Федеральнэ ЗэIукIэм фэкIорэ Джэпсалъэр
Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ илъэс къэс фигъэхьырэ Джэпсалъэм непэ, мэзаем и 21-м, къеджагъ. ФедерациемкIэ Советым хэтхэр, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатхэр, федеральнэ министрэхэр, Конституционнэ ыкIи Апшъэрэ хьыкумхэм ятхьаматэхэр, шъолъырхэм япащэхэр, динлэжьхэр, общественнэ IофышIэшхохэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.
УФ-м и Президент мыгъэ Джэпсалъэу къышIыгъэр хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциеу Украинэм щыкIорэр, хэгъэгу кIоцI Iофхэр, социальнэ политикэр, экономикэр ары нахьыбэу зыфэгъэхьыгъагъэр.
ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием игугъу къышIыным ыпэкIэ IэкIыб къэралхэм, анахьэу КъохьапIэм щыIэхэм, къыкIагъэстымэ, IашэкIи, мылъкукIи къыдеIэхэзэ Украинэм Донбасс зао зэрэщырагъэшIыхьагъэм, етIупщыгъэу джыри IэпыIэгъу къызэрэфэхъухэрэм, ары пакIошъ, ядернэ Iашэм игугъу зэрашIыгъэм, мамыр зэзэгъыныгъэу Урысыер зыфэхьазырыгъэм къызэрэрамыгъэуцолIагъэм, тикъэралыгъо зэпстэумкIи къызэрагъэмысэрэм, тарихъыр нэмыкIэу къагъэлъэгъонэу зэрэуцугъэхэм къатегущыIагъ. США-м IэкIыб хэгъэгухэм зэо-зэпэуцужьэу аришIыхьагъэхэм нэбгырэ мин 900-м ехъу ахэкIодагъ, миллион 30 фэдизмэ ашъхьэ къырахьыжьэжьыгъ.
ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием нэмыкI хэкIыпIэ зэрэщымыIэжьым фэшI ар зэраублагъэр къыхигъэщызэ, Украинэм цIыфэу исхэм зао зэрарамышIылIагъэм Владимир Путиным къыкIигъэтхъыгъ.
Урысыем идзэ хэтэу, мобилизацием хэфагъэу, медицинэм иIофышIэу, волонтерэу, псэолъэшIэу, мэшIоку гъогум иIофышIэу, водителэу, журналистэу, нэмыкIэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм, ахэм янэ-ятэхэм, яунагъохэм, культурэм иIофышIэу, динлэжьэу, предпринимателэу, мэкъумэщ хъызмэтым щылажьэу ахэм ящыкIагъэр аIэкIэгъэхьэгъэным пылъхэм, IэпыIэгъу афэхъухэрэм, къэралыгъом иэкономикэ зыпкъ итыным зиIахь хэзылъхьэхэрэм зэкIэми лъэшэу зэрафэразэр Президентым къыIуагъ. Анахьэу лIыблэнагъэ зэрахьэзэ Iашэ зыIыгъэу нацистхэм апэуцужьхэрэм, ахэм янэ-ятэхэм, яунагъохэм шъхьащэ зэрафишIырэм къыкIигъэтхъыгъ.
Мыщ дэжьым хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэу, Донбасс ицIыфэу хэкIодагъэхэм апае зы такъикърэ шъыгъуагъэх.
Джащ фэдэу къэралыгъом ипащэ СВО-м хэлажьэхэрэм ялIыблэнагъэ джыри зэ къыкIигъэтхъыжьзэ, ащ хэкIодагъэхэм ыкIи ветеранхэм IэпыIэгъу ятыгъэным фэгъэзэгъэнэу, къэралыгъо Фонд зэхэщэгъэнэу игъо ылъэгъугъ ыкIи ащкIэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къышIыгъэх.
