Хэбзэ рэхьатныгъэм иухъумакIох
Адыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иколлегие игъэкIотыгъэ зэхэсыгъо иIагъ. 2022-рэ илъэсым къулыкъум Iофэу ышIагъэр ащ щызэфахьысыжьыгъ.
Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, Къэралыгъо Советым – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ хьыкум итхьаматэу Шумэн Байзэт, Адыгеим ипрокурорэу Игорь Шевченкэр, республикэм ихэбзэухъумэкIо къулыкъухэм япащэхэр.
Iофтхьабзэр къызэIуихыгъ Адыгеим хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэу, полицием игенерал-майорэу Олег Безсмельницыным. Пэублэм къулыкъур ахьызэ хэкIодэгъэ къулыкъушIэхэм зы такъикърэ афэшъыгъуагъэх ыкIи АР-м и МВД административнэ унэу хэтым гъэрекIо къыщызэIуахыгъэ мыжъо пхъэмбгъум къэгъэгъэ блэрыр кIэралъхьагъ.
Министрэм ипэублэ гущыIэ къыщиIуагъ общественнэ зэфыщытыкIэхэм япхыгъэ хабзэхэр мыукъогъэнхэмкIэ пшъэрылъхэр икъоу республикэм зэрэщагъэцакIэхэрэр. Къыблэ федеральнэ шъолъырымрэ Урысыемрэ ялъытыгъэмэ, гурытымкIэ бзэджэшIагъэу республикэм щызэрахьагъэр нахь макI. Джащ фэдэу Олег Безсмельницыным къыIуагъ мы илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгеим иполицие ичIыпIэ отделэу зиIофшIэнкIэ нахь къахэщыгъэхэм зэIэпахырэ кубокыр ыкIи быракъыр афагъэшъуашэзэ ашIынэу зэрэрахъухьагъэр. БлэкIыгъэ илъэсым изэфэхьысыжьхэмкIэ, апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ Урысыем и МВД иотделэу Мыекъопэ районым щыIэм, ащ ипащэр полицием иполковникэу ШъхьэхъутIэ Айдэмыр.
Адыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иштаб ипащэу, къулыкъум иполковникэу Максим Черносмага икIыгъэ илъэсым Iофэу ашIагъэм къытегущыIагъ. Iофхэр нахь зыщагъэлъэшын фэе лъэныкъо заулэхэм ягугъу къышIыгъ. Пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщых телефонкIэ зэрагъапцIэхэрэм, хэбзэнчъэу наркотикхэр къызэрэрагъэкIокIыхэрэм япхыгъэ бзэджэшIагъэхэр къегъэIыхыгъэнхэр, гъогухэм тхьамыкIагъохэр нахь макIэу атехъухьанхэмкIэ, Iэтахъохэм бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэмкIэ ищыкIэгъэ амалхэр зехьэгъэнхэр. 2022-рэ илъэсым зэкIэмкIи бзэджэшIэгъэ 4388-рэ зэрахьагъэу АР-м щагъэунэфыгъ, 2021-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр нахь макI. Къыблэ федеральнэ шъолъырым ыкIи къэралыгъом зэрэпсаоу ягъэпшагъэмэ, нэбгырэ мини 100-м телъытагъэу Адыгеим щызэрахьэгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ бэкIэ нахь макI.
БлэкIыгъэ илъэсым тиреспубликэ икриминогеннэ зытет зыпкъитыныгъэ иIагъ. Общественнэ чIыпIэхэм нахь макIэу бзэджэшIагъэ ащызэрахьаным ылъэныкъокIэ Урысыем ишъолъырхэр пштэмэ, Адыгеим ятIонэрэ чIыпIэр ыIыгъ.
Гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу анаIэ зытырагъэтыгъэхэм ащыщ бзэджэшIэгъэ хьылъэу зэрахьэхэрэм ыкIи къэбар-телекоммуникационнэ технологием ылъэныкъокIэ хэбзэгъэуцугъэр зэраукъорэм епхыгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэр.
2022-рэ илъэсым къулыкъум иподразделение наркотикым епхыгъэ бзэджэшIэгъэ 258-рэ къычIигъэщыгъ. Хэбзэнчъэу къырагъэкIокIыгъэ наркотик зыхэлъ вещество килограмм 60 къаIахыгъ. 2022-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм гъогу хъугъэ-шIагъэу къыщыхъугъэхэм ыкIи ахэм ахэкIодагъэхэм япчъагъэ къыщыкIагъ.
АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ Владимир Свеженец ведомствэм ипащэ ыкIи министерствэм икъулыкъушIэхэм оперативнэ-къулыкъу IофшIэныр щытхъу хэлъэу зэрагъэцакIэрэм, гъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм аIэ зэкIэдзагъэу зэрадэлажьэхэрэм фэшI ирэзэныгъэ гущыIэхэр апигъохыгъэх. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, цIыфхэр щынэгъончъэу псэунхэм, рэхьатныгъэр республикэм къыщыухъумэгъэным апае хабзэм игъэцэкIэкIо къулыкъухэмрэ АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэрэ язэдэлэжьэныгъэ урыгушхонэу щыт. Республикэм къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэ зыхъугъэр гъэрекIо илъэси 100 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу зэхащагъэхэм цIыфхэм яхэбзэ рэхьатныгъэ къэухъумэгъэнхэмкIэ къулыкъушIэхэм яIофшIэн щытхъу хэлъэу зэрагъэцэкIагъэр шIукIэ къафилъэгъугъ.
«Шъуиведомствэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэми, хабзэм икъулыкъухэми зэдэлэжьэныгъэ пытэ адыриI. Щынэгъончъэным епхыгъэ IофыгъохэмкIэ тIэ зэкIэдзагъэу зэкIэми тызэдэлажьэ. ТапэкIи цIыфхэр щынэгъончъэу щыIэнхэмкIэ ищыкIагъэр икъоу шIэгъэн фае», — хигъэунэфыкIыгъ В. Свеженец.
ТелефонкIэ зэрагъапцIэхэрэм пэуцужьыгъэнымкIэ цIыфхэм адэгущыIэнхэ фаеу ащ ылъытагъ. ЯIофшIэнкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэр терроризмэмрэ экстремизмэмрэ апэуцужьыгъэныр, хэбзэнчъэу наркотикхэр зэрагъэзекIохэрэм, экономическэ бзэджэшIагъэхэм, къолъхьэ тын-Iыхыным ябэныгъэныр ары.
Къэралыгъо фэIо-фашIэхэр нахьышIоу гъэцэкIэгъэнхэ, участковэхэм яIофшIэн хэбзэ икъу хэлъхьэгъэн зэрэфаем зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэм В. Свеженец анаIэ тыраригъэдзагъ. Хэбзэукъоныгъэу алъэгъухэрэм афэгъэхьыгъэу цIыфхэм къэбарэу къаIэкIагъахьэхэрэм псынкIэу ахэплъэнхэ зэрэфаер къыIуагъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, цIыфхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэм сыдигъуи яцыхьэ телъын фае.
АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм ежь ышъхьэкIи депутатхэм ацIэкIи АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ шIуагъэ къытэу IофшIэныр зэригъэцакIэрэм фэшI «тхьашъуегъэпсэу» къариIуагъ. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, тапэкIи хэбзэ рэхьатныгъэр къэухъумэгъэным ыкIи гъогурыкIоныр щынэгъончъэу щытыным, Iэтахъохэм хэбзэукъоныгъэхэр амышIынхэмкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу зэрахьэхэрэр гъэлъэшыгъэнхэм мэхьанэшхо яI. В. Нарожнэм зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, бзэджэшIагъэхэр нахь макIэу зэрахьанхэмкIэ яшIуагъэ къэкIо хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм, гъэсэныгъэм, культурэм, спортым афэгъэзэгъэ учреждениехэм, ныбжьыкIэ движениехэм, общественнэ организациехэм азыфагу илъ зэдэлэжьэныгъэм. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иIэпыIэгъу къызэраригъэкIырэм ыкIи республикэм щынагъо имылъыным иIофыгъохэм язэшIохын чанэу къызэрэхэлажьэрэм афэшI зэрэфэразэр Олег Безсмельницыным къыIуагъ. Джащ фэдэу къэралыгъо хэбзэ ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм зэпхыныгъэ зэдыряIэу зэрэзэдэлажьэхэрэр шIукIэ къыхигъэщыгъ, шъолъырым рэхьатныгъэ илъынымкIэ ащ мэхьанэшхо зэриIэр къыIуагъ.
ТапэкIи къулыкъум гъэлъэшыгъэу ынаIэ зытыригъэтыщт лъэныкъохэм ащыщ общественнэ щынэгъончъагъэр къэухъумэгъэныр, экстремизмэ нэшанэ зиIэ бзэджэшIагъэхэр къэмыгъэхъугъэнхэр, гъогурыкIоныр щынэгъончъэу щытыныр.
Полицием икъулыкъушIэхэу зиIофшIэн гъэхъагъэхэр щызышIыгъэхэм зэхэсыгъом тынхэр къащыфагъэшъошагъэх. Хабзэмрэ рэхьатныгъэмрэ якъэухъумэн яIахьышIу зэрэхэлъым фэшI АР-м и ЛIышъхьэ и Рэзэныгъэ тхылъ къафагъэшъошагъ полицием иподполковникэу Панэкъо Анзор, полицием икапитанэу Шэртэнэ Азэмат ыкIи полицием истаршэ лейтенантэу Виктория Константиновам. Джащ фэдэу IофышIэ зырызхэм АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ищытхъу тхылъхэмрэ Урысыем хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иведомствэ тынхэмрэ къафагъэшъошагъэх.
КIАРЭ Фатим.