Адыгэ Республикэм эпидемиологиемкIэ изытет зыпкъитыныгъэ хэлъ хъуным джыри пэчыжь. Тыгъэгъэзэ — щылэ мазэхэм зэпахырэ узхэу пэтхъу-Iутхъур ыкIи гриппыр къызэузыхэрэм япчъагъэ зыкъыIэтыщтэу медикхэм пэшIорыгъэшъэу къызэратыгъагъэм джы тыкъэсыгъ. COVID-19-р нахь зэкIакIуи, пэтхъу-Iутхъум, гриппым, сымэджэщым къыщямыузыгъэ пневмонием ыгъэгумэкIыхэрэм япчъагъэ нахь хэхъуагъ.

ГриппкIэ сымаджэхэм япчъагъэ зэрэбэм къыхэкIэу Мыекъуапэ иеджэпIэ 12 зэпэчыжьэ егъэджэн шIыкIэм къытырагъэнагъ. Зэпахырэ узымкIэ процент 20-м нэсэу сымэджагъэхэ зыхъукIэ, Роспотребнадзорым къызэригъэнэфагъэм тетэу, еджакIохэр зэпэчыжьэ егъэджэным тырагъэхьанхэ зэрэфаем унашъор къыпкъырыкIыгъ.

Джащ фэдэу, къалэм гъэсэныгъэмкIэ икомитет къызэритэу, тыгъуасэ ехъулIэу гурыт еджапIэхэу N 9-м, N 13-м, N 6-м, N 14-м, гъэсэныгъэ гупчэу N 18-м, лицееу N 8-м, я 24-рэ, я 25-рэ, я 27-рэ, я 20-рэ еджапIэхэм, пэублэ еджапIэу N 26-м ыкIи зипсауныгъэкIэ щыкIагъэхэр зиIэхэр зыщеджэхэрэм ачIэсхэм япроцент 20-м нахьыбэр сымаджэх.

Къэлэ администрацием ипресс-къулыкъу къызэритырэмкIэ, еджапIэхэм яэпидемиологическэ зытет мафэ къэс лъэплъэх, ар нахьышIу зыхъукIэ, еджэкIэ къызэрыкIом къыфагъэзэжьыщт.

АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ къы­зэритыгъэмкIэ, республикэм икол-гупчэ иапэрэ IофшIэгъу мафэ щыжъотыгъ. Ащ Iоф щызышIэрэ нэбгырэ 40-м ехъумэ зэпымыоу къытеорэ сымаджэ­хэм джэуапхэр аратыжьыгъэх. Блыпэ мэфэ закъом упчIэ мини 8 фэдиз мы гупчэм къыфагъэзагъ. Сымэджэ 500-мэ врачыр яунэ кIонэу къяджагъэх. Республикэм эпидемиологиемкIэ изытет къытедгъэгущы­Iагъ щэфакIохэм яфитыныгъэхэр ыкIи цIыфым игупсэфыныгъэ къэухъумэгъэнхэмкIэ Федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу Сергей Завгороднер.

Ащ къызэриIуагъэмкIэ, илъэ­сыкIэу къихьагъэм иапэрэ тхьа­мафэ елъытыгъэмэ, тыгъэгъа­зэм иаужырэ тхьамафэ сыма­джэхэм япчъагъэ бэкIэ нахьыбагъ. Арэущтэу щыт нахь мы­шIэ­ми, эпидемиологием игъунапкъэу агъэнэфагъэм джыри шъхьадэкIы.

— Зэпахырэ узхэу анахьэу тишъолъыр къы­щекIокIыхэрэ пэтхъу-Iутхъур, гриппыр, коронавирусыр ыкIи пневмониер къызэузы­хэрэм япчъагъэ тхьамафэ къэс гъунэ лъытэфы, зэфэхьысыжьхэр тэшIых. 2023-рэ илъэсым иапэрэ тхьамафэу икIыгъэр тштэмэ, пэтхъу-Iутхъур (ОРВИ) ыкIи гриппыр нэбгырэ 901-мэ къяузыгъэу атхыгъ, — къеIуатэ Сергей Завгороднем. — А пчъагъэм къызэригъэлъэгъуагъэмкIэ, нэбгырэ мини 10-м телъытагъэу сымэджагъэхэр процент 19,2-рэ, эпидемием ишапхъэу агъэнэфагъэм ар процент 59,4-кIэ на­хьыб. Ау ащ ыпэрэ тхьамафэм ебгъапшэмэ, джы къэсымэджагъэр процент 59-м ехъукIэ нахь макI. Ныбжь купхэмкIэ ухаплъэмэ, зэкIэми ахэхъуагъ. Коронавирусыр тишъолъыр нахь щызэкIэкIуагъ, икIыгъэ тхьамафэм ар нэбгырэ 17-мэ къахагъэщыгъ.

