Хэгъэгу зэошхом илъэхъан пыим Ленинград къызэридзыхьэгъагъэр тихэгъэгу илIыхъужъ ыкIи итхьамыкIэгъо нэкIубгъохэм зыкIэ ащыщ. Мэфэ 900-м къыкIоцI нэбгырэ минишъэ пчъагъэмэ апсэ атыгъ, ау Ленинград зитыгъэп, хэти фэлъэкIыщтымкIэ якъэлэ гупсэ ишъхьафитныгъэ фэбэнагъ.

Советскэ Союзым ишъолъыр зэфэшъхьафхэм яцIыфхэу Ленинград къэ­зыухъумагъэхэм яшIэжь гъэлъэпIэгъэ­ным, гъэпытэгъэным фэшI 2002-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм Пискаревскэ мемориальнэ къэхалъэм ШIэжьым и Аллее къыщызэIуахыгъ. Мыр джыри агъэуцущтми рамыхъухьэзэ, Ленинград иблокадэ хэкIодэгъэ белорус ныбжьыкIэ мин 12-мэ апае шIэжь тамыгъэ а къэхалъэм Белоруссием иправительствэ щафигъэуцугъагъ. Аллеем ар егъэжьапIэ фэхъугъ ыкIи мы уахътэм ехъулIэу ащ шIэжь мыжъо упсыхьэгъэ 98-рэ дэт.

Адыгеим щыщхэри къадзыхьэгъэ Ленинград къэзыухъумагъэхэм ахэтыгъэх. Ахэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр тщымыгъупшэным фэшI 2010-рэ илъэсым Пискаревскэ мемориальнэ къэхалъэм ШIэжьым и Аллееу иIэм саугъэт щагъэуцугъ. Ленинград ишъхьафитныгъэ фэбанэхэзэ фэхыгъэ нэбгырэ миллионныкъо фэдиз зыщычIалъхьагъэм, мыжъобгъоу щагъэ­уцугъэм урысыбзэкIи, адыгабзэкIи тетхагъ: «Защитникам блокадного Ленинграда — уроженцам Адыгеи. Адыгеим къыщыхъугъэхэу Ленинград къэзыухъумагъэхэм апай».

Илъэс къэс, хабзэ зэрэхъугъэу, щылэ мазэм и 27-м Адыгеим илIыкIохэри Пискаревскэ къэхалъэм щызэрэугъоих, саугъэтым къэгъагъэхэр кIэралъхьэх.

Ленинград шъхьафит зышIыжьыгъэ советскэ дзэкIолIхэмрэ офицерхэмрэ ягугъу тшIын фае. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан тхьамыкIагъоу къяхъулIа­гъэр, лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр тарихъым хэхьагъ, а пстэури зэдытилыуз, зэдытигъэхъагъ. А къалэр шъхьафит зышIыжьыгъэхэм ахэты­гъэх тычIыгогъухэу взводым икомандирэу Кушъу Рэмэзан, старшэ сержантэу Хъодэ Мусса, лейтенантэу Шэуджэн Айдэмыр, красноармейцэхэу Жэнэ Аслъанчэрый, НатIэкъо Ислъам, Еутых Амзан, Тыгъужъ Мыхьамод, ЦIыкIу Хьаджэмэт, КIэрэщэ Абубэчыр, Хъодэ Шумаф, Дэхъужь Хьис, нэмыкIхэри.

Къалэу Мыекъуапэ иветеранхэм я Совет къызэритыгъэмкIэ, Ленинград къыщыхъугъэу блокадэм къыхиубытэгъэ нэбгырэ 11 къалэм щыпсэурэр, районхэм арысыжьхэп.