Къуаджэхэм, къутырхэм зэхъокIыныгъэу афэхъухэрэр, со­циальнэ Iофыгъохэр зэрэзэшIуахыхэрэр зэдгъашIэ тшIоигъоу Шэуджэн районым тызэкIом, къоджэ псэупIэ­хэм яIофхэм язытет зыщыдгъэгъозагъ.

Социальнэ псэуалъэу ахэм ащагъэ­псыхэрэм зишIын лъагъэкIуатэхэрэри къаухыгъахэхэри ахэтых.

Апэрэ зэдэгущыIэгъур Хьатыгъужъыкъое къоджэ псэупIэм ипащэу Къэрэщэе Асхьад Аслъан ыкъом дэтшIыгъ. Асхьад Хьатыгъужъыкъуае къыщыхъугъ ыкIи щапIугъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу къоджэдэсхэм ягумэкIыгъохэм ащыгъуа­зэу ыкIи ылъэгъухэу къэтэджыгъ.

Адыгэ къэралыгъо университетым июридическэ факультет къыухыгъ. ПенсиехэмкIэ фондым икъутамэу районым щыIэм, район администрацием гъэсэны­гъэмкIэ и ГъэIорышIапIэ Iоф ащи­шIагъ. Хьатыгъужъыкъое къоджэ псэупIэм ипа­щэ игодзагъ, джы ежьыр ащ итхьаматэу зыхадзыгъэр мэзэ заулэ хъугъэ.

Къоджэ псэупIэм Къэбэхьаблэ, Пщы­чэу, Пщыжъхьаблэ, Хьатыгъужъыкъуае хэхьэх.

— Аужырэ илъэситIум къэралыгъо программэу «Къоджэ псэупIэхэм хэхъо­ныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм ишIуа­гъэкIэ къуаджэхэм нахьышIум ылъэныкъокIэ зызэблахъоу рагъэжьагъ, — еIо Асхьад. — Мары къуаджэу Пщычэу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ кIэу къыщагъэпсы. Жъэу сабыйхэр къызэращалIэщтыгъэхэр 1959-рэ илъэсым ашIыгъагъ. Илъэс 60-м ехъурэм ащ кIэлэцIыкIухэр щаIыгъыгъэх. Унэр жъы хъугъэ, ащ ылъапсэ псы­къиуным ыгъэтэкъуагъ, сабыйхэр щыпIыгъынхэм тегъэпсыхьажьыгъагъэп.

Сабый цIыкIухэм афашIырэ унэм сомэ миллиони 195-рэ пэIуагъэхьащт. Ар кIэлэцIыкIуи 120-мрэ ателъытагъ.

КIэлэцIыкIу IыгъыпIэр Пщычэу игупчэ шъыпкъэ, къоджэ псэупIэм иадминист­рацие зычIэт унэм къыпэблагъэу къыщашIы. ПсэолъэшIхэм зэпымыоу Iоф­шIэнхэр лъагъэкIуатэх. Унэпкъыр къа­Iэтыгъах, зигъо IофшIэнхэр агъэцакIэх, инфраструктурэм игъэпсын Iоф дашIэ.

Унэр ины ыкIи дахэ. Асхьад къы­зэриIуагъэмкIэ, сабыйхэм ящыкIэгъэ пстэури мыщ щагъотыщт. Зыщышхэщтхэ, зыщыджэгущтхэ, зыщычъыещтхэ чIыпIэ­хэр, спортивнэ ыкIи музыкальнэ зал-­ хэр хэтыщтых. Щагур зэтегъэпсыхьэ­гъэщт. Илъэсым ыкIэ нэс псэолъэшIын IофшIэнхэр къаухынхэу мэгугъэх.

IэзапIэр, сабый джэгупIэр

ИкIыгъэ илъэсым игъатхэ Къэбэхьаблэ кIэу ФАП къыщашIынэу рагъэжьэгъагъ. Къоджэдэсхэм ар ящыкIэгъэ дэд, къэсы­маджэхэрэм мыщ IэпыIэгъу щагъотыщт, ящыкIагъэмэ, сымэджэщым агъэкIощтых, ашIэн фаехэр къащыраIощтых.

— ФАП-р чылэм кIоцIырыкIыгъэ гъо­гум ыбгъукIэ щыт, шIэхэу къызэIуахынэу тежэ, — еIо Асхьад. — Ащ лъэхъаным диштэрэ оборудование чIэтыщт. ЦIыфэу къекIуалIэхэрэм зыщяплъыщтхэ, Iэзэгъу уцхэр зыщаIыгъыщтхэ унэхэр, нэмыкI кабинетхэр хэтыщтых. ФАП-р зыдэщыт чIыпIэр гъучI чэукIэ къэшIыхьагъ, ­ищагу зэрагъэзэфагъ, къекIолIэрэ гъогур асфальткIэ апкIагъ, машинэхэр зыщагъэуцущтхэ чIыпIэри агъэнэфагъ. ЦIыфхэр ФАП-р къызызэIуахыщтым ежэх.

