АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ия 7-рэ зэIугъэкIэгъу мы илъэсымкIэ аужырэ зэхэсыгъо тыгъуасэ иIагъ. Ар я XIX-рэ хъугъэ. Iофтхьабзэр зэрищагъ Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм.

Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, федеральнэ ыкIи республикэ къулыкъухэм япащэхэр, нэмыкIхэр.

Унагъом, ныгъом, тыгъом ыкIи кIэлэцIыкIугъом якъэухъумэн, АР-м икъэралыгъо тамыгъэхэм, шъон пытэ, наркотик е нэмыкIэу цIыфыр зыгъэуташъо­хэрэр зыгъэфедагъэхэм IэпыIэгъу яты­гъэным фэгъэзэгъэщт организациехэм, 2022-рэ илъэс бюджетым, къэралыгъо мылъкур приватизацие шIыгъэным, хэушъхьафыкIыгъэ цIыф купхэм социальнэ IэпыIэгъу ятыгъэным, гъэсэны­гъэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм, нэмыкIхэм афэгъэ­хьыгъэ хэбзэгъэуцугъэхэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэм япхыгъэ законопроектхэм, законхэм мы зэхэсыгъом щахэплъагъэх, апэрэ ыкIи ятIонэрэ еджэ­гъухэмкIэ аштагъэх.

ЦIыфхэм псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу ашIыным фэшI къэралыгъо ыкIи муниципальнэ чIыгум къыхэхыгъэ Iахьхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ республикэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэу фашIыгъэхэр медицинэм иIофышIэхэр ары анахьэу зыфэгъэхьыгъэр. Псауныгъэм икъэухъумэн фэгъэзэгъэ учреждениеу Мыекъуапэрэ Адыгэкъалэрэ адэтхэм специалистхэмкIэ щыкIагъэу яIэхэр дэ­гъэзыжьыгъэнхэм фэшI псэупIэ щашIынэу е унэгъо хъызмэт щагъэпсынэу чIыгу Iахь зэратыхэрэм яспискэ зегъэушъомбгъугъэнэу ащ къыщеIо. ГущыIэм пае, ащ фэдэ къэралыгъо IэпыIэгъум къыхиубытэщтхэм джы ащыщых «анестезиология-реаниматология», «педиатрия», «психиатрия-наркология», «фтизиатрия», «детская хирургия», «детская эндокринология» зыфиIорэ ыкIи нэмыкI сэнэхьатхэр зэзыгъэгъотыгъэхэр.

Сабыибэ зэрыс унагъоу зигъот макIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэным тегъэ­псыхьагъэуи хэбзэгъэуцугъэ мы зэхэсы­гъом щаштагъ. Ащ фэдэ унагъо къикIыгъэ кIэлэцIыкIур е зихэхъогъур ыпкIэ хэлъэу еджэмэ ыкIи дэгъоу еджэхэрэм ащыщмэ, ащ ахъщэу фатырэм ипроцент 30-м фэдиз фызэкIэгъэкIожьыгъэнэу ащ къыщеIо. Мы уахътэм зигугъу къэтшIыгъэ унагъом фэдэ къикIыгъэу, ыпкIэ хэлъэу еджэу нэбгырэ 23-рэ респуб­ликэм ис.

ЗэкIэмкIи мы зэхэсыгъом щыхэплъэн­хэу Iофыгъо 30-м ехъу щыгъэнэфэгъагъ. Урысыем инэмыкI субъектхэм яхэбзэихъухьэ органхэр кIэщакIо зыфэхъугъэхэри зытегущыIагъэхэм ащыщых.

Пстэумэ ауж АР-м и ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат гущыIэр ыштагъ. Парламентым идепутатхэм закъыфигъазэзэ, хэбзэгъэуцун Iофэу агъэцакIэрэм шIуагъэ къызэритырэм, пшъэрылъэу яIэхэм язэшIохынкIэ сыдигъуи къотэгъу къы­зэрафэхъухэрэм афэшI лъэшэу зэрафэразэр къыIуагъ, Къэралыгъо Совет —Хасэмрэ хэбзэ гъэцэкIэкIо органхэмрэ зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу зэрэзэдэ­лажьэхэрэр республикэм социальнэ- экономическэ хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм зэрэфэIорышIэрэр къыхигъэ­щыгъ.

— Илъэсэу икIырэр хъугъэ-шIэгъэ зэфэшъхьафхэмкIэ баигъэ. Анахь шъхьа­Iэхэм ащыщ Адыгеим къэралыгъо гъэ­псыкIэ зиIэр илъэси 100 зэрэхъугъэр. Ар Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэмкIэ хэдгъэунэфыкIыгъ. Ахэм адакIоу лъэпкъ проектхэм, АР-м хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Унэе программэм, нэмыкI къэралыгъо программэхэм къадыхэлъытагъэхэр пхырытщыгъэх. ТызэдеIэжьзэ пшъэрылъ пстэури игъом ыкIи икъоу дгъэцэкIагъэ. Урысыем къыхэхьажьыгъэ субъектхэм ащыщэу Херсонскэ хэкум тишIуагъэ зэредгъэкIырэм шъущыгъуаз. Тиреспуб­ликэ щыщэу мобилизацием къыхиубытагъэхэм, ахэм яунагъохэм тадеIэнри типшъэрылъхэм ащыщ. А зэпстэуми депутатхэр чанэу ахэлажьэхэшъ, «тхьа­шъуегъэпсэу» ясIомэ сшIоигъу. ЦIыфхэм щыIэкIэшIу яIэныр, зыпкъитыныгъэ рес­публикэм илъыныр, хэхъоныгъэхэр тиIэнхэр зы командэу тызэкъотэу, тызэгурыIоу тызэдэлэжьэным епхыгъ. Арышъ, ащ тетэу къихьащт илъэсми тиIофшIэн лъыдгъэкIотэнэу сэгугъэ, —къыIуагъ республикэм ипащэ.

Илъэсэу икIырэм къадэхъугъэхэм ЛIышъхьэр къатегущыIэзэ, гъэпсэфыпIэ чIыпIэу «Лэгъонакъэ», Тэхъутэмыкъое районым щашIырэ индустриальнэ паркыр зэрэрагъэжьагъэхэр къыхигъэщыгъ.

КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, паркым ишIын къихьащт 2023-рэ илъэсым ыкIэм нэс аухын гухэлъ яI. «Лэгъо­накъэ» изы Iахь 2025-рэ илъэсым атынэу щыт.

ХЪУТ Нэфсэт.