхы хъугъэ, ар имыщыкIагъэуи загъорэ бзылъфыгъэм ыгу къихьэмэ, ышIошIи хъужьызэ. Унэгъуабэ зэтечыгъ бзылъфыгъэм изакъоу быныр фэпIунэу зыщыгугъыжьызэ. Ау фэпэн-­гъэшхэн закъокIэ пIуныгъэр хъурэп. Тым ищынагъуи, нэжъ­Iужъым иIушыгъэ-шъэбагъи уна­гъор фэныкъу. ЛIэуж пчъагъэхэр къэтэджыгъэх ным иза­къоу ыпIугъэхэу, алъэгъугъэр ящысэу. Джырэ уахътэм ти­хъулъфыгъэхэр пэрыт шIыжьыгъэныр, ячIыпIэ унагъом зыкъыщедгъэIэтыным тыдэлэ­жьэ тпшъэ илъэу сэлъытэ. Хъулъфыгъэр чылэм къырагъэлыжьыщтми, лажьэм къырагъэ­лыщтми егъашIэм бзылъфыгъэр ары зыIэ илъыгъэр. Тиадыгэ бзылъфыгъэмэ ар къызэрагурыIорэм щэч хэлъэп.

— Союзым непэ бзылъфыгъэхэм анаIэ зэратыригъэтырэм, Iоф зэради­шIэрэм къытфытегущыIэба. Сыд фэдэ проектха зыуж шъуитхэр?

— Аужырэ илъэсищым Союзым Iофыгъоу зэрихьэхэрэр проект шIыкIэм тетэу нахьыбэм егъэпсы, къэралыгъо IэпыIэгъур грантхэмкIэ къызфигъэфедэным пае. Проектхэу «Бзылъфыгъэр щыIэкIэшIум игъундж», «Уна­гъор пытэмэ, къэралыгъори пытэщт» зыфиIохэрэмкIэ, унагъом исхэр зэпхыгъэнхэм, зэгурыIонхэм, зэдэIужьынхэм фэгъэхьыгъэ тренингхэр шъхьаф-шъхьафэу ныхэм, тыхэм, нысэхэм, гуащэхэм, сабыйхэм апае зэхэтщагъэх. Спортивнэ ыкIи интеллектуальнэ зэнэкъо­къухэм цIыкIуи, ини зэдыхэлэжьагъэх, унагъор ащ зэрип­хыгъ. Нэжъ-Iужъхэр, унэгъуакIэ­хэр шIухьафтынхэмкIэ дгъэгу­шIуагъэх. Бзылъфыгъэхэр зэ­къотмэ, яамал зынэсын ылъэ­кIыщтыр къэзыгъэлъэгъорэ про­ектэу «Бзылъфыгъэу дунаир зэблэзыхъурэр» зыфиIорэр мы­гъэ тэгъэцакIэ. НыбжьыкIэхэр Союзым къетщэлIэнхэм тыдэлажьэ. Мары гъэтхапэм и 19-м форумэу «Расцветай» зыцIэр ящэнэрэу Союзым икъэлэ къутамэ зэхещэ. Ар зэлъызышIэгъэ нэбгырабэ къыпэплъэ.

— Бзылъфыгъэр — ны, джэныкъом иухъумакIу, сыд непэ ащ имэхьанэ зэрэзэхатшIэрэр, сыд тапэкIэ ынаIэ зытыригъэтын фаер?

— Уздэлэжьэн Iофыгъо пчъа­гъэ джырэ лъэхъаным къызде­хьы. ГущыIэм пае, зыныбжь икъугъэу, унагъо зымышIэхэрэр баIо зэрэхъурэм бзылъфыгъэхэр егъэгумэкIых, хэкIыпIэ лъэхъух. ЗэкIэмэ анахь гумэкIыгъор — зэпэуцужьэу, зэо-банэу тызхэфагъэм къыздихьырэ къиныгъо­хэр ары, зэкIэми ахэр анэсы. Бзылъфыгъэхэр ащи пэуцугъэх, зэрафэлъэкIэу яшIуагъэ къагъа­кIо. Щыгъын фабэхэр къулыкъу зыхьыхэрэм афадых, афахъых, гъомылапхъэхэр, Iэзэгъу уцхэр афаугъоих, дзэм афарагъащэх. Урысыем ибзылъфыгъэхэм я Союз иIофтхьабзэу «Посылка солдату» зыфиIорэм джащ фэ­дэу тыхэлэжьагъ. Мамырныгъэр гъэпытэгъэным пае сыд фэдэрэ цIыф лъэпкъи зэгурыIохэу, зэпэ­уцужьыным зыщадзыеу, рэ­хьат­ныгъэр зэщызыгъакъорэр аумы­сэу, шъхьадж иунагъо ыгъэ­пытэу зэрэпсэущтым пылъын фае.

МэфэкIэу къэблагъэрэмкIэ бзылъфыгъэу тиреспубликэ ис­хэм сафэгушIо! Мамыр щыIакIэ Тхьэм къытет!

ДэгущыIагъэр Тэу Замир.