Джащ фэдэу кIэлэцIыкIухэм апае къо­джэ чылашъхьэмкIэ джэгупIэ-зы­гъэпсэфыпIэ зэтегъэпсыхьагъэ къыща­шIыгъ. ДжэгупIэр тырагъэчъыкIыгъ, ис­кусственнэ алырэгъу ащ тырабзагъ, къашIыхьагъ. Сабыйхэм ящыкIэгъэ оборудованиер дагъэуцуагъ, лъэсгъогоу екIуа­лIэрэм асфальт тыралъхьагъ. ДжэгупIэ гупчэр икIыгъэ илъэсым иIоныгъо мазэ кIэлэцIыкIумэ къафызэIуахыгъ.

Культурэм и Ун

Хьатыгъужъыкъуае къоджэшхо, къоджэ псэупIэм хахьэхэрэм зэу ар ащыщ. Сыдигъуи лэжьэкIо хьалэлхэр дэсыгъэх, зэлъашIэрэ цIыфхэр, шIэныгъэлэжьхэр къыдэкIыгъэх. Ау адрэ къуаджэхэм афэдэу къоджэ клуб ямыIэу охътабэ текIыгъ, цIыфхэр зыщызэхэхьанхэ, къо­джэ Iофыгъохэм зыщатегущыIэнхэ чIыпIэ гупсэф яIагъэп.

Мы лъэхъаным культурэм и Унэ ишIын къуаджэм щылъагъэкIуатэ. Район администрацием ипащэ игуадзэу Щэмэ­джыкъо Анзор Ибрахьимэ ыкъом къызэрэтиIуагъэмкIэ, къуаджэм инахьыжъхэр районым ипащэ дэжь къэкIуагъэх, къэтхагъэх, чылэм клуб къащыфашIынэу къыкIэлъэIугъэх. Район администрацием ялъэIу афигъэцэкIагъ — Хьатыгъужъыкъуае культурэм и Унэ джы щагъэпсы.

Асхьад къеIуатэ:

— Унэм ишIын икIыгъэ илъэсым ра­гъэжьагъ. Ыпкъ къаIэтыгъах, коммуникациехэр щызэблащых. Унэ кIоцIми, ыкIыбкIи ищыкIэгъэ IофшIэнхэр ара­шIылIэх.

Культурэм и Унэ ишIынкIэ зишIуагъэ къэкIуагъэр зигугъу къэтшIыгъэ къэралыгъо программэр ары. IофшIэнхэм со­мэ миллион 60-м ехъу атефэрэр.

Унэм квадрат метрэ 800 илъ. Залы­шхоу хэтыщтым нэбгыри 150-рэ чIэ­фэщт. Кружок зэфэшъхьафхэм ащ Iоф ща­шIэщт, ныбжьыкIэхэр къэкIощтых, тхылъеджапIэ хэтыщт. Мыщ цIыфхэр щызэхэхьащтых, пчыхьэзэхахьэхэр, зэнэкъокъухэр, мэфэкIхэр щызэхащэщтых. ЦIыфкIуапIэ хъущт, ини цIыкIуи къекIолIэщтых.

Зигугъу къэтшIыгъэ псэуалъэхэр зэкIэ къоджэдэсхэм ящыкIагъэх. Ахэр лъэшэу зыгъэгушIуагъэхэм ащыщ лъэс гъогоу Къэбэхьаблэ къыдэхьэгъум къыщегъэ­жьагъэу Пщычэурэ

Хьатыгъужъыкъуаерэ зэзыпхырэ лъэмыджым нэсэу къафагъэпсыгъэр. Лъэс гъогум километриплI икIыхьагъ, асфальткIэ пкIагъэ, гъогу тамыгъэхэр ыбгъукIэ щытых.

Къэбэхьабли, Пщычэуи, Хьатыгъужъы­къуайи къарыкIырэ кIэлэеджакIохэм машинэхэр зыщызэблэчъырэ гъогум тытетэу еджапIэм тызэрэрыкIощтыгъэр ащ сыгу къыгъэкIыжьыгъ. Гъогум маши­нэхэр щызэутэкIыхэу, цIыфхэр щыфы­къохэу хъущтыгъэ, кIэлэцIыкIухэмкIэ щынэгъуагъэ.

Джы пчыхьэ зэрэхъоу гъогухэр къэз­гъэнэфырэ чэщ остыгъэхэр къыхагъанэх. Бзылъфыгъэ ныбжьыкIэхэм коляскэхэр аIыгъэу, сабыйхэри ягъусэхэу къытехьэх. НыбжьыкIэхэм къыщакIухьэ ыкIи щэчэфых. Мафэхэр зыщыфабэм жьы къабзэ къащэнэу цIыфхэр къыдэкIых.

БэмышIэу Адыгэ Республикэм и ЛIы­шъхьэу КъумпIыл Мурат Шэуджэн районым щыIагъ. ПсэолъакIэхэм яшIын зэ­рэкIорэм еплъыгъ, цIыфхэм заIуигъэ­кIагъ. ТапэкIи къуаджэхэм хэхъоныгъэхэр зэрашIыщтхэр къыIуагъ, цIыфхэм агу къыдищэягъ.

Шъаукъо Аслъангуащ.