Ащ нэмыкIэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм илъэсныкъом зэ мэфэ 14 зыгъэпсэфыгъоу аратынышъ, янэ-ятэхэм, яунагъохэм ахагъэхьажьынхэу, гъогум зэрэтетыщтхэ мафэхэр ащ хэмылъытэгъэнхэу унашъо къышIыгъ.
Нэужым Владимир Путиным къэралыгъом иэкономикэ зыфигъэзагъ. Пстэумэ апэу КъохьапIэр зэрэмыгугъагъэу Урысыем иэкономикэрэ гъэIорышIэнымкIэ исистемэрэ пытэу къызэрэчIэкIыгъэхэр къыхигъэщыгъ. Ащ илъэныкъуабэхэм, къыдагъэкIырэм къыщагъэкIэныр ахэгъэкIыри, хагъахъозэ лъэкIуатэх. IэкIыб къэралхэр Урысыер къызэтыраIэжэным ыуж итых нахь мышIэми, унэе бизнесым зэхъокIыныгъэхэм псынкIэу задигъэзэн зэрилъэкIыщтыр къыгъэшъыпкъэжьыгъ.
Владимир Путиным мэкъу-мэщым иIофышIэхэм зафигъазэзэ, лэжьыгъэ бэгъуагъэ къизыхыжьыгъэхэм шъхьащэ зэрафишIырэм къыкIигъэтхъыгъ.
— Урысыем иэкономикэ щынагъоу ыпэ къикIыгъэ пстэур къызэпичыгъ, джы хэхъоныгъэхэр езыгъэшIыщт гъогум тещэгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ, — къыIуагъ Президентым.
ПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым щыкIэгъабэ иIэ зэрэхъугъэр къыхигъэщызэ, илъэсипшI благъэм сомэ триллиони 4,5-рэ ащ халъхьан гухэлъ зэрэщыIэр къыIуагъ.
Кадрэхэм ягъэхьазырын фытегъэпсыхьагъэуи пшъэрылъ къышIыгъ. Электроннэ промышленностым, робототехникэм икъыдэгъэкIын, машинэшIыным, металлургием, фармацевтикэм, мэкъумэщ хъызмэтым, псэолъэшIыным, транспортым, нэмыкIхэм апае илъэситфым къыкIоцI специалист нэбгырэ миллионым къыщымыкIэу гъэхьазырыгъэным ар фэгъэхьыгъ.
— НыбжьыкIэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр агъотынхэ, ясэнэхьаткIэ хэхъоныгъэхэр ашIынхэ фае, — къыкIигъэтхъыгъ Владимир Путиным. Президентым къызэриIуагъэмкIэ, лэжьэпкIэ анахь макIэр процент 18,5-кIэ къаIэтыщт ыкIи сомэ 19242-рэ ар хъущт.
Индексациеу агъэнэфагъэм 2024-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 1-м къыщыублагъэу джыри проценти 10 хэхъощт.
Унагъом кIэлэцIыкIум иегъэджэн ахъщэу пэIуигъахьэрэм пае социальнэ хэбзэIахьэу къызэрагъэгъэзэжьырэм хагъэхъонэу Президентым игъо ылъэгъугъ. Илъэсым ытыгъэм щыщэу сомэ мин 50-м ипроцент 13-м непэ къегъэзэжьымэ, а пчъагъэр сомэ мини 110-рэ ашIыщт.
Ныр е тыр зэреджэрэм, псауныгъэм изэтегъэуцожьын е Iэзэгъу уцхэм илъэсым апэIуагъахьэрэм щыщэу сомэ мини 120-м ипроцент 13-мэ непэ хэбзэIахьэу къатыжьыщтыр зытелъытагъэр, ар сомэ мини 150-м нагъэсыщт.
— ЕджапIэхэм ягъэкIэжьын фэгъэхьыгъэу программэшхо ттIупщыгъэ, — къыIуагъ Владимир Путиным. — Илъэсым ыкIэм нэс еджэпIэ 3500-рэ гъэкIэжьыгъэ хъущт. Ахэм янахьыбэр къоджэ псэупIэхэр ары зыдэтыр.
