Илъэсэу икIырэм изэфэхьысыжьхэр тшIыхэу, цIыфэу зигъэхъагъэ­хэм­кIэ къахэщыгъэхэм ацIэ къетIоу хабзэ. Непэ нахь игъэкIотыгъэу тыкъызтегущыIэщтыр республикэ зэнэкъокъоу «2022-рэ илъэсымкIэ анахь врач дэгъу» зыфиIорэм текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэ врач-те­рапевтэу Людмила Шопинар ары. Мыекъопэ къэлэ клиникэ сымэджэ­щым гериатриемкIэ иотделение ащ Iоф щешIэ.

ЦIыфым ипсауныгъэ нахь лъапIэ щыIэп. Ащ изытет фэбанэрэр, къэзыухъумэрэр вра­чыр ары. Врач сэнэхьатыр анахь агъэлъапIэхэрэм ыкIи мэхьанэ зэратыхэрэм ащыщ. IэпыIэгъу зищыкIэгъэ цIыфхэм уишIуагъэ ябгъэкIыным уфеджэн закъокIэ икъурэп, угукIэ а сэнэхьатыр къыхэпхыгъэу щытын фае. Ащ фэдэу зиIофшIэн гу­фэбэныгъэ фызиIэу, ипшъэрылъ къыгурыIоу зыгъэцакIэхэрэм Людмила Шопинар ащыщ.

— Мы сэнэхьатыр къыхэс­хыным ошIэ-дэмышIагъэ хэ­лъыгъэу щытэп, — къеIуатэ тигущыIэгъу. — Сэ Мыекъуапэ сыкъыщыхъугъ ыкIи сыкъызэрыхъухьэгъэ унагъом врач исыгъ. Сятэу Сергей Суров­це­вым егъашIэм IэпыIэгъу псын­кIэм врачэу Iоф щишIагъ. Ау гъэшIэгъоныр, врач сэнэхьатыр къыхэзыхыгъэхэм янахьыбэр яцIыкIугъом Iэзэным зэрэфэя­гъэхэм афэдэу сэ сыщытыгъэп. Ары пакIошъ, сятэ бэрэ унэм исэу зэрэсымылъэгъущтыгъэм пае сыгу хэкIэу «врачэу се­джэщтэп» сIощтыгъ. Ахэр зэкIэ кIэлэцIыкIу гупшысэхэу къызэтынэкIыгъ. Сыныбжь зекъум, цIыфхэм сишIуагъэ язгъэкIынэу, сяIэзэнэу сызэрэфаер къыз­гурыIуагъ ыкIи врачэу седжэным тесыубытагъ.

Людмилэ Пшызэ медицинэ Академием икъутамэу Мыекъуа­пэ дэтыгъэм щеджагъ. ­Илъэс 17 хъугъэу къэлэ сы­мэ­джэщым врач-терапевтэу Iоф щешIэ, апэрэ категорие иI, кар­диологие сэнэхьатри зэригъэгъотыгъ.

— Мы уахътэм Iоф зыщысшIэрэ гериатрическэ отделе­нием лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэзагъэу щяIазэх, — къеIуатэ врачым. — Мыщ чIэлъ­хэм янахьыбэр нэжъ-Iу­жъых, «паллиативнэ» адэбз ыкIи нэмыкI уз хьылъэхэр зиIэхэу терапевтическэ IэпыIэгъу зищыкIагъэхэр ары. Мыхэр узым зыгу ыгъэцIыкIугъэ цIыфых. Арышъ, екIолIэкIэ гъэнэфагъэ къафэбгъотынэу, гуфэбэныгъэ апэбгъохынэу, ягумэкIыгъохэм уядэIунэу щыт.

Сымаджэр Iэзэгъу уц за­къокIэ бгъэхъужьын плъэкIыщтэп. ЦIыфым уеIэзэным бэ къыдилъытэрэр: шIэныгъэ куур, шъыпкъэныгъэр, гукIэгъур, жэ­бзэ дахэр, сэмэркъэу гохьыр. Джа зэпстэури Людмилэ зэ­дегъэфедэх.

— IэпэIэсэныгъэшхо зыIэ­кIэлъ врачхэм тырагъэджагъ, ахэм шIэныгъэу къытатыгъэр сиIофшIэнкIэ сиIэубытыпI. Iоф­шIэныр зесэгъэжьакIэм щысэшIу сфэхъун цIыфхэм сарихьылIагъ. Николаева Надежда Михаил ыпхъум (пенсием щыс) Iэзэным ылъэныкъокIэ бэ си­гъэшIагъэр, ащ лъэшэу сыфэраз. Джащ фэдэу къыхэсымыгъэщын слъэкIыщтэп Марина Родионовар. ГухэкI нахь мышIэми, ащ икIыгъэ илъэсым идунай ыхъо­жьыгъ. Зэпахырэ уз мэхъаджэу коронавирусым бэрэ ебэныгъ, ау IэкIэкIын ылъэкIыгъэп. Уврач хъумэ, зэпымыоу уишIэныгъэ­хэм ахэбгъахъозэ улэжьэн фае, ащ ренэу сэри сыпылъ. Мы уахътэм гериатрием ылъэны­къокIэ сишIэныгъэхэм ахэсэ­гъахъо, — къыIуагъ ащ.

