Хэбзэгъэуцугъэ шъхьаIэр аштагъ
АР-м 2023-рэ илъэсымкIэ ибюджет, 2024 — 2025-мкIэ агъэнэфагъэхэм, шIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ республикэ фондым ибюджет, социальнэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэхэм япроектхэм, нэмыкIыбэхэм щатегущыIагъэх тыгъуасэ АР-м и Къэралыгъо — Совет Хасэм я XVIII-рэ зэхэсыгъоу иIагъэм.
Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм хэтхэр, къулыкъу зэфэшъхьафхэм япащэхэр. Зэхэсыгъор зэрищагъ Адыгеим и Парламент и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм.
ЗэкIэмэ апэу Денис Матвиенкэр Тэхъутэмыкъое районым ихьыкум участкэу N 4-м ихьыкумышIэу гъэнэфэгъэным депутатхэр тегущыIэхи, дырагъэштагъ.
Нэужым къэкIорэ илъэсым республикэ бюджетыр зыфэдэщтым, 2024 — 2025-рэ илъэсхэмкIэ агъэнэфагъэхэм афэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм ипроект тегущыIагъэх. Парламентым и Тхьаматэ игуадзэу, хэбзэIахь ыкIи экономикэ политикэмкIэ, предпринимательствэмкIэ ыкIи IэкIыб зэпхыныгъэхэмкIэ Комитетым ипащэу Iащэ Мухьамэд ятIонэрэ еджэгъум фагъэхьазырыгъэ проектым гъэтэрэзыжьынэу фашIыгъэхэм ащигъэгъозагъэх. Ахэр 25-рэ мэхъух. Апэрэ еджэгъумкIэ зыхэплъагъэхэм къыфагъэзэжьи, гъэтэрэзыжьынэу фашIыгъэхэм яшIуагъэкIэ сомэ миллиарди 7-рэ миллион 464-м ехъу 2023-рэ илъэс бюджетым къыхэхъуагъ. Ащ тетэу хахъохэмкIэ сомэ миллиард 37,3-рэ хъущт, хъарджхэр сомэ миллиард 38,8-м ехъущт.
ЯтIонэрэ еджэгъум зыхэплъэщтхэм къыдэлъытагъэхэм сомэ миллион 514-м ехъукIэ гъэтэрэзыжьынхэр афэшIыгъэнхэм депутатхэр ары кIэщакIо фэхъугъэхэр. Культурэм, медицинэм, спортым алъэныкъокIэ щыкIагъэу щыIэхэм ядэгъэзыжьын, бюджетым епхыгъэу Iоф зышIэхэрэм ялэжьапкIэ индексацие шIыгъэным ар апэIухьащт.
Законопроектым зытегущыIэхэм ыуж, гъэтэрэзыжьынхэр зэкIэ къыдэлъытагъэхэу хэбзэгъэуцугъэр ятIонэрэ еджэгъумкIэ аштагъ.
ШIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ АР-м и ЧIыпIэ фонд 2023-рэ илъэсымкIэ ибюджет ыкIи 2024 — 2025-мкIэ агъэнэфагъэхэм афэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм ипроектэу ятIонэрэ еджэгъум къыфагъэхьазырыгъэм зыпари гъэтэрэзыжьын фашIыгъэп. Ащи Парламентым изэхэсыгъо щыхаплъэхи, хэбзэгъэуцугъэр аштагъ.
Нэужым нэжъ-Iужъэу е сэкъатныгъэ зиIэу, лъыплъэн зищыкIагъэхэр зыштэрэ унагъохэм, псэушъхьэхэм узэрадэзекIощтым, IофшIэным икъэухъумэн, ешъуагъэхэм е наркотик зыгъэфедэхэрэм IэпыIэгъу ятыгъэным, хэдзынхэмкIэ фитыныгъэхэм афэгъэхьыгъэ республикэ хэбзэгъэуцугъэхэм зэхъокIыныгъэу афэхъущтхэм афэгъэхьыгъэ законхэм, законопроектхэм атегущыIагъэх, аштагъэх.
