Шъачэ иадминистрациерэ къэлэ ЗэIукIэмрэ ящытхъу тхылъхэр зэратыгъэ шIэныгъэлэжьхэм Кавказ биосфернэ заповедникым иIофышIэхэри ахэтых.

Заповедникыр джыри зэхащэгъагъэп Кавказым научнэ IофшIэнхэр зыщырагъажьэм. Непэ къызнэсыгъэми заповедникым ипшъэрылъ шъхьаIэхэр, научнэ ушэтынэу зыпылъхэр ащ иIофы­шIэхэм лъагъэкIуатэ.

Я 19-рэ лIэшIэгъум ичIыопс нэIуасэ зыфашIынэу къакIощтыгъэхэм ащыщых Харьковскэ университетым ипрофессорэу И. А. Клиницкэр, финскэ ботаникэу ыкIи зоологэу А. Д. Нордман, чешскэ ботаникэу Ф. А. Коленати, урыс орнитологэу Ф. К. Лоренц, урыс ботаникэу Н. А. Буш, нэмыкIхэри.

Ахэм зэкIэми икъоу къагурыIогъагъ КъохьэпIэ Кавказыр къыщыкIыхэрэмкIэ, псэушъхьэхэмкIэ, бзыухэм ыкIи хьацIэ-пIацIэхэмкIэ зэрэбаир.

Мы лъэхъаным КъохьэпIэ Кавказым къыщыкIыхэрэр, псэушъхьэ лъэпкъхэм язэгъэшIэн Кавказ заповедникым иIофышIэхэм лъагъэкIуатэ, научнэ ушэтынхэр ашIых. Лъэпкъ зэфэмыдэ пстэуми афэсакъых, къызэрэзэтырагъэнэщтхэм апылъых. Зоологхэр, ботаникхэр, орнитологхэр, энтомологхэр заповедникым щыхъурэ-щышIэхэрэм зэпымыоу алъэплъэх.

Заповедникым ипащэ шIэныгъэхэмкIэ игуадзэу Николай Есиным, IофышIэхэу Сергей Трепет, Алексей Бибиным наукэм и Мафэ ипэгъокIэу щытхъу тхылъхэр къаратыгъэх. Заповедникым идиректорэу Сергей Шевелевым къыIуагъ мыщ фэдэ IофышIэхэр ямыIагъэхэмэ, зекIоным, заповедникыр къагъэгъунэным, экологие гъэсэныгъэр зэхэщэгъэнми япхыгъэ отделхэм икъоу Iоф ашIэн зэрамылъэ­кIыщтыгъэр. С. Шевелевыр наукэм мэфэкIымкIэ пстэуми къафэгушIуагъ.

Шъаукъо Аслъангуащ.