Уз пстэуми цIыфыр кIочIаджэ ашIы хабзэ. Ахэм защытыухъумэным, сабыйхэм япсауныгъэ зыпкъ итыным тыпылъми, ар тиамал къымыхьэу макIэп къызэрэхэкIырэр.

Бжыхьэ-кIымэфэ лъэхъаныр ары анахьэу гумэкIыгъо ны-тыхэр зыхафэхэрэр. Мары мы кIымафэм врачхэм зэрагъэу­нэфыгъэмкIэ, вирусхэр нахь «лъэш» хъугъэх, нахь «жъалы­мэх», кIэлэцIыкIухэу ахэр къызэутэкIыхэрэм япчъагъэ хэ­хъуагъ, яиммунитет лъэшэу къырагъэIыхы. Специалистхэм зэралъытэрэмкIэ, коронави­русым ыпкъ къикIыкIэ охътэ кIыхьэм къыкIоцI цIыфхэм нэгуIухъохэр аIулъхэу зэрэщытыгъэми иягъэ къэкIуагъ, иммунитетыр къыригъэIыхыгъ, «социальнэ контакт» зыфаIохэрэм ар ащысэхъукIыгъ, инфекциеу жьым щызекIохэрэм апэуцу­жьыныр джы къин къыщэхъу.

Тигъэзетеджэхэм къашъхьэпэнэу тшIошIы кIэлэцIыкIухэр зэпахырэ узхэм ащыухъумэ­гъэнхэм иамалхэу педиатриемкIэ научнэ-ушэтэкIо клиническэ институтэу академикэу Ю. Е. Вельтищевым ыцIэ зыхьырэм неонатологиемкIэ ыкIи кIэлэцIыкIу узхэмкIэ иотделение ипащэу, профессорэу, медицинэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу Елена Кашинян къыхигъэщыхэрэр.

Ащ зэрилъытэрэмкIэ, коронавирусыр охътабэм къыкIоцI нэмыкI вирусхэм акIыIу хъугъа­гъэ, анахь «шъхьаIэу» щытыгъ. Джы а вирусыр тIэкIу нахь зэIасэм, нэмыкI зэпахырэ узхэу тызэсэгъагъэхэм, гриппэу А-м (свиной гриппым) фэдэхэм «ашъхьэ къаIэтыгъ», нахь «гу­бжыгъэхэу» пкъышъолым екIугъэх. Анахьыбэу ахэм агъэ­сымаджэхэрэр кIэлэцIыкIухэр ары. Мэсымэджэфэхэ сабыйхэм яиммунитет лъэшэу къеIыхы.

Сыдэущтэу кIэлэцIыкIухэм япсауныгъэ къэтыухъумэщта? Сыд амал шIэныгъэлэжьым дгъэфедэн фаеу ылъытэрэр?

Апэрэу ащ къыхигъэщырэр цIыфыбэ зыщызэрэугъоирэ чIыпIэхэм нахь макIэу уаха­хьэзэ пшIыныр ары (кIэлэцIыкIухэри, зыныбжь икъугъэхэри, анахьэу уз гъэтIылъыгъэ зиIэ­хэр). Ау ащ къикIырэп унэм зипшIыхьанышъ, кIымэфэ осым, а уахътэм идэхагъэ захэбгъэныныр.

Нахьыбэрэ жьы къабзэм ухэ­­тын фае. Дэгъоу зыпфапэу къа­лэм удэкIымэ, мэзым е псы Iушъом къащыпкIухьэмэ ишIуагъэ къэкIощтэу специалистым елъытэ. Вирусхэр бэу зыщызэрихьылIэхэрэ чIыпIэм хэмыт пкъышъолым ииммунитет амал егъоты нахь «зыкъишIэжьынэу», ыкIуачIэ хэхъонэу.

Унэу узэрысыр къабзэу пIыгъын, нахьыбэрэ ащ ит пкъыгъохэр плъэкIынхэ, джэхашъохэр птхьакIынхэ фае. Арэущтэу зытшIыкIэ, вирусэу урамым къытетхыгъэхэр тэукIых, ахэм ахэхъон амал ядгъэгъотырэп. Ащ фэдэу къэбзэныгъэм тылъыплъэным щынэгъончъэ ешIы кIымафэм бэрэ тызэрысырэ унэр.

Бэрэ пIэхэр, унэгу птхьа­кIынхэ фае, анахьэу урамым укъытекIыжьыгъэмэ. Мыхэм ягу­гъу къэтшIыщтыгъ корона­виру­сым пэуцужьыгъэным иамал­хэм такъытегущыIэ зы­хъукIэ. Специалистхэм зэрэ­хагъэунэфыкIырэмкIэ, сыд фэ­дэрэ вируси упэуцужьыным ахэр иамалышIух.

ШъунаIэ тешъудз!

Вирусым зыщытыухъумэным фэшI пэкIоцIым щытфэрэ препаратхэм (оксолиновая мазь, виферон-гель зыфэпIощтхэм, нэмыкIхэми) яягъэ къакIорэп, ау ахэм узым ущамыухъумэу елъытэ Елена Кашинян. Ахэм пэкIоцIыр агъэгъушъы, яшIуагъэ къызэрэкIорэри охътэ макI.

Ны-тыхэм ащыщхэм кIэлэцIыкIум ыпэкIоцI атхьакIыныр ама­лышIоу бэрэ къыхахы. Ау спе­циалистым зэрилъытэрэмкIэ, ащ шIуагъэу сабыим къыфихьырэм нахьыбэу зэрар рихын ылъэ­кIыщт. Ащ фэдэ шIыкIэр зыгъэ­федэхэрэр вирусхэр пэкIоцIым къыратхьакIыкIынхэ алъэкIыныр ары зыщыгугъыхэрэр, ау ар бэмэ къадэхъурэп. ЕтIани кIэлэ­цIыкIумкIэ ар IэшIэхэп. Ащ ыпэ­кIоцI бэгыгъэу, зэхэпщы­хьа­гъэу, жьыр тэрэзэу ыщэн ымы­лъэкIырэмэ, а тхьакIыкIэм иягъэ лъэшэу къэкIон ылъэ­кIыщт.

ЦIыфыбэ зыщызэрэугъоирэ чIыпIэм сабыим нэгуIухъор щы­Iулъыныр хэкIыпIэ хъущтэп. Ары пакIошъ, зыныбжь илъэси 3 мы­хъугъэхэм ар аIуплъхьаныр щынагъо, ищыкIагъэп ыкIи. Жьыр икъоу зэрамыгъотырэр ахэм игъом къамышIэн алъэ­кIыщт.

Сабыир къэсымэджагъэмэ

ПэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу тызыфэамалхэр зетэхьэхэу тIо­ми, мы кIымафэм кIэлэцIыкIу-хэр сымэджэнхэм ищынагъо пстэуми ашъхьарыт. Сыда тшIэн фаер тисабый къэсымэджа­гъэмэ?

ЗиеплъыкIэхэм непэ шъуащыдгъэгъозэрэ врачым ащ фэ­гъэхьыгъэу къыхигъэщыхэрэм такъыщыуцун.

Вирусым упэуцужьыным фэшI бэрэ псы уешъон, мэкIэ-макIэу нахьыбэрэ ушхэн ыкIи температурэр градус 38,5-м шIокIыгъэмэ, ар езыгъэхыщт Iэзэгъу уц уешъон фае. Унэу сыма­джэр зэрылъым жьы къа­бзэр ижъугъахь, хъэ­дэн шынэкIэ нахьыбэрэ шъуилъэкIыхь. Джары инфекцием пкъышъолыр пэуцужьыным фэшI шъузэрэдеIэщтыр. Сабыим нахь макIэу теIазэ къэс нахь псынкIэу ар зыпкъ иуцожьыщт.

КIэлэцIыкIум ипсауныгъэ зыпкъ иуцожьэу зыригъажьэкIэ, температурэр градус 37,5-м къыщыкIагъэмэ, жьы къабзэм ар хэпщэн фае. Ащ, жьы къабзэм, зыкIуачIэ къыкIичыгъэ вирусыр «ыукIыжьыщт», сабыим ииммунитет нахь зыкъиIэтыщт.

Врачым дэжь, шIокI имыIэу, шъукIон фае, сабыим изытет, ащ къырыкIорэм специалистым гъунэ лъифыным фэшI.

КIэлэцIыкIур еджапIэм е кIэ­лэцIыкIу IыгъыпIэм зышъуащэмэ нахьышIур узым инэшанэ горэ­хэр джыри иIэхэу, ау ахэр ащ зэхимышIэхэу, къин къыщымы­хъухэу зыхъукIэ ары. Мэфи 3 — 5-м сабыир сымэджагъэмэ, вирусыр щынэгъожьэп, нэ­мыкI­хэм узыр пахыщтэп. Вра­чым зэрилъытэрэмкIэ, иммуннэ системэр а лъэхъаным нахь «чанэу» щыт, ыкIуачIэ илъ. Арышъ, сабыир къэзыуцухьэрэ дунаим а лъэхъаным хэбгъэ­хьан, хэпщэн фае. Ащ ишIуагъэ­кIэ иммуннэ системэр тапэкIи нахь пытэ хъущт, нахь макIэрэ кIэлэцIыкIур сымэджэщт.

Псауныгъэ Тхьэм зэкIэми къытет!

ЖакIэмыкъо Аминэт.