Ягугъу тэшIыфэ псаухэу къытхэтых
Мыекъуапэ шъхьафит зашIыжьыгъэр щылэ мазэм и 29-м илъэс 80 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъон АР-м и Лъэпкъ хъарзынэщ тыгъуасэ къыщызэIуахыгъ.
Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм иветеранхэм я Совет итхьаматэу Къоджэ Аслъан, ащ игуадзэу, краеведэу, тхакIоу, педагогическэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Иван Бормотовыр, общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» илIыкIоу МэщфэшIу Нэдждэт, лъэпкъ хъарзынэщым ипащэу БрантIэ Азэмат, иIофышIэхэр, лицееу N 34-м икIэлэеджакIохэр.
Хъарзынэщым ипащэ игуадзэу ХьацIыкIу Сусанэ пэублэ псалъэкIэ Iофтхьабзэр къызэIуихыгъ. Тарихъ мэхьанэ зиIэ хъугъэ-шIагъэм, зэо илъэс хьылъэхэм, Мыекъуапэ ишъхьафитыныгъэ фэзэуагъэхэм ялIыблэнагъэ игъэкIотыгъэу къыIотагъ. Джащ фэдэу хъарзынэщым илIыкIо зэоуж лъэхъаным экономикэм, промышленностым чIэнагъэу афэхъугъагъэхэу хъарзынэщ тхыгъэхэм къахэнагъэхэми къатегущыIагъ.
АР-м иветеранхэм я Совет итхьаматэу Къоджэ Аслъан тихэгъэгукIэ анахь къиныгъэ уахътэу Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къыщыдахыным тицIыфхэр пытэу къызэрэфэкIуагъэхэр хигъэунэфыкIыгъ. Заом имэшIо гъогухэр зэпызычыгъэ фронтовикхэр нахь макIэ мэхъу зэпыт. Ау ахэр тыгу елъыфэ, ягугъу тэшIыфэ псаухэу къытхэтых.
— 1943-рэ илъэсыр текIоныгъэ инхэм ятамыгъэ хъугъэ, — еIо Къоджэ Аслъан. — Ахэр — Ленинград блокадэр зытырахыжьыгъэр, нэмыц-фашистыдзэхэр Сталинград зэрэщызэхакъутагъэхэр, Темыр-Кавказыр шъхьафит зэрашIыжьыгъэр. Адыгеим икъушъхьэхэм пыир къызэрэщызэтырагъэцуагъэм тырыгушхон фае. Ащ зиIахьышIу хэзышIыхьагъэхэм партизанхэр ащыщых. Фашист техакIохэр Мыекъуапэ иIэгъо— благъо къызехьэхэм, «Медвежья балка» зыфиIорэм партизан отрядхэу «Народные мстители» ыкIи «Партизанский отряд N 1 г. Майкопа» зыфиIохэрэр щагъэпсыгъэх. А пIалъэм ехъулIэу Адыгеим партизан отряд 18 щызэхащагъэу Мэхъош мэзым хэтыгъэх. Ахэр зэрыкIогъэхэ гъогум ишIэжь ишыхьатэу поселкэу Удобнэм «Партизан лъагъо» щагъэпсыгъ. Ар псэупIэм икъокIыпIэ лъэныкъокIэ къыщежьэшъ, партизан отрядэу «Народные мстители» зыфиIорэр зыщызэогъэ чIыпIэу «Медвежья балкэм» дэжь пхырэкIы.
ГущыIэр лъигъэкIотагъ Иван Бормотовым. Мыекъуапэ шъхьафит шIыжьыгъэным ехьылIэгъэ операциер зэрэкIуагъэм ар игъэкIотыгъэу къытегущыIагъ.
Адыгэ Хасэм илIыкIоу МэщфэшIу Нэдждэт къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъэзагъ.
— Сигуапэ мыщ фэдэ зэхахьэм сызэрэхэлажьэрэр, — къыIуагъ ащ. — Сэ Тыркуем сыкъыщыхъугъ нахь мышIэми, сичIыгужъ къэзгъэзэжьыгъэу сызщыпсэурэр илъэс 30-м къехъугъ. Синасып къыхьыгъэп заом хэлэжьагъэхэм сакIэрысынэу, ягукъэкIыжьхэм сядэIунэу. Апсэ халъхьэзэ тичIыгу гупсэ къэзыухъумагъэхэм, шъхьафитныгъэр къытфэзыхьыгъэхэм лIыгъэу зэрахьагъэр тэгъэлъапIэ, шъхьащэ афэтэшIы.
Нэужым къэзэрэугъоигъэхэм нахь благъэу къэгъэлъэгъоным нэIуасэ зыфашIын амал яIагъ ыкIи ащ осэшIу фашIыгъ.
Псэемыблэжьхэу щыIэкIэшIу тиIэным фэбэнэгъэ тинахьыжъхэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр тикъэралыгъокIэ пкъэушхоу щыт, къыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэмкIэ ахэр непэ дышъэ кIэных.
Iэшъынэ Сусан.