Мы илъэсым Щынджые гурыт еджапIэр къызытыухыгъэр илъэс 53-рэ мэхъу.

Хэтрэ цIыфи къежьэпIэ гъэ­нэфагъэ иI: иунагъу, иIахьылхэр, иеджапI, икIэлэегъаджэхэр, ичыл е икъал… Ащ фэдэу тэ, еджапIэр къызэдэзыухыгъэхэм, тишIэныгъэмэ якъежьапIэу тлъытэрэр тикIэлэегъаджэхэу тызыпIугъэ­хэу, тызыгъэсагъэхэу, щыIэныгъэ гъогум тытезыщагъэхэр ары. Ахэр ренэу дахэкIэ, шIукIэ тыгу илъых, ау зэкIэми анахь шъхьаI апэрэ кIэлэегъаджэр. Ар уян ыкIи уят. Улъэпэуагъэмэ, апэрэу узэкIуалIэрэр уикIэлэегъадж ыкIи къегъотых ащ гущыIэ шъабэу гум къеIазэхэрэр. Ащ фэдэу тэ тикласскIэ, Щынджые гурыт еджапIэр 1970-рэ илъэсым къызэ­дэзыухыгъэхэм, апэрэ кIэлэегъаджэу тиIагъэр Шъэо Хьаджумар Сахьидэ  ыкъор ары. Апэрэ классым имызакъоу, хьисапымкIи ащ тыригъэджагъ. Лъэшэу тыфэраз, ренэу тигукъэ­кIыжьхэм ахэт.

КъыкIэлъыкIорэ ублэпIэ классхэм тащезыгъэджагъэр Хэшх Хъаджэт Алый ыпхъур ары, ренэу игугъу дахэкIэ тэшIы. Ыпшъэрэ классхэм тикIэлэегъэ­джагъэх Хэшх Къэндаур Иб­рахьимэ ыкъор (еджапIэм ипэщагъ, тарихъымкIэ тыригъаджэщтыгъ), Цуекъо Хьис Хьамедэ ыкъор, Бэгугъэ Зубер Ибрахьимэ ыкъор, Талъэкъо Джанхъот Джанбэч ыкъор, ЕмтIылъ Муслъи­мат Уцужьыкъо ыпхъур, ЕмтIылъ Разыет Хьаджбирам ыпхъур, Талъэкъо Саныят Джанкъылыщ ыпхъур, нэмыкIхэри. Ахэм пIуныгъэ-гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ Iофэу къыддашIагъэм гъунэ иIэп. Нэбгырэ пэпчъ зырызэу укъытегущыIэныр тефэ.

КIэлэегъаджэм иIофшIакIэ дэгъу дэдэу зызэхапшIэрэр а сэнэхьатым урылажьэ зыхъукIэ ары. КIэлэегъэджэ сэнэхьатри ахэр ары шIу тэзыгъэлъэгъугъэр. Ащ фэдэу нэбгырэ тIокIэу еджа­пIэр къызэдэзыухыгъэхэмкIэ кIэ­лэегъэджэ сэнэхьатыр нэбгы­рихмэ къыхахыгъ: Абрэдж (КIэсэбэжъ) Нэфсэт, ЕмтIылъ (Къадыр) Мэлайчэт, ЕмтIылъ Аслъан, ЕмтIылъ Нурбый, Талъэкъо (СтIашъу) Хъаныят, Трахъо (Хьачмамыкъу) Гощэунай. Непэ къызнэсыгъэми ясэнэхьат фэ­шъып­къэхэр, хьалэлэу рылажьэ­хэрэр къытхэтых. Къыддеджагъэ­хэм нэмыкI сэнэхьатэу зэрагъэ­гъотыгъэхэмкIи Iоф ашIагъ, языгъэпсэфыгъо уахътэ къызэсым тIысыжьыгъэхэри ахэтых.

Тиапэрэ кIэлэегъэджагъэр, тезыгъэджэгъагъэхэр ыкIи тызэ­деджагъэхэмкIэ кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр зэзыгъэгъотыгъэхэр къызкIыхэдгъэщыгъэм лъапсэу иIэр мы илъэсыр кIэлэегъаджэм ыкIи щыIэныгъэ гъогум тезыщэ­хэрэм Илъэсэу зэрэщытыр ары.

УкIэлэегъэджэныр Iофыгъо псынкIэмэ ащыщэп, ау лъытэныгъэ зыфашIырэ сэнэхьат. КIэлэегъаджэр ары зэкIэмэ анахь кIэлабэ зиIэр. Сыд фэдиз уахътэ тешIагъэми, икIэлэ пIугъэхэр, ригъэджагъэхэр ащ ыгу илъых, ынэгу кIэтых. Джащ фэд, хэтрэ цIыфи икIэлэегъэджагъэ­хэр щыгъупшэхэрэп, лъытэныгъэ афешIы.

ТикIэлэегъэджагъэхэу, шIу дэдэ тлъэгъущтыгъэхэу непэ къытхэмытыжьхэри тыгу илъых, Тхьэм джэнэт лъапIэр къарет.

КIэлэегъэджэ сэнэхьатым рылажьэхэу, якIэлэеджакIохэм яшIэныгъэхэм зэрахагъэхъощтым кIэгуIыхэу, зыпIухэу, зылэжьхэу, мы IофшIэн мыпсынкIэр зыгъэцакIэхэрэм псауныгъэ пытэ яIэу, якIэлэ пIугъэхэм ящытхъу арагъаIоу илъэсыбэрэ псэунхэу афэтэIо. 2023-рэ илъэсыр илъэс мафэу, шIэныгъакIэхэм язэгъэгъотынкIэ къэгъэзэпIэ гушIуагъо хъунэу афэтэIо!

КIэсэбэжъ Нэфсэт.

Сэнэхьатхэм зыщахагъэхъо­рэ Адыгэ республикэ институтым инаучнэ IофышI. Сурэтхэм арытхэр: Шъэо Хьаджумар; иIофшIэгъугъэхэм ащыщхэр.