Аужырэ илъэсхэм хъугъэ-шIагъэу дунаим къытехъухьэхэрэм, гущыIэм пае, пандемием, санкциеу Урысыем къыпагъохыгъэхэм, бизнесыр лъэшэу «зэрадзэ». Ащ фэдэ охътэ къиным предпринимательхэм IэпыIэгъу ятыгъэным фэгъэзэгъэ гупчэхэм яIофшIэн игъо дэдэу щыт.

УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо зыфэхъу­гъэ лъэпкъ проектхэм ащыщэу «Предпринимательствэ цIыкIур ыкIи гурытыр, унэе предпринимательствэм IэпыIэгъу фэхъугъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу «Мой бизнес» зыфи­Iорэ Гупчэр 2019-рэ илъэсым Адыгеим къыщызэIуахыгъ. Бизнесыр мылъку къэкIуапIэу къыхэзыхыгъэхэм ар рагъэжьэнымкIэ е унэе хъызмэтшIапIэ зыгъэпсыгъэхэм ащ зырагъэу­шъомбгъунымкIэ IэпыIэгъу яты­гъэныр ары пшъэрылъ шъхьа­Iэу иIэр.

Гупчэм испециалист шъхьаIэу Дзэхъохъу Адам къызэрэтфиIотагъэмкIэ, ахъщэп зэрадеIэ­хэрэр, ар къаратыным изыфэгъэхьазырынкIэ IэпыIэгъу афэ­хъух.

— Бизнес-планхэр афызэхэтэгъэуцох, интернет нэкIубгъохэм ягъэ­псынкIэ, адрэхэм къахэзгъэщыщт тамыгъэм (логотип) икъыхэ­хынкIэ, продукциеу къыдагъэкIырэм пае сертификат ашIынымкIэ, товарым итамыгъэ регистрацие шIыгъэнымкIэ, рекламэ зищыкIа­гъэм ар ытынымкIэ тадеIэ. Ахэм апае Гупчэм ахъщэ къаIихырэп, ыпкIэ хэмылъэу зигугъу къэс­шIыгъэ фэIо-фашIэхэр афэтэгъэцакIэх. Предпринимательхэм атырэр къэралыгъо пошлинэ закъор ары, — къыIуагъ ащ.

Непэ лъэныкъо пэпчъ пIоми хъунэу грантхэр, субсидиехэр къадэлъытагъэхэу программэ зэфэшъхьафхэр яIэх. ГущыIэм пае, зигъот макIэхэм социальнэ IэпыIэгъу ятыгъэным фытегъэпсыхьагъ «Социальнэ зэзэгъыныгъ» зыфиIорэ программэр. Ащ фэдэ унагъом ежь иунэе хъызмэт ыгъэпсыным пае сомэ мин 350-рэ къэралыгъом къыритынэу къыщеIо. Ащ фэдэ IэпыIэгъу фаехэр «Мой бизнесымрэ» АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэрэ зэдеIэхэзэ тхылъхэр афагъэхьазырхэшъ, зэнэкъокъухэм ахагъэлажьэх.

Джащ фэдэу кIэлэцIыкIухэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм Iоф ада­шIэмэ зышIоигъохэм, гущыIэм пае, IыгъыпIэ ежь иунаеу къызэIузыхыщтхэм АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ къыхэлажьэзэ тхылъхэр афа­гъэпсых.

Министерствэм ипрограммэхэм ащыщ зыныбжь илъэс 25-м шIомыкIыгъэ ныбжьыкIэу бизнесыр мылъку къэкIуапIэу къы­хэзыхыгъэхэм IэпыIэгъу ятыгъэ­ным фытегъэпсыхьагъэри. Ащ хэлажьэмэ зышIоигъоу Гупчэм зыкъыфэзыгъазэхэрэм ялъэIу тхылъхэм яштэн, илъэсэу икIырэмкIэ, мы тхьамафэр ары заухыгъэр. Дзэхъохъу Адам къызэрэтиIуагъэмкIэ, нэбгырэ 13 мэхъу лъэIу тхылъ къэзытыгъэр. НэмыкIэу ящыкIагъэхэм ягъэпсынкIэ ахэм IэпыIэгъу афэхъущтых. Нэбгырэ пэпчъ сомэ мин 500 къыратынэу программэм къыдэлъытагъ.

Мэкъумэщ хъызмэтыр пштэ­мэ, ащ ипрограммэу «Агростартап» зыфиIорэр унэе Iоф къызэIузыхы зышIоигъохэм апай. Грантэу сомэ миллиони 3 — 5 къатынэу ащ къыдэлъытагъ.

Мы лъэныкъо дэдэм ипрограммэу унэе былымэхъо фермэ зыгъэпсы зышIоигъохэм IэпыIэгъу ятыгъэным фэгъэхьыгъэм сомэ миллион 30-м нэсэу къатынэу къыщеIо. Ахэм ащыщ хэлажьэ зышIоигъохэм ялъэIу тхылъхэм яштэн къихьащт 2023-рэ илъэсым игъэтхэпэ мазэ рагъэжьэщтэу ары Гупчэм испециалист шъхьаIэ къызэриIуагъэр.

Мыхэм ямызакъоу, Гупчэм егъэджэн Iофтхьабзэхэри щызэхащэх. Бизнесым игъэпсын къызщебгъэжьэн фаем, зызэ­ребгъэушъомбгъущтым ищыкIагъэхэм, продукцием иIугъэ­кIын, IэкIыбым игъэкIон Iофыгъоу апылъхэм, къэралыгъо IэпыIэгъоу агъэфедэн алъэкIыщтхэм, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ лекциехэм, мастер-классхэм кIэлэеджакIоу апшъэрэ классхэм арысхэм къащегъэжьагъэу, илъэс пчъагъэ хъугъэу предприниматель Iофыр зышIэхэрэм анэсыжьэу ахагъэлажьэх. Ащ пае гурыт еджапIэхэм, колледжхэм, университетхэм Iоф адашIэ, мэкъэгъэIухэр атыхэзэ, шIоигъоныгъэ зиIэхэр къарагъэб­лагъэх.

— «Мой бизнесым» фэIо-фашIэу ыгъэцакIэхэрэр зыгъэфедэхэрэр илъэс къэс нахьыбэ мэхъу. IэпыIэгъу