Инэм культурэм и Унэу дэтым хэт музеим гурыт еджапIэхэу N 6-м, N 2-м якIэлэеджакIохэр, нахьыжъхэри къыщызэрэугъоих. ЧIэхьэгъум узэ­рэ­нэсэу зэхэохы зэошхоу блэкIыгъэм зэхалъхьэгъэ орэдхэр. ГукъэкIыжь хьы­лъэмэ уахащэ, нэплъэгъум щызэблэкIых дзэкIолIхэм, тыжъ-ныжъхэу зыпсэ зы­тыгъэхэм ясурэтхэр.

ЗэIукIэгъур къызэIуехы культурэм и Унэ ипащэу Лаикъо Асиет: «ЗэкIэ зэхэпкъутэн, чылысыри къэбгъэон, чIым щизэу унэхэр зэхэбгъэтэкъонхэ, лажьи-хьакъи зимыIэ цIыфхэр уукIынхэ плъэ­кIыщт. Сыд фэдиз жъа­лымыгъэ зепхьагъэми, узфыримыкъущтыр гукъэ­кIыжьыр ары».

Музеим ипащэу Хьадыпэшъо Заремэ къэзэрэугъоигъэхэр щегъэгъуазэх: непэрэ зэIукIэгъур зыфэгъэхьыгъэр Жъогъо Плъы­жьым иорденрэ медалэу «За Отвагу» зыфиIорэмрэ музеим чIэлъынхэу къазэраратыжьхэрэр ары.

Урысыем ыкIи Адыгэ Республикэм ягимнхэр къырагъаIох, макъэ къахэмыIукIэу, щытхэу ахэм цIыфхэр ядэIух.

Зэошхоу блэкIыгъэм къинэу, тхьамыкIагъоу къафихьыгъэм, апсэ емыблэжьхэу тидзэкIолIхэр нэмыц техакIохэм зэря­бэныгъэхэм яшыхьатэу музеим чIэлъыр бэ. Зы унагъуи тихэгъэгу къи­нагъэп игупсэ, иIахьыл, ыкъош-ышыпхъу ащ хэмыкIодагъэу. Зыщыфэхыгъэ чIыпIэри амышIэу бэ кIо­дыгъэр. Ахэм къапызыгъэ письмэ щэнэбзхэр, медальхэр, орденхэр, гъучI паIохэу щэхэм гъонэ-санэ ашIыгъэхэр… ЛъыхъокIо отрядхэм къычIатIыкIы­жьыгъэхэр анахь агъэ­лъэпIэрэ чIыпIэхэм, анахь лъэгъупIэхэм Заремэ ари­гъэкIугъэх. ЛIыхъужъхэм ясурэтхэр, ягъэхъагъэхэр дэпкъ гъэзетхэм арытых.

БлэкIыгъэмрэ джырэ тищыIакIэрэ гукъэкIыжьхэм зэрапхых. ЩыIэкIакIэр дгъэлъэпIэным гу­къэкIыжьхэм тыфагъасэ. КъыткIэ­хъухьэхэрэм якъэ­ралыгъо къаухъумэным, яхэгъэгу шIу алъэгъуным фещэх.

Заомрэ IофшIэнымрэ яветеранхэм я Совет итхьа­матэ игуадзэу Бэгугъэ Аслъан, следствие­хэмкIэ Тэхъутэмыкъое межрайон отделым иследователэу Валеушина Полинэ Андрей ыпхъур тихьэкIэ лъапIэх. ГущыIэр ратыгъ «УФ-м илъыхъокIо движение» АР-мкIэ и Шъо­лъыр къутамэ и Совет итхьаматэу Партной Иван Николай ыкъом. Осэ ин, къыткIэхъухьэхэрэм япIун­кIэ мэхьанэшхо зиIэ къэралыгъо тынхэр музеим чIэлъынхэу къазэраратыхэрэр ащ къыIуагъ.

Заремэ къекIолIагъэхэм гущыIэ пытэ къаритыгъ цыхьэу къафашIыгъэр къы­зэрагъэшъыпкъэжьыщтымкIэ, зэрафэразэри къариIуагъ.

П. А. Валеушинам къы­хигъэщыгъ непэрэ тыныр зэрэлъэпIэ дэдэр, тимузей ащ фэдэ пшъэрылъ къызэрэфашIыгъэр зэригуапэр, титарихъ тшIэнымкIэ ар зэрэIэубытыпIэшхор, тишIэжь чIыпIэ ин зэ­рэщиубытыщтым ицыхьэ зэрэтелъыр.

Къэралыгъо тын лъапIэ­хэр зэIэпахыхэзэ къекIо­лIагъэхэм зэпаплъыхьа­гъэх, Хэгъэгу зэошхом хэ­кIодагъэхэм зы та­къикърэ афэшъыгъуагъэх. Шэф остыгъэхэр аIэгухэм ащыблэхэзэ зэIукIэгъур зэфашIыжьыгъ.