Тарихъ мэхьанэ зиIэ ретро-мэшIоку гъэкIэ­рэкIагъэу «ТекIоныгъэкIэ» зэджагъэхэр Мые­­къуапэ имэшIокугъогу станцие непэ къы­теуцуагъ.

Ащ епхыгъэ шIэжь мэхьанэ зиIэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м игъэцэкIэкIо ыкIи ихэбзэгъэуцу къулыкъухэм яIэшъхьэтетхэр, ветеранхэр, республикэм ихэбзэ къулыкъухэм ыкIи общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, юнармейцэхэр, Мые­къуапэ итворческэ купхэр, кIэлэеджа­кIохэр.

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэ­хэм я Кабинетрэ я Админист­рацие ипащэу Владимир Свеженец. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, Хэгъэгу зэошхом илъэхъан Адыгеир тидзэхэм шъхьафит за­шIыжьыгъэр илъэс 80 зэрэ­хъугъэм итамыгъэу мы мафэр хъугъэ. Джащ фэдэу къе­кIо­кIырэ музеир зынэсыгъэ чIы­пIэхэмкIэ я 7-рэ шъолъырэу Адыгеир зэрэхъугъэр ащ къыхигъэщыгъ.

— Сигуапэ мы чIыпIэм ныбжьыкIэхэр бэу къызэрэщызэ­рэугъоигъэхэр, — къыIуагъ Владимир Свеженец. — Дзэ-­патриотическэ пIуныгъэмкIэ музееу къэкIуагъэм мэхьанэшхо иI. Хэгъэгу зэошхом илъэ­хъан советскэ дзэкIолIхэм, ти­чIыпIэгъухэм лIыгъэу зэрахьагъэр мыщ къыреIотыкIы. Къы­хэзгъэщымэ сшIоигъу непи хэушъхьафыкIыгъэ дзэ опе­рациеу Украинэм щыкIорэм тидзэкIолIхэм лIыхъужъныгъэу щызэрахьэрэр хэткIи зэрэщы­сэтехыпIэр. Тарихъ мэхьанэ зи­Iэ мэшIокур мэфитIо Адыгеим щэIэфэ икъоу къэшъуплъы­хьан шъулъэкIыщт, ащ гупшысэ гъэнэфагъэхэр зэрэшъуигъэ­шIыщтхэм сицыхьэ телъ.

«ТекIоныгъэм имэшIоку» ятIо­нэрэу Адыгеим къэкIуагъ. Мыр Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 75-рэ зэрэхъугъэм ыкIи шIэжьымрэ щытхъумрэ я Илъэсэу кIуагъэм къыдыхэлъытагъэу агъэхьазырыгъэ тарихъ-шIэныгъэ проектышхоу щыт. Хэгъэгу зэошхом илIыхъужъ нэкIубгъохэм афэ­гъэхьыгъэ зекIорэ къэгъэлъэ­гъон-музеир апэрэу дунаим щагъэпсыгъэ мультимедийнэ экспозициеу щыт. ЯтIонэрэ дунэе заом ихъугъэ-шIагъэхэм ащыщхэр къизыIотыкIырэ вагонитIу 2023-рэ илъэсым джыри мыщ хагъэхъуагъ.

Хэгъэгу зэошхом илъэхъан щыIэгъэ мэшIокур шъолъырым къызэрэнэсыгъэр республикэм щыпсэухэрэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ хъугъэ-шIагъэу щыт. Ащ ишыхьат къекIолIагъэхэм ащыщэу гущыIэгъу тызфэхъугъэхэм къаIуагъэр.

— Тэ тиунагъокIэ, тятэжъ пIашъэхэм къащегъэжьагъэу, сишъхьэгъуси, сикIэлищи дзэ Iофым тыхэт, — къеIуатэ Мые­къуапэ щыпсэурэ Марина Комнатнаям. — Арышъ, мыщ фэдэ тарихъ мэхьанэ зиIэ проектым, шIэжьыр зыгъэлъапIэу, ар мыкIодыным фэIорышIэрэм осэ­шхо етэты. Адыгеим икъэралыгъо хабзэ ипащэхэу «Те­кIоныгъэм имэшIоку» тикъалэ къэкIоныр зэхэзыщагъэхэм «тхьа­шъуе­гъэ­псэу» ясIо сшIоигъу. Тигуапэу къэтплъыхьагъ.

Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэр зэкIэ тарихъ чыжьэм ифэмэ­бжьымэхэм алъыIэсынхэ алъэ­кIыгъ. Зэо лъэхъаным тидзэ­кIолIхэр зэрызекIощтыгъэхэ мэшIокум зыщагъэгъозэн, вагоным ыкIоцI зыфэдэр зэрагъэлъэгъун амал яIагъ.

Адыгеим итворческэ купхэм къагъэхьазырыгъэ мэфэкI концертым къэзэрэугъоигъэхэр ягуапэу еплъыгъэх.

Iэшъынэ Сусан.