ТигущыIэгъу къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, сымэджэщым къыщямыузыгъэ пневмонием процент 19-кIэ зыкъыIэтыгъ. Къэсымэджагъэхэм игъом медицинэ учреждениехэм зызэрафамыгъа­зэрэм къыхэкIы ахэр гъэхъу­жьыгъуае зэрэхъухэрэр.

2022-рэ илъэсым Iоныгъом къыщегъэжьагъэу мы илъэсым ищылэ мазэ нэс ашIыгъэ лабораторнэ уплъэкIунхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, респуб­ликэм щызекIорэр нахьыбэрэмкIэ «свиной гриппэу — H1N1-кIэ» заджэхэрэр ыкIи риновирусхэр, аденовирусхэр, парагриппым ыкIи Rs-м явирусхэр ары.

Урамэу Комсомольскэм тет Мыекъопэ къэлэ поликлиникэу N 2-м хэт температурнэ гупчэми тыщыIагъ. Сымаджэхэр зэолIэхэрэ кабинетым иврач терапевтэу МэщлIэкъо Аидэ къызэриIуагъэмкIэ, мы аужырэ мэфипшIым сымэджабэ къяо­лIагъ.

— Мы температурнэ гупчэм мафэм нэбгырэ 25 — 40 фэдиз пэтхъу- Iутхъум ыкIи гриппым агъэ­гумэкIыхэу къэкIох, — къеIуатэ терапевтым. — Ахэм анахьэу къахэщырэ нэшанэхэр плъыр- стыр иныр градус 38-м къыщегъэжьагъэу 39-м шIокIэу, пскэр, чый узыр. Сымаджэ пэпчъ ипсауныгъэ изытет елъы­тыгъэу ищыкIэгъэ IэпыIэгъур етэгъэгъоты, Iэзэгъу уцхэр къыфетэ­тхыкIы. Мы уахътэм тиIофшIэн къэзыгъэ­псынкIагъэхэм ащыщ «экспресс-тестхэр». Ахэм яшIуагъэкIэ такъи­къи 10 — 15-м къы­кIоцI зэпахырэ узхэм ащыщэу (грипп А ыкIи В, коронавирусыр) сымаджэм иIэр къэтшIэн тэлъэкIы.

Нэужым гущыIэгъу тыфэ­хъугъ мы IэзапIэм шIокI зимыIэ IэпыIэгъум икабинет итерапевтэу Нэхэе Заирэ.

— Температурнэ гупчэм къеолIэгъэ сымаджэхэм апэрэ IэпыIэгъум ыуж тэ талъэплъэ. ГущыIэм пае, щылэ мазэм и 11-м пчэдыжьым сыхьатыр 8-м къыщегъэжьагъэу мафэм 12-м нэс нэбгырэ 20-мэ япсауныгъэ изытет сыуплъэкIугъ, ахэм ящыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэр къафистхыкIыгъэх. ИкIыгъэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ къыще­гъэжьагъэу цIыфэу къы­тэуалIэхэрэм япчъагъэ зэхапшIэу хэхъуагъ. Ары пакIошъ, мэфэкI мафэхэми тиIэзапIэ хэт кабинетым Iоф ышIагъ, а уахътэми зы мафэм нэбгырэ 25-рэ къытэмыуалIэу къыхэкIыгъэп. Сымаджэхэм анахьэу къахэдгъэщырэр гриппыр ыкIи пэтхъу-Iут­хъур ары, ковидыр зиIэр мэкIэ дэд. Гриппыр хьылъэ дэдэу цIыфхэм апэкIэкIы. Апкъышъол зэлъызыубытырэ плъыр- стырыр мэфитфым къы­кIоцI рагъэхын амылъэкIэу ебэных. Арышъ, пэтхъу-Iутхъу нэшанэхэр яIэ зэрэхъоу врачхэм зафагъазэмэ нахьышIу, — хигъэунэфыкIыгъ Нэхэе Заирэ.

Зэпахырэ узхэр къызпыхьагъэхэм япчъагъэ хэхъуагъ нахь мышIэми, джыри Iофыр гумэкIыгъо дэдэу эпидемиологхэр хаплъэхэрэп, ау цIыфхэм профилактикэр ахьынэу, япсауныгъэ нахь фэсакъынхэу къяджэх. ЦIыфыбэ зыщызэрэугъоирэ чIыпIэхэм нахь макIэу кIонхэу ыкIи пэтхъу-Iутхъу нэшанэхэр яIэ зыхъукIэ зэу медикхэм зафагъэзэн зэрэфаер агу къагъэкIыжьы.

Iэшъынэ Сусан. Сурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъэх.