ЗэлъашIэрэ IэпэIасэу, дышъэм, тыжьыным Iоф адэзышIэу, Iашэхэм яшIынкIэ зыцIэ чыжьэу Iугъэ Еутых Асе къызыхъугъэ мафэр хигъэунэфыкIыгъ. АщкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат фэгушIуагъ.

— Еутых Асе ышIыгъэ пкъыгъохэр ямышIыкIэх ыкIи яфэшъошэ чIыпIэ ащаубытыгъ Эрмитажым, Москва и Къэралыгъо тарихъ музей, сыд фэдэрэ къэгъэлъэгъуапIи, культурэ-гъэсэныгъэ проекти къэзыгъэдахэу щытых. Ахэм ядэхагъэкIэ уаумэхъы, культурнэ кIэнэу щы­тых, Адыгеим иижъырэ тарихъ изэгъэшIэнкIэ ыкIи икъызэтегъэнэнкIэ IэпыIэгъушIух. IофшIагъэ пэпчъ кIочIэшхо ыкIи ­адыгэмэ яилъэс мин тарихъэу искусствэм илъэныкъуакIэхэр къызэIузы­хыхэу, тилъэпкъ игушъхьэбаиныгъэ къизыгъэлъэ­гъукIыхэрэр къо­лъых.

Еутых Асе ифэшъошэ шъыпкъэх лъэпкъ щытхъум­рэ щытхъуцIэ лъа­пIэу «Адыгеим инароднэ сурэтышI» зыфиIорэмрэ! Сыгу къыздеIэу имэфэкIкIэ сыфэгушIо, псауныгъэ пытэ иIэнэу, шIур игъогогъоу рихьыжьэрэ Iофы­гъохэр зэкIэ къыдэхъунхэу сыфэлъаIо! — къащи­тхыгъ ЛIышъхьэм социальнэ хъы­тыухэм.

Еутых Асе — гъунап­къэхэр пэрыохъу зыфэмыхъурэ, лъэпкъыр зэрыгушхорэ IэпэIас.

Ынэгу ихыгъэу, ынэхэм уаумэхъэу, бзылъфыгъэ Iэпс-лъэпс. Сыдигъуи зэдэгущыIэгъу къыпфэхъуным фэхьазыр. Итеплъэ, щыгъ шъуашэр, ицIыф зекIуакIэ нэмыкI пстэумэ зэрафэмыдэм имызакъоу, ищыIэныгъэ, идунай къешIэкIыгъэу хъурэр зэкIэ ямышIыкIэу гъэпсыгъэ.

Асе фэгъэхьыгъэ къэтынхэр, тхыгъэхэр дгъэ­хьазырынхэм пае пчъагъэ­рэ ыдэжь теблэгъэнэу хъугъэ. Иунэ, музей хьа­лэмэт горэм фэдэу, мэкIайхэм, унэ дэпкъхэм иIэ­шIагъэхэр ащыолъэгъу, иIэпэIэсагъэ умыгъэшIэ­гъон плъэкIырэп. Къэтэбэ плъыжьыр тахътэхэм, тIысыпIэхэм атехъуагъ. ИIэшIагъэхэр ыгу пыкIэу бэмэ афегощых. Псэушъхьэ зэ­фэшъхьафхэм апкъыхэр — быгъу цIыкIухэр, аслъан­хэр, мэз чэтыухэр, илъэсыкIэу къихьащтым ита­мыгъэхэр — ежь зэхищхэгъэ гъучI лъэпкъым хишIыкIынхэр итворчествэ изы Iахь ин.

Дунэе хъытыум IэпэIа­сэм инэкIубгъохэр хэтэу иIэшIагъэхэр къащегъэ­лъагъо, ахэм афэгъэхьыгъэ сурэтхэр, видеохэр къарегъахьэх. ИнэкIубгъо кIэтхагъэхэм игъэхъагъэхэмкIэ адэгуащэ. КIымэфэ чъыIэми Асе типсыхъохэм защигъэпскIынэу зэрикIасэри хъытыум къыригъэхьэгъэгъэ сурэтхэр ары зэрэтшIагъэр.

Еутых Асе иIэшIагъэхэр пстэуми зэлъашIэх — «Альп-тамэхэр зыгот шыр», нартхэм ядышъэ чъыг, пачъыхьэ тIысыпIэр, адыгэ пшъэшъэ паIор, Иор­данием ипачъыхьэ унагъо фишIыгъэ Iэшэ зэкIужьхэр. Ахэм дунэе искусствэм чъыпIэ хэхыгъэ щаубытыгъ. ХудожествэхэмкIэ Урысые Академием и Президентэу Зураб Це­ретели Мыекъуапэ къызэкIом, Еутых Асе иIэшIагъэхэм нэIуасэ зафэхъум, ежь Аси, ишъхьэгъусэу Руслъани Академием хэгъэхьэгъэнхэмкIэ унашъо ышIи, ар къэзыушыхьатрэ тхылъхэр аритыжьынхэм пае Москва ригъэблэгъэгъагъэх.

Асе иIэшIагъэхэр Адыгэ Республикэм илIыкIо Гъэ­IорышIапIэу Москва дэтым чIэтых. Ипкъыгъохэр зыщыухъумэгъэхэ дышъэ кIэ­ныр (золотая кладовая — Т. З.) бэрэ щызэIухыгъагъ. Джы лIыкIо ГъэIорышIапIэм иунэ кIоцI идэ­кIоепIэ шъхьаIэ ыбгъухэмкIэ Еутых Асе иIэшIагъэ­хэм яэкспозициехэр ащыплъэгъущтых.

Адыгеим къэралыгъо гъэпсыкIэ зиIэр илъэси 100 мыгъэ зэрэхъугъэм къыдыхэлъытэгъэ зэIухыгъэ къэгъэлъэгъонэу Москва, Урысые Федерацием ФедерациемкIэ и Совет щыкIуагъэми Асе хэлэжьагъ. IэшIэгъэ анахь хьалэмэтэу IэпэIасэм иIэхэр къэгъэлъэгъоным щышIэтыгъэх.

Лъэпкъ IэпэIасэм ишIу­хьафтын шъхьаIэ шIэхэу хьазырыщт — Асе иIэшIагъэхэр зычIэт унэу Мые­къопэ къэлэ паркым дэтыр къызэIуахыщт. ИмэфэкI мафэкIэ Еутых Асе тыфэгушIо ыкIи псауныгъэ пытэ иIэнэу, лъэпкъым дахэкIэ, шIукIэ фэлэжьэн ылъэкIынэу фэтэIо!

Тэу Замир.