«ЛIыхъужъэу къэхъухэрэп, лIыхъужъ мэхъух»
Мы гущыIэжъыр зыфэбгъэхьы хъущт нэбгырабэ непэ тищыIэныгъэ къыхэуцуагъ. ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциеу Украинэм щыкIорэм хэлэжьэрэ тидзэкIолIхэм ялIыхъужъныгъэ ащ ишыхьат.
Пшъэрылъ къызэрымыкIохэр ахэм агъэцакIэх, мамырныгъэ щыIакIэм фэбанэх, зэрафэлъэкIэу пыир зэхакъутэ, къауIэгъэ яныбджэгъухэм апсэ къагъэнэным фэгуIэх.
ГухэкI нахь мышIэми, ащыщхэм ядэжь къагъэзэжьыгъэп. Мамырныгъэ щыIэным пае нацизмэм пэуцужьыхэзэ зыпсэ зытыгъэхэм ялIыхъужъныгъэ рэгушхох, егъашIэм ахэр ащыгъупшэщтхэп.
Александр Козиным илъэс 29-рэ ныIэп къыгъэшIагъэр. ЩыIэныгъэм имэфэ дахэхэр анахь зыщызэхишIэщтхэ ныбжьым ыпсэ пыч фэхъугъ. Мы илъэсым ибэдзэогъу мазэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциеу Украинэм щыкIорэм ар лIыхъужъныгъэ щызэрихьэзэ хэкIодагъ. Янэу Маринэ, ишъхьэгъусэу Юлие, ипшъашъэу илъэси 6,5-рэ нахь зымыныбжьыр ягупсэ ягукъэкIыжьэу джы къэнагъэх.
— Сахалин хэкум икъалэу Къыблэ-Курильскэ къыщыхъугъ, ау тиунагъокIэ Мыекъуапэ тыкъэкIожьынэу хъугъэ, — къеIуатэ Александр янэу Маринэ. — ИкIэлэцIыкIугъо мыщ щигъэкIуагъ, гурыт еджапIэу N 10-м щеджагъ. Мыекъопэ къэралыгъо гуманитарнэ колледжым чIэхьагъ, ащ ыуж Ростовскэ къэралыгъо университетыр къыухыгъ. Дзэ къулыкъум мыкIомэ мыхъунэу рихъухьагъ. ЩыIэныгъэм къызэрэзэригъэфагъэмкIэ, МЧС-м, Шойгу иотряд, хэфагъ. Къулыкъур ащ лъэшэу ыгу къыщырихьыгъ ыкIи зэзэгъыныгъэм кIатхи къэнэнэу хъугъэ. Ащ къыщымыуцоу Михайловскэ дзэ артиллерийскэ академиеу Санкт-Петербург дэтым чIахьи, дэгъу дэдэу щеджагъ. Кавказым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащ къулыкъур ащихьынэу игъо ифагъ, Чэчэным щыIагъ, ТекIоныгъэм и Парадэу Москва мыгъэ щыкIуагъэм хэлэжьагъ. Къулыкъур щытхъу хэлъэу зэригъэцакIэщтыгъэм пае къэралыгъо тын лъапIэхэр бэу къыфагъэшъошагъэхэу иIагъэх. Аужырэ илъэситIум старшэ лейтенантэу Мыекъуапэ идзэ частьхэм ащыщ къулыкъур щихьыщтыгъ.
Маринэ игукъэкIыжьхэм икIалэ зэрахэтыр цIыфышIу дэдэу, зыфежьэрэ Iофыр ыкIэм нигъэсэу ыкIи игъусэ цIыфхэм афэгумэкIэу, шъыпкъагъэр зикIасэу ары. Ащ фэдэ кIалэ зэриIагъэм янэ зэрэрыгушхорэр къытиIуагъ.
Александр ишъхьэгъусэу Юлиерэ ежьыррэ колледжым нэIуасэ щызэфэхъугъэх. Илъэс заулэ тешIагъэу унагъо зэдашIэнэу рахъухьагъ, пшъэшъэжъые цIыкIу къапыфагъ. Юлие къызэриIуагъэмкIэ, Александр шъхьэгъусэ ыкIи ты анахь дэгъоу щыIэхэм апэ итыгъ, гущыIэ гухэкI къыриIуагъэу къышIэжьырэп.
— Типшъашъэу Каролинэ ыпсэ хэтIагъэу шIу ылъэгъущтыгъ, фимышIэщтыгъэ щыIэп, — еIо Юлие. — Унагъом ищыкIагъэр зэкIэ ылъэгъущтыгъ, гупсэ дэдагъ. Джы ар тигукъэкIыжьхэм ахэтыщт. Каролинэ къихьащт илъэсым еджапIэм чIэхьащт. Ятэ къехъулIагъэр гурыдгъэIуагъ, загъорэ игугъу къешIы, къыкIэупчIэ.
Александр сыдигъуи пшъэдэкIыжьэу ыхьырэр зэхишIыкIыщтыгъ. ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием кIонэу къызыраIом бэрэ ар егупшысагъэп: «Ащ сыкIоныр сипшъэрылъ, ары пакIошъ, сэ цIыфхэр къыслъыкIощтых» ыIуагъ ащ. Пыим къаришIылIэгъэ щэрыоным иотряд хэтыгъэ кIэлэ ныбжьыкIэхэр къыхищыжьыхэзэ, ежь къыхэкIыжьынэу игъо ифагъэп.
Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным иунашъокIэ лIыхъужъныгъэу ыкIи псэемыблэжьыныгъэу къыхэфагъэхэм афэшI щымыIэжь старшэ лейтенантэу Александр Козиным ЛIыхъужъныгъэм иорден фагъэшъошагъ. лIыхъужъым игупсэхэм орденыр Мыекъопэ къэлэ администрацием щаратыжьыгъ. Ащ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм Мыекъуапэ имэр игуадзэу Юрий Томчак зэрэщыхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Александр зэрифэшъуашэу и Хэгъэгу къулыкъур фихьыгъ ыкIи ащ ищынэгъончъагъэ ыпсэ фитыгъ. Джы ащ ишIэжь егъашIэм агухэм зэрилъыщтыр къыхигъэщыгъ.
ЛIыгъэ зэрэпхэлъын, Хэгъэгур шIу зэрэплъэгъун фаемкIэ джащ фэдэ цIыфхэр ныбжьыкIэхэм щысэ афэхъущтых.
Непэ фэдэ мафэм тихэгъэгогъухэу заом хэкIодагъэхэр, ЛIыхъужъыцIэ къызыфаусыгъэхэр, джыри машIом Iутхэр тыгу къэтэгъэкIыжьых, ахэм лъхъанчэу шъхьащэ афэтэшIы.