ХэкIитэкъупIэхэми къэралыгъом ипащэ ягугъу къышIыгъ. Пыдзафэхэр зыщызэтыратэкъогъэ чIыпIэхэмрэ щынагъо къэзытырэ псэуалъэхэмрэ ягъэкIодын агъэпсынкIэным фэшI ащ фэдэу къэралыгъом итхэм яспискэ охътэ кIэкIым къагъэхьазырын фае.
Транспортым, шъолъырхэм яинфраструктурэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм сомэ миллиард 250-рэ пэIуагъэхьащт. Субъектхэм транспортыр агъэкIэжьыным пае ащ нэмыкIэу джыри сомэ миллиард 50 афатIупщыщт. Къэлэ цIыкIухэмрэ къоджэ псэупIэхэмрэ нахьыбэу анаIэ атырагъэтынэу Президентым унашъо къафишIыгъ.
— Псауныгъэм икъэухъумэнкIэ къулыкъум игъэкIэжьынкIэ анахь шъхьаIэр пчъагъэхэр арэп, цIыфхэм медицинэ фэIо-фашIэхэр нахь къызIэкIэгъэхьэгъошIу зэрафэхъугъэр зэхашIэныр ары, — къыкIигъэтхъыгъ Владимир Путиным медицинэм фэгъэхьыгъэу.
УФ-м и Президент Джэпсалъэр къызщишIыгъэ Iофтхьабзэм АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, УФ-м ФедерациемкIэ и Совет хэтхэу Хъопсэрыкъо Мурат, Александр Наролиныр, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатхэу Владислав Резник, Хьасанэкъо Мурат, УФ-м IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, лъэпкъ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ хэлэжьагъэх.
— Президентым и Джэпсалъэ хэбзэ къулыкъухэм Iоф зэрашIэщтыр къыщигъэнэфагъ, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Къэралыгъом ипащэ итезис пэпчъ охътэ къиным хэгъэгум хэхъоныгъэхэр езыгъэшIыщт ыкIи экономикэ-социальнэ зыпкъитыныгъэм фэIорышIэщт лъэбэкъухэр къыхэгъэщыгъэх. Президентыр кIэщакIо зыфэхъугъэхэм тинеущырэ мафэ зыфэдэщтыр къагъэлъагъо. ЧIыпIэ хэбзэ къулыкъухэр зыфэгъэзэгъэщтхэм мэхьанэшхо иI. Ащ къикIырэр тиIофшIэн псынкIэу ыкIи шIуагъэ къытэу зэшIотхыныр ары. Президентым пшъэрылъэу къытфигъэуцугъэхэр хэзыгъэ имыIэу пхырытщыщтых, ащ пае къэралыгъо IэпыIэгъури, тэ амалэу тиIэхэри дгъэфедэщтых. Охътэ благъэм тикомандэкIэ Джэпсалъэр нахь куоу зэхэтфынышъ, Владимир Путиным зигугъу къышIыгъэр зэкIэ Адыгеим щыгъэцэкIагъэ зэрэхъущтыр тыухэсыщт.
Адыгеим федеральнэ IэпыIэгъур ыгъэфедэзэ цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэнымкIэ чIыпIэ мыдэеу ыубытыгъэр къызэтыригъэнэн ыкIи хэхъоныгъэхэр ышIынхэ ылъэкIыгъ. Инвестиционнэ проектхэм ягъэхьазырынкIэ я 13-рэ чIыпIэм республикэр щыт. Социальнэ газификацием фэгъэхьыгъэ пшъэрылъэу УФ-м и Президент къышIыгъэхэр апэ итэу пхырызыщыхэрэм Адыгеир ащыщ.
Зыгъэхьазырыгъэр ХЪУТ Нэфсэт.