ЛъэныкъуабэкIэ алэжьы
Урысые шIэныгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэ зэхахьэ гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу Т. КIэращэм ыцIэ зыхьырэм щыкIуагъ.
Ар къызэIуихыгъ ыкIи зэрищагъ философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, институтым идиректорэу ЛIыIужъу Адам. Пащэр мэфэкIымкIэ коллективым къыфэгушIуагъ мэзаем и 8-р зэкIэ шIэныгъэ хьасэшхом щылажьэхэрэм ямэфэкI инэу, мэхьанэшхо зиIэу зэрэщытыр кIигъэтхъыгъ. IофшIагъэу яIэм, пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыгъэхэм кIэкIэу ягугъу къызэрашIыщтыр къыIуагъ. Проектхэм анахьыбэр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэр ыкIи ахэмкIэ гъэзагъэу, нахь куоу ахэр зэхэфыгъэнхэр, лэжьыгъэнхэр игъоу ылъэгъугъ. Илъэсэу икIыгъэм бзэзэгъэшIэным игумэкIыгъохэм язэхэфынкIэ Iофышхо зэрашIагъэр, тапэкIи ягухэлъхэр щытхъу хэлъэу зэшIуахынхэу, илъэсыкIэм шIэныгъэ гупшысэ гъэшIэгъонхэр пхыращынхэу къафэлъэIуагъ.
Филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, институтым ипащэ игуадзэу Биданэкъо Марзят Iэнэ хъураем къиIотыкIынэу «Научная жизнь АРИГИ» зыфиIорэр къыщишIыгъ.
Джащ фэдэу институтым икIыгъэ илъэсым IофшIагъэу иIэхэм къащыуцугъ, научнэ Iофтхьэбзэ 14 зэрэзэхащагъэр къыIуагъ. Ахэр — конференциех, лъэтегъэуцох, Iэнэ хъураех. Дунэе конференции 4 рагъэкIокIыгъ: ныдэлъфыбзэм иухъумэн-хэгъэхъон, славян тхыбзэм и Мафэ афэгъэхьыгъэхэр, нэмыкIхэри. ХьэдэгъэлIэ Аскэр ыныбжь илъэси 100 зэрэхъурэм епхыгъэу нартоведениемкIэ симпозиум тарихъымкIэ ыкIи дунэе щынэгъончъэнымкIэ гъэзагъэу Iофтхьэбзэ гъэшIэгъон зэхащэгъагъ. ЗэкIэ илъэсым къыкIоцI агъэцэкIагъэр Адыгеим къэралыгъо гъэпсыкIэ зигъотыгъэр илъэси 100 зэрэхъурэм зэрэфагъэшъошагъэр Марзят игущыIэ щыкIигъэтхъыгъ. ИкIыгъэ 2022-рэ илъэсымкIэ институтым ишIэныгъэлэжь нэбгырэ заулэмэ Г. Луганскаям, А. Шъаукъом, Н. Денисовам ямонографиехэр, джащ фэдэу, «ШIэныгъэгъуаз» — «Вестник» зыфиIорэ журналэу статья зэфэшъхьафыбэ зыдэтыр, къызэрэдэкIыгъэхэр, егъэджэн IэпыIэгъухэр, гущыIалъэхэр кIэу яIэ зэрэхъугъэхэр къыриIотыкIыгъ. ТапэкIи мэхьанэ зиIэ проектхэм защаушэтызэ, наукэм хахъо фашIын гухэлъ зэряIэр кIигъэтхъыгъ, пстэуми мэфэкIымкIэ къафэгушIуагъ, псауныгъэ пытэ яIэнэу къафэлъэIуагъ.
МэфэкI Iэнэ хъураем зэкIэ институтым иотдел зэфэшъхьафхэм япащэхэр ыкIи яIофышIэхэр хэлэжьагъэх. Темэ зэфэшъхьафхэр къыщыраIотыкIыгъэх. ЗэкIэдэIукIыгъэх, зэхэгущыIэжьыгъэх, хэти ежь лъэныкъоу Iоф зыдишIэрэмкIэ гъэзагъэу гупшысагъэ, гукъэкIыкIэхэр мэфэкI зэхахьэм къыгъэущыгъэх.
Мамырыкъо Нуриет. Сурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъэх.