Федеральнэ къэралыгъо программэу «Земскэ кIэлэегъадж» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу къоджэ псэупIэхэм, къэлэ гъэпсыкIэ зиIэ поселкэхэм е къэлэ цIыкIухэу нэбгырэ мин 50-м емыхъоу зыдэсхэм ащылэжьэнэу кIорэ кIэлэегъаджэхэм сомэ миллион араты.

АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ къызэритырэмкIэ, гъэ­рекIо нэбгырэ 12-мэ яшIуагъэ арагъэ­кIыгъ. 2023-рэ илъэсым джыри кIэлэ­егъэджи 5-мэ IэпыIэгъу афэхъунхэу агъэнафэ.

2020-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу «Земскэ кIэлэегъадж» зыфиIорэр щыIэныгъэм щыпхыращы. Ащ ишIуагъэкIэ къуаджэхэмрэ къэлэ цIыкIухэмрэ адэт еджапIэхэм кIэлэегъаджэхэр нахь къаращалIэх.

ГъэрекIо программэм хэлэжьагъэхэм ыкIи зэтыгъо ахъщэ зэратыгъэхэм ахэтыгъ Светлана Листопадовар. Станицэу Ханскэм дэт гурыт еджапIэу N 23-м кIэлэегъэджэ-дефектологэу ар къэ­кIо­жьыгъ.

— «Земскэ кIэлэегъаджэм» ишIуагъэкIэ сыдигъокIи сызыкIэхъопсыщтыгъэр къыздэ­хъугъ, псэупIэ цIыкIу горэм сыфэягъ. Мыщ фэдэ программэ зэрэщыIэр зызэхэсэхым сыхэлэжьагъ, чIыпIэ зэфэ­шъхьафхэр къыхэсхын амал сиIагъ, ау Адыгеим сыкъэ­кIожьынэу мурад сшIыгъэ ыкIи сырыкIэгъожьырэп. Мыщ ичIыопс лъэшэу сыгу рехьы, щыпсэухэрэр цIыфышIух, сы­къызыкIожьыгъэм ащ фэдизэу бэ темышIагъэми ащыщ сы­хъугъ, ныбджэгъукIэхэр сиIэх, — еIо тигущыIэгъу.

Светланэ Новосибирскэ къыщыхъугъ ыкIи гурыт еджапIэр къызеухым мы къалэм дэт кIэлэегъэджэ университетым логопед сэнэхьат щызэригъэгъотыгъ, илъэс заулэрэ кIэлэегъэджэ-дефектолэгэу еджэжьыгъ ыкIи мы лъэныкъомкIэ Iоф ышIэнэу ыублагъ.

«Земскэ кIэлэегъадж» зыфиIорэм къыдилъытэрэ шапхъэхэр ыгъэцэкIагъэх ыкIи зыдэкощынэу щытхэм Адыгеир къахиубытэ зэхъум, емыджэнджэшэу къэкIуагъ, унэ цIыкIу станицэм щищэфыгъ.

Светланэ ишIэныгъэхэмкIэ къахэщы, иIофшIэнкIи гъэхъэгъэшIухэр иIэх. Мыщ фэдэ кIэлэегъэджэ пэрыт республикэм къызэрыкIожьыгъэм шIуагъэ къытыщт. Iоф зыдишIэрэ сабыйхэм апэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу цыхьэ къыфашIыгъ, шIу алъэгъугъ.

Диагностикэ ыкIи упчIэжьэгъу зыщашIырэ респуб­ликэ гупчэм имедицинэ ыкIи психологэ-педагогическэ комиссие къыгъэнэфэгъэ кIэлэцIыкIухэр ары Светланэ Iоф зыдишIэхэрэр. Гурыт еджапIэм коррекционнэ класси 4 иI, ащ нэмыкIэу инклюзивнэ классым щеджэхэрэм ащыщхэу IэпыIэгъу зищыкIагъэхэми яшIэныгъэхэм ахегъахъо.

ЗиакъылкIэ ялэгъухэм акIэмыхьэрэ кIэлэцIыкIухэм Iоф адэпшIэныр IэшIэхэп. Уисэнэхьат шIу умылъэгъоу, ахэм уафэмыщагъэу IофшIэныр бгъэцэкIэн плъэ­кIыщтэп. КIэлэеджакIо пэпчъ Светланэ екIолIэкIэ гъэнэфагъэ къыфегъоты. Хэ­ушъхьафыкIыгъэ программэм тетэу егъэджэнхэр зэхещэх.

— Сабыим гукIэгъуныгъэу, фыщытыкIэ дэгъоу фыуиIэр къыгурыIон фае. ЗипсауныгъэкIэ ялэгъухэм тIэкIу ауж къинэрэ кIэлэцIыкIухэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэр, ялэгъухэм афэдэу псэунхэр ары тызыпылъыр, ащкIэ ищыкIагъэр зэкIэ тэгъэцакIэ, методикэ зэфэшъхьафхэр згъэфедэхэзэ Iоф адэсэшIэ, — еIо кIэлэ­егъаджэм. Мы лъэныкъо анахь къинымкIэ, ялэгъухэм акIэмыхьэрэ сабыйхэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ IэубытыпIэ фэхъугъэр янэ илъэс пчъагъэрэ логопедэу Iоф зэришIагъэр ары, ащ иIофшIэн лъэшэу ыгу рихьыщтыгъ. Ар ищысэтехыпIэу, ишIэныгъэхэм ахигъахъозэ ежьыми Iоф ешIэ.

Къэлэ иным къыдэкIыжьи, станицэм къызэрыкIожьыгъэм Светланэ зы мафи рыкIэгъожьыгъэп, иIофшIэн ригъэхъуным, ыпэкIэ лъыкIотэным зэрэпылъыщтыр кIэухым къытиIуагъ.

ДЕЛЭКЪО Анет.