Врач-терапевтыр а зигугъу къышIыгъэ нахьыжъхэм ялъагъо джы ежьыр рэкIо. Отделением тызычIахьэм, студентхэм ар ахэтэу етIупщыгъэу зыгорэхэр къафиIуатэщтыгъ, палатэхэм ачIищэхэзэ сымаджэ пэпчъ иуз, екIолIакIэу ящыкIагъэр агуригъа­Iощтыгъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм зэригъэгъотыгъэ IэпэIэсэныгъэр врач хъущт ныбжьыкIэхэм зэралъигъэIэсыщтым ыуж ит. Зэнэкъокъум хэлэжьэнэу зэ­рэ­хъугъэмкIэ Людмилэ теуп­чIыгъ.

— Сэ сишIоигъоныгъэкIэ «сыхэлэжьэщт» сIоу егъашIи сыфежьэщтыгъэп, — къеIуатэ ащ. — Илъэс пчъагъэу Iоф зэрэсшIэрэми, сишIэныгъэхэмкIи сыхэлэжьэн фаеу сипащэхэм алъытагъ ыкIи ащ къаIуагъэм сэри сышIокIыгъэп.

Людмила Шопинам текIо­ныгъэр къыдихыным щыгу­гъыгъэп. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, зэнэкъокъум хэлэжьэгъэ пстэуми IэпэIэсэныгъэшхо ахэлъ ыкIи нэбгырэ пэпчъ а щытхъуцIэр епэсыгъагъ. Зэнэкъокъум къе­кIолIэгъэ врачхэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ мэIазэх нахь мышIэми, пшъэрылъэу яIэр зэфэд — сымаджэм ифэшъошэ IэпыIэгъур рагъэгъотыныр, амал иIэмэ агъэхъужьыныр.

— Ащ фэдэ тын лъапIэ къып­фагъэшъошэныр гуапэ, — еIо Людмилэ. — Сымаджэхэм си­шIуагъэ зэрякIырэм уасэ къызэрэфашIыгъэм дакIоу, сиIоф­шIэгъухэми яцыхьэ къызэрэсте­лъыр къагъэнэфагъ. ЦIыфхэм ахэтэу бэрэ Iоф зышIэхэрэр охътэ гъэнэфагъэ зытешIэкIэ, бэми макIэми, мыпшъынхэу хъурэп. Мыщ фэдэ тын лъапIэм къарыу къыуеты, пшIэрэм зэ­рэхэбгъэхъощтым урегъэгу­пшысэ, гушхоныгъэ зыхэогъо­тэ­жьы. А зэпстэуми адакIоу къы­хэсхыгъэ сэнэхьатымкIэ сызэрэхэмыукъуагъэр, гъогу тэ­рэз сызэрэтетыр джыри зэ къызгурыIожьыгъ.

ПшъэдэкIыжь зыхэлъ Iоф­шIэнэу ыгъэцакIэрэм дакIоу Людмилэ унэгъо дахэ иI. Ишъхьэ­гъусэу Сергейрэ ежьыр­рэ пшъашъэрэ кIалэрэ зэдапIу. Унагъом ышъхьэ ветеринарнэ врачэу еджагъ, АР-м мэкъу-­мэщымкIэ иминистрэ игуадзэу Iоф ешIэ. Артем илъэси 10, Марие илъэси 8 аныбжь. Ны-тыхэм къакIэхъухьэгъэ кIэлэцIыкIухэм пIуныгъэ тэрэз зэ­рарагъэгъотыщтым ыуж итых. ТигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, ахэм ащыщэу медицинэ сэнэхьатыр къыхэзыхыщтыр къэшIэгъуае, ау Марие джы ще­гъэжьагъэу ащ фэдэ гупшысэхэр къыхеIукIых. Артем медицинэм зигъэзэнэу фэяхэп.

Людмила Шопинам зэнэкъо­къум текIоныгъэр къызэрэщыди­хыгъэр къэзыушыхьатырэ Дип­ломэу ыкIи Iэпэщысэу «Сэтэнае икъэгъагъэ» (адыгэхэм ялъэпкъ медицинэ итамыгъэу ювелирэу

Еутых Асе ышIыгъэр) республи­кэм и ЛIышъхьэ къыритыжьыгъэхэр нэпэеплъэу джы яунэ итых, къыкIэхъухьэрэ ныбжьы­кIэ­хэм щысэшIу афэхъунэу ар мэ­гугъэ. IЭШЪЫНЭ Сусан.