Top.Mail.Ru

Ным инэфыпс

(лирическэ гупщыс)

Ным иIэшIугъэ-фэбагъэ, игукIэгъу, ишIулъэгъу мыухыжь мы дунаир зыIыгъыр. Ащ пеIэн мылъкуи, тхъагъуи, гушIуа­гъуи щыIэп. Ныр зэрымыс унэр чъыIэ, гоIунчъ.

Ным инэфыпс хэти куцI фэхъоу ныбжьырэу мы чIым тезыгъэтырэр. Ар — нэ ыкIи псэ. Ащ псэ къопэжъыекIэ хэти тепхыгъ. ЗыщымыIэжьым илъэсыбэ тешIэжьыгъэми, лыузыр макIэу Iэсагъэ­ми, шIоу къытфишIагъэм тигъэщэлъэу, псаум фэдэу ыцIэ къетIоу, ащ тыгу жьы рдигъэкIэу, къэтэхьы. Акъыл зиIэм ным сыдигъуи шъхьащэ фешIы. Ар уеIэфэкIэ усабый ыкIи ушхэкIыгъ. УимыIэжь зыхъукIэ, узфэныкъом, къыпщыкIэрэм уагъэсымаджэ, уагъэнэшхъэи.

Мы дунаишхом тет пстэуми ныр ­ялъапI, ау щыIэныгъэм узэмыжэгъэхэ жьыхьарзэхэр къыщепщэхэ зэрэхъугъэ­хэу, ным къымыубытхэрэри, ныцIэр зыгъэушIуцIыхэрэри щыIэныгъэм, гухэкI­ми, хэтых. Лъфыгъэм ныр къыримы­дзэжьыныр тхьамыкIэгъо дэд, ащ нахь хьазабыжь ным ипшъэрылъ шъхьаIэ ымышIэжьыныр, сабый быныр чIитэ­къуныр. Ау сыдэу пшIына, зыфэдэ мы­хъурэ щыIэп.

Ным хэти тыридэчъ цIыкIу: сабый къэхъугъэкIэ къодыер бгъэшIагъоу Iогу­шIукIы, зэраIорэмкIэ ащ зэхишIэу, ылъэ­гъурэ закъор ян, ащ егъэгушIо, егъэтынчы.

Хэтрэ кIэлэцIыкIуи апэрэ гущыIэу къыIорэр «нан» («мам»). ЛIы хъугъэ кIалэми, хъулъфыгъэми анахь агу лъачIэ гущыIэнчъэу щагъашIорэр ныр ары. ЗэуапIэм Iут дзэкIолIэу къызэхафэрэми апэу къыIорэр «Синан!». Лыузым къытфырегъашIэми, Iаеу тылъэпэуагъэми, гухэкIым тызэлъиштагъэми, зэкIэмкIи апэ тыгу къэкIырэр ныр ары. БэшIа-гъэу ины, шъхьацыф тыхъугъэми, тысабыеу ащ ыпашъхьэ лъэгонджэмышъхьэу тыщэтIысы, гъунэнчъэу тыфэраз, ыпсэ тыхэшIыкIыгъэу, тызэрипIугъэу, тызэрилэжьыгъэмкIэ. «Ны-шъор — шъоу» аIо. Ным ыIэ сыд фэдизэу къыоуагъэкIи ыгъэузырэп, сыда пIомэ пхъашэп, жъалымэп, шIу дэдэ телъэгъу, цIыфы тыхъуным кIэгуIы. Ежь мышхагъэми, быныр егъашхэ, регъэкъу, еухъумэ, тхьэлъэIу мыухыжьыр емызэщыжьэу чэщи, мафи ешIы, Iэягъэм пэIапчъэ тыхъуным кIэхъопсы.

Уегупшысэмэ, цIыфлъэпкъым ипкъэу пытэр ныр ары. Ащ игукIэгъу, ищэIагъэ, ишIулъэгъу ялъэгагъэ, якъэбзагъэ зэбгъэпшэн къушъхьэтхи щыIэп. Мы дунэешхом нэшIукIэ тыхэзгъаплъэу, тыкIэзгъэгушIурэр бзылъфыгъэ ялыеу Ныр ары. Лъфыгъэм паемэ, ащ ымыщыIэн щыIэп: чъыIи, Iайи, гъабли, зауи — «лIыгу» иI ным. Укъэзылъфыгъэу, узыпIугъэу, цIыфы узышIыгъэу, ыпсэ сыдигъуи къыпIузылъхьэу, нэрымылъэгъу кIуачIэу пхэлъыр къыозытырэр ным ишIулъэгъу гъунэнчъ — инэфыпс.

Мамырыкъо Нуриет.