Тыркум къыщыдэкI, ди бзэр щызетхьэф газет закъуэ «Жьынэпс газетым», упщIищ къытхуишият.

2022 гъэр даурэ фигу къэвгъэкIыжыну? (ГъэкIэщIауэ) 2023 гъэм даурэ фыпэплъэрэ? Адыгэхэм и къэкIуэным папщIэ сыт фи нэгу къыщIэхьэр?

Мы упщIэхэм уи ныбжьым, узыхуэныкъуэм, узыпэплъэм, уи гурылъхэм, уи лэжьыгъэм епхауэ щхьэхуэ-щхьэхуэу пэкIужхэр кIэщIэптхэфынущ.

Сэ си лэжьыгъэр зытэухуар, Юнэском къызэрыхигъэщымкIэ кIуэдыжыным хуэкIуэ бзэхэм ящыщыу ебж ди бзэр. Гуры­Iуэгъуэ хъуауэ, ди бзэм гъащIэ игъуэтын папщIэ ди Iэ, ди лъэ, ди бзэм къызэрихькIэ ды­хущIокъу, до­Iуатэ, ди лъэп­къэгъухэм зытетыр зыхед­гъэщIыкIыну, ягурыд­гъэIуэну. ДалъэIэсын папщIэ щIэныгъэм фIыгъэу къытхуихьа дуней цIыхур зэрихъэу зезыпх «бэ­джыхъ»у слъытэ «интернет» щхьэпIэ тхохъу. Мы гъуэгумкIэ ди лъэпкъэгъухэм дылъэIэсын къудеикъым зетхуэр, дызы­лъэ­Iэсым дыгурыIуэн, дызыгурыIуэн хуейщ. Нэхъыбэуэ ди лъэпкъэ­гъухэр щыпсэу щIыпIэ щIына­лъэхэм щыIэхэм зырахьэ бзэр, зыхэпсэуэхьым и бзэращ. Псоми зырахьэ а щIыпэбзэмкIэ дагу­рыIуэфыныр гугъщ. Дэ дызы­щыпсэу щыпIэм (Тыркум) и бзэр зетхьэмэ адырей ди лъэпкъэ­гъухэм ягурыIуэнукъым. Псори дызэрызыгурыIуэфыну бзэр ди бзэ Адыгэбзэращ.

Жыбгъэм къарабэр щIылъэм зэрытырипхъэм хуэдэу, щIы­налъэм тепхъа ди лъэпкъэгъухэр, къызыдикIа и щIыпIэм (хэку) нобэкIэ щызыхуэмысыжыфми, зы гупщысэ нэзым, зы нып щIагъым щызыхуэсу, щызэ­ры­гъуэту, зыдаIыгъуу псэун хуейщ. УзыдэзыIыгъынури псоми ди­зыхуэдэ «бзэ»ращ.

Мис сэри сызэлэжьыр бзэращ. Бзэм и ныбжьыр, и къежьапIэр, и зыхэлъыкIэр, езы бзэм «тхыдэ»р зэрыхэлъыжыр. Ди лъэпкъэгъухэм тхылъу яхуэтшиящ. Дунейм щIыпIэ куэдым хуэдэу, Хэкуми нэсащ. Гурыхь щытхъуи къыхуащIащ. Мы тхылъыр зэрытха хъуа ди бзэм, ХэкумкIэ щыIэ ди бзэм елэжхэми зыпэгъунэгъу дищIауэ дызыришэлIащ. Дызыригъэ­цIыхуащ.

Мы гъэм, 2022-м, ди бзэгъуу «тхыдэтх», «къэхутакIуэ», «тхакIуэ», «бзэ егъэджакIуэ», «бзэ щIэныгъэ», «гъуазджэ», «журналист», «Хасэ тхьэмадэ» хуэдэу щIэныгъэлажьэхэм си гупщысэр ядэсгуэшыну ХэкумкIэ сыщыIащ.

Къабэрдейм сыщыкIуам, сызэрыщыIэр зыхэзыхахэр къакIуэри къыслъыгъуэзащ, хэтыр сэ къэзыгъуэтыри са­хуэкIуащ. Ахэм ящыщщ, тхыдэтх Iэзэ Унэж Кащиф (тхылъ бжыгъэ куэд зиIэ.)

КIыхьыу дызэб­гъэдэсащ.

Сокъур Валера къэхутакIуэщ. Елэжьыу зыхуихьэса тхылъхэр щIилъхьэну, зытетищу унэ хури­гъэщIащ. ДырихьэщIащ.

Ди тхакIуэ ныбжьыщIэ Iэзэу итха тхылъхэм яужьырер «Хьэтхэр»ащ. КъакIуэри «къэб­лагъэ» къыджьиIэу, я унэми дезыгъэблэгъар, ди зы цIыху гуапэ Къаныкъуэ-Фырэ Анфисэщ.

И къуэрылъхур щIалэ дыдэу дунеим ехыжауэ, дыхуэгуIэну «гуауэдэх» дызыхуэкIуар 64.000 псалъэ зырыт псалъалъэр зытха ди егъэджакIуэ-тхакIуэ Iэзэ ХьэцIыкIу Раящ.

Зы еплъыкIэ щхьэхуэ, езым хухэхауэ зылэжьыгъэ зезыхьэ, сыныщI, сурэтыщI Iэзэу ди гъуазджэлъэжь Цырым Руслан и пэщым дыщигъэхьэщIащ.

Налшик радиом и нэхъыщхьэ журналист Къудей Лида макъ техыпIэм (студио) дыри­гъэб­лэгъауэ езым нэгъабэ хуезы­гъэхьа тхылъым кIыхьыу ды­тепсэлъыхьыу макъкIэ игъэIуащ.

Бзэм телэжьых «Джэрэз» щIалэ гупыр зытезыухуа «нэтын» зэгъэпэщыным хуэIэзэ журналист Шыбзыхъуэ Астемыр, гуп нэ­хъыжь ди ныбжэгъу Думаныщ Аулэдин Джэрэзым дыща­гъэхьэщIащ. Адыгэ Хасэ тхьэмадэхэр, ди щIалъэ гуапэхэр, Бешто Аслъан тхыдэкIэ ехьэжьа, Нэмыцэ-Урыс зауэр щекIуэкIа, тегъэса сынхэм щыщIэдзауэ а губгъуэ агъуэб­лагъуэр сигъэлъагъуу махуитIкэ дызэгъусащ.

Табыщ Мурат сызыдыщыIа унагъуэм накIуэу, бзэ зехьэкIэм хуэIэзэу, дызэкъуэжэгъуу Зей­къуэ къуажэм къыщыщIэддзэу уэршэр IэфIым дыхэтащ. Бабыгуеи дэс ди къуэш «ефэнды» Токъмакъ Ауес, и щхьэ­гъусэ (Шэт) Марина, си тхылъыми щIыуэпсыми, фIэщ­хъуныгъэми IэфIыу дыте­псэ­лыхьыу дызыхэсащ. Мыхэм псоми дэщIыгъуауэ Налщик Тэнащхэ, Зейкъуэ Токмакхэ я быным хуэдэу, фыщIэ яхуэсщIыу сыщыIащ. Мы гъэм сэркIэ гум къина зы гуапэ IэфIыгъэу сэ соIутэж. Мы теплъэ фэеплъхэр (сурэтхэр) си дэ­Iэпыкъуэгъуу.

Ауэ сэ сыкъыщалъхуа Тыркум пандемим къелыу, абы къыIэ­пщIэкIа цIыхубэр, щэн-щэхуэным егъэлеяуэ дэкIа уасэ (инф­ляциям) псэуныгъэкIэ гугъу ирегъэхь.

Къеблагъэну 2023 гъэм зауэншэу, мамыру, узыншэу, гуфIэгъуэр цIыхугъэм къыхуи­хьыну дыщыгугъуу дыпоплъэ.

Дунейм щхьэхуэ щыпIэхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэми, «бэджыхъу» слъытэ мы щIэныгъэ IэщIагъэ «интернет»кIэ зыри­гъэлъагъуу, зэрыгъуэтыжу, зэры­цIыхужу, я гугъэхэр зы­фэувэжауэ, я гурылъхэр IэфIыу зыхуаIуатэу, щIыпIэ щхьэхуэхэм щыпсэуми я нэри, я гури къызыдикIа щIыпIэу «Хэку»мкIэ гъэзауэ зы псэуныгъэ къыт­хуихьыну дыпоплъэ. ЩIэ­ныгъэр ди гъуэгу гъэлъагъуэу...

Токъмакъ Айдын.