Шъхьафитныгъэр къытфэзыхьыжьыгъэ мафэр мафэр
АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ краеведениемкIэ ыкIи лъэпкъ литературэмкIэ иотдел ыгъэхьазырыгъэ библиолекториеу «Непокоренная. Освобожденная» зыцIэр Адыгеир шъхьафит зэрашIыжьыгъэм фэгъэхьыгъагъ.
КъыткIэхъухьэхэрэм Хэгъэгу зэошхом итарихъ ягъэшIэгъэныр, ащкIэ литературэу щыIэм фэгъэнэIосэгъэнхэр ыкIи лIыгъэм фэпIугъэнхэр, зэошхом хэтыгъэ тинахьыжъхэу псэемыблэжьхэу нацизмэм мамырныгъэр щызыухъумагъэхэр ягъэшIэгъэнхэр Iофтхьабзэм къыдилъытэщтыгъ.
ТхылъеджапIэм изэхэхьэпIэ унэшхо щыкIогъэ библиолекторием УIэшыгъэ КIуачIэхэм яветеранхэр, дзэ-патриотическэ ыкIи ныбжьыкIэ объединениехэр, АР-мкIэ къэзэкъ ныбжьыкIэхэм я Союз ялIыкIохэр, АКъУ-м тарихъымкIэ ифакультет истудентхэр, Мыекъопэ гарнизоным идзэкъулыкъушIэхэр хэлэжьагъэх.
Къэзэрэугъоигъэхэр тхылъ къэгъэлъэгъонэу «День, который вернул мир» зыфиIорэм рагъэплъыгъэх, ар Адыгеир шъхьафит зашIыжьыгъэр илъэс 80 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъагъ. Пшъэрылъэу Iофтхьабзэм иIагъэр АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ ифонд Хэгъэгу зэошхом фэгъэхьыгъэу чIэлъыр зыфэдэр, тарихъыр шъыпкъэм тетэу ахэм къызэращытыгъэр пстэуми афиIотыкIыгъэныр ары.
Патриотическэ пIуныгъэр гъэлъэшыгъэным фэшI анахь шъхьаIэр уитарихъ, хэку гупсэм ехьылIэгъэ пстэур пшIэн зэрэфаер, ахэм мэхьанэ зэряIэр кIигъэтхъэу зэхахьэр гъэпсыгъагъэ.
Тхылъ къэгъэлъэгъон инэу мэкIаиплI зыубытырэр Iахьи 3-у зэтеутыгъагъ. Адыгеир оккупацием илъэхъан зытетыгъэр, ащ илъэсныкъо зэрикъудыигъэр, къиныгъо гуимыкIыжьэу цIыфхэр зыхэтыгъэхэр; партизан движением лъэшэу ишIуагъэ къызэрэкIуагъэр, тицIыфхэм ялIыгъэ-гукIэгъу зэрэгъунэнчъыгъэр, тисоветскэ дзэкIолIхэм фашистхэр Адыгеим щылэ-мэзэе мазэхэм, 1943-рэ илъэсым зэрэрафыжьыгъэхэр тхылъ экспозициер иIэубытыпIэу къыриIотыкIыгъ отделым ибиблиограф шъхьаIэу Александр Данильченкэм. Тхылъ къэгъэлъэгъоным уасэ ыкIи тарихъ мэхьанэшхо зиIэ тхылъи 10 пчъагъэ, гъэзет ыкIи журнал тхыгъэхэр хагъэхьагъэх.
Анахь тхылъ гъэшIэгъонхэу К. Ацумыжъым, Хь. Сыджыхьым, М. Шыбзыхъум атхыгъэхэм
А. Данильченкэр кIэкIэу къатегущыIагъ. Хэгъэгум паемэ, цIыфхэр зэрэпсэемыблэжьыгъэхэр, хъулъфыгъэхэм ямызакъоу, Адыгеим ибзылъфыгъэхэри пыим зэрэпэуцужьыгъэхэр, фронтым ыкIыб зэрэщылэжьагъэхэм нэмыкIэу, хэкум ыпхъу кIасэхэр заоми лIыблэнагъэ зэрэщызэрахьагъэр Мыекъуапэ пыим зештэм, нахьыжъхэм акIырыплъыхэзэ, яхэгъэгу шIулъэгъу лъагэу кIэлэцIыкIу еджэкIо Iэтахъохэу Женя Поповым, Коля Токаревым, Юра Сазоновым, нэмыкIхэми лIыгъэу къахэфагъэм, Хэгъэгум шIулъэгъоу тицIыфхэм фыряIэм ахэр нацистхэм зэраты- ригъэкIуагъэр А. Данильченкэм игущыIэ щыкIигъэтхъыгъ.
Iофтхьабзэм хэлэжьэгъэ хьакIэхэм ащыщхэри къэгущыIагъэх, лъыхъон-къэгъотыжьын IофымкIэ гъэзагъэу ашIэрэр, Хэгъэгу зэошхом итарихъ тшIэн, ащ илIыхъужъхэр гъэлъэпIэгъэнхэ зыкIыфаер джащ фэдэу мы уахътэм кIорэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер нацизмэм ылъэпсэ шIой гъэкIодыгъэным зэрэфэлажьэрэр къаIуагъ, упчIэхэм джэуапхэр къаратыжьыгъ. Мамырыкъо Нуриет.