Гъэстыныпхъэ шхъуантIэр цIыфхэм аIэкIэгъэхьэгъэным фэгъэхьыгъэ унашъоу УФ-м и Президент къышIыгъэр икъоу гъэцэкIэгъэным фэшI ащ тегъэпсыхьэгъэ программэм къыхэлажьэу, газым изэбгырыщын фэгъэзэгъэ организациехэм ямылъку пае атырэ хэбзэIахьхэмкIэ фэгъэкIотэнхэр яIэнхэу къызщиIорэ законыри мы зэхэсыгъом щаштагъ.
Мы уахътэм «социальнэ догазификацием» фэгъэхьыгъэ программэр Адыгеим щылъагъэкIуатэ. РеспубликэмкIэ унэгъо мини 6,2-м ехъу ащ къыхеубытэ, лъэIу тхылъ 5672-рэ къатыгъ, зыфыращэлIагъэу, мы гъэстыныпхъэр непэ зыгъэфедэрэр унэгъо 800 мэхъу.
Унагъом, ныгъом, тыгъом ыкIи кIэлэцIыкIугъом якъэухъумэн фэгъэхьыгъэ республикэ законым лъыплъэн имыIэу къэнэгъэ кIэлэцIыкIоу, зихэхъогъоу, чIыпIэ къин ифагъэхэм хэушъхьафыкIыгъэ учреждениехэм социальнэ IэпыIэгъу ащагъотынэу фитыныгъэ къареты.
УФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Виктория Абрамченкэм фэгъэзэгъэ джэпсалъэу республикэ Парламентым идепутатхэм агъэхьазыри мы зэхэсыгъом щаштагъэр псым епхыгъэ псэуалъэхэм (водные объекты) ягъэфедэн фэгъэхьыгъ.
Депутатхэм афэрэзагъ
Агъэнэфагъэхэм затегущыIэхэм ыуж АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат гущыIэр ыштагъ. Илъэсым пыкIыгъэ уахътэм зэшIохыгъэ хъугъэхэм, анахь шъхьаIэу зыдэлажьэхэрэм кIэкIэу къатегущыIэзэ, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зырагъэжьагъэм къыщыублагъэу ащ республикэм иIахь зэрэхилъхьэрэм къыкIигъэтхъыгъ. Адыгеир Херсон хэкум и Геническэ район дэIэпыIэ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, еджапIэхэр щегъэцэкIэжьых, псэупIэхэр зэтырегъэпсыхьажьых, шIушIэ IэпыIэгъур мэфипшI тешIэ къэс етIупщы. ЛIышъхьэм къызэриIуагъэмкIэ, фэтэрыбэу зэхэт унэу бгъэцэкIэжьын умылъэкIыщтхэр икIэрыкIэу щашIыжьынхэр апэ илъ. Мы хэкум зышъхьэ къизыхыжьи Адыгеим къэкIожьыгъэ нэбгырэ 525-мэ псэукIэ амал тэрэзхэр яIэнхэми ыуж итых. Республикэм ипащэ иунашъокIэ ахэм кIымэфэ щыгъынхэр ращэфынхэу сомэ мин 20 зырыз аратыщт. Джащ фэдэу мобилизацием къыхиубытагъэхэм ящыкIагъэр икъоу аIэкIэгъэхьэгъэным пылъых, ащ имызакъоу, ахэм яунагъохэми IэпыIэгъу афэхъух.
Ахэм адакIоу лъэпкъ проектхэм, къэралыгъо программэхэм къадэлъытагъэу республикэм щырахьыжьэгъэ IофшIэныр пIалъэхэм адиштэу зэшIуахы, тапэIэ пшъэрылъэу яIэхэми къащыкIэрэп.
— Iофэу етхьыжьэрэ пстэуми япхырыщын депутатхэр чанэу къыхэлажьэх, яшIогъэшхо къагъакIо, арышъ, сышъуфэраз. ЗэшIотхырэр цIыфхэм къалъэгъу, осэ ин къыфашIы. Ары тэркIэ анахь мэхьэнэ ин зиIэр, — къыIуагъ республикэм ипащэ.
ХЪУТ Нэфсэт. Сурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх.