Дохутыр-офтальмолог цIэрыIуэ АфIэунэ Марат IэщIагъэ хуэхъунур иджыри курыт еджапIэм щIэсу къыхихауэ щытащ. Ар икIи гъэщIэгъуэнтэкъым, абы и адэ АфIэунэ Анатолэ а Iуэхум къыхуигъэщIащ зыхужаIэ, нэ узыфэхэм еIэзэ дохутыр лъэрызехьэт.

Тхьэшхуэм къыбгъэдилъхьа зэфIэкIым Анатолэ щыхигъэ­хъуащ Осетие Ищхъэрэм и къалащхьэм (абы щыгъуэ — Орджоникидзе) дэт медицинэ институтым. 1958 гъэм ар ехъулIэныгъэкIэ къиухащ, иужькIэ Урыху къуажэм дэт амбулаторэм и унафэщIу илъэсиплI­кIэ лэжьащ. АдэкIэ абы и щIэ­ныгъэм щыхигъэхъуащ Ленинград дэт, Павлов И. П. и цIэр зезыхьэ Япэ медицинэ институтым и ординатурэм. 1969 гъэм щегъэжьауэ 2006 гъэ пщIондэ АфIэунэ Анатолэ Налшык дэт Республикэ клиникэ сымаджэщым нэм щеIэзэ и къудамэм и унафэщIу лэжьащ.

Офтальмологием и зы Iыхьэ нэхъыщхьэу щыт нэм и микрохирургие унэтIыныгъэр ди деж къыщызэзыгъэпэщар аращ, Урысей Ипщэм япэу нэм нэ­джыж IэрыщI игъэтIысхьэнымкIэ операцэхэр езыгъэкIуэкIын щIэзыдзари Анатолэщ. Ар медицинэ щIэныгъэхэмкIэ кандидатщ, КъБР-м Узыншагъэр хъу­мэнымкIэ и министерствэм штатым хэмыт и офтальмолог нэхъыщхьэу щытащ. ЩIэныгъэм, лэжьыгъэм щызыIэригъэхьа и ехъулIэныгъэхэм папщIэ абы къыхуагъэфэщащ «КъБАССР-м щIыхь зиIэ и дохутыр» цIэ лъа­пIэр. Нэм и микрохирургие унэ­тIыныгъэр егъэфIэкIуэным ар жыджэру телэжьащ илъэс 50-кIэ.

АфIэунэ Анатолэ и лэжьэгъу гупми, зэIэза сымаджэхэм я дежи сытым щыгъуи пщIэшхуэ щиIащ, ноби абы и зэфIэкIыр ялъытэу апхуэдэщ. Абы и IуэхущIафэм, и лэжьыгъэм теу­хуауэ цIыхухэм къабгъэдэкI пса­лъэ гуапэ куэд абы и бынхэм зэхахащ икIи, шэч хэлъкъым, езыхэм я IэщIагъэр къыщыхахым абыхэми мыхьэнэ гуэр а Iуэхум зэрыщагъэзэщIам. Унагъуэ жьэгум и гуащэ, адыгэбзэмрэ урысыбзэмкIэ егъэджакIуэу щыта Зое щхьэгъусэм и щIэгъэкъуэнышхуэт, сыт хуэдэ Iуэхуми тригъэгу­шхуэрт, адэр я бынищым я гъуазэу зэрыщытынми гулъытэшхуэ хуищIырт. Анэ Iущым ар къехъулIащ икIи абыхэм я гъащIэм щапхъэ зытрах цIыху нэхъыщхьэу хэтыр я адэрщ. ГъэщIэгъуэнкъым абы я бынитIыр — ипхъу нэхъыжь Мадинэрэ я щIалэ Маратрэ — адэм и лъагъуэм зэрырикIуэжар. Мадинэ КъБКъУ-м и медицинэ къудамэр, академик Федоров С. и цIэр зезыхьэ, «Микрохирургия глаза» медицинэ къэхутэныгъэ центрым и ординатурэр къиухащ. И IэщIагъэм щыпэрыуващ Налшык дэт Республикэ клиникэ сымаджэщым нэм щеIэзэ и къудамэм, мы зэманым Калининград щолажьэ. Япхъу етIуанэ Маринэ экономистщ. Марат и щхьэгъусэ Залини медицинэм а и унэтIыныгъэрщ зыхэтыр, ар нейроофтальмологщ, Респуб­ликэ клиникэ сымаджэщым нейрохирургиемкIэ и къудамэм щолажьэ.

Марат и гугъу пщIымэ, ар КъБКъУ-м и медицинэ факультетым щIэмытIысхьэ щIыкIэ медицинэ лэжьакIуэ хъуну хунэ­сат. Курыт школым и класс нэхъыжьхэм щеджэу, адэм и чэнджэщкIэ, абы Республикэ клиникэ сымаджэщым санитару лэжьэн щыщIидзащ, и гъащIэр зытриухуэну IэщIагъэр зыхуэдэм нэхъ куууэ икIи лъэныкъуэ куэд­кIэ щыгъуазэ хъун папщIэ. 1990 гъэм ар щIэтIысхьащ КъБКъУ-м и медицинэ факультетым. Абы щигъэкIуа илъэсхэр гуапэу игу къегъэкIыж Марат икIи къыхегъэщ къыхиха унэтIыныгъэмкIэ щIэныгъэ куу абы зэрыщызригъэгъуэтар, и егъэджакIуэу щы­тахэми нобэр къыздэсым фIыщIэ яхуещI.

1996 гъэм АфIэунэ Марат щIэтIысхьэжащ Москва дэт, Урысей медицинэ академием, илъэситI дэкIри, а еджапIэм и аспирант хъуащ. 2001 гъэм «Клинические и судебные медицинские аспекты ожоговой травмы глаз» фIэщыгъэр зиIэ и кандидат лэжьыгъэр щIэныгъэ утыку кърихьащ.

Налшык къигъэзэжа нэужь, Марат лэжьэн щыщIидзащ Шэ­джэм район сымаджэщым, абы къыдэкIуэуи Республикэ клиникэ сымаджэщым пIащIэгъуэкIэ дэIэпыкъуныгъэ щрагъэгъуэт и IэнатIэм дохутыру щыIащ. 2006 гъэм АфIэунэ Анатолэ пенсэм щыкIуэм, КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм ар зыпэрыта IэнатIэр, сымаджэщым нэм и микрохирургиемкIэ и къудамэм и унафэщI къалэныр, хуигъэфэщащ медицинэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, лэ­жьыгъэ и пIалъэ фIыуэ зыщIэ, категорие нэхъыщхьэ зиIэ дохутыр, апхуэдэуи къызэгъэпэщакIуэ Iэзэу зыкъэзыгъэлъэ­гъуа Марат.

Марат нэм епха сыт хуэдэ узыфэри щыуагъэншэу къехутэри, ехъулIэныгъэ иIэу егъэхъуж. Хирургие и лъэныкъуэкIэ абы и зэфIэкIхэр къыпхуэмылъы­тэнщ, куэд щыгъуазэщ операцэ гугъу дыдэри абы Iэзэу зэрыригъэкIуэкIыфым. Апхуэдэ Iэзагъэм хуэкIуэфыркъым дохутыр псори, емызэшу зи щIэныгъэм, зэфIэкIым хэзыгъэхъуэну хущIэ­къурщ ар къызэхъулIэр. АфIэу­нэм куэдрэ къыхуихуащ сымаджэ къыхуашам и щытыкIэм теухуауэ пIащIэгъуэкIэ Iуэхур зэхигъэкIыу операцэ ищIын хуей щыхъуа. Мис апхуэдэхэм дежщ наIуэ щыхъур дохутырым и зэфIэкIри Iэзагъри здынэсыр.

Къэбэрдей-Балъкъэрым щы­псэухэр куэдрэ гупсысэу къы­щIэ­кIынукъым, офтальмолог нэхъыфI къыщалъыхъуэкIэ. Куэ­дыр фIы дыдэу щыгъуазэщ къэралым и къалэшхуэхэм щыIэ клиникэхэм щылажьэ IэщIа­гъэлI цIэрыIуэхэм ехьэехуэфын нэ дохутыр Iэзэ ди щIыналъэми зэрыщыIэм. Медицинэ дунейм зи цIэр фIыкIэ щызыгъэIуа АфIэунэ Марат апхуэдэ пщIэр, цIэрыIуагъэр къыхуихьащ и IэщIагъэм хуиIэ лъагъуныгъэм.

Аппаевэ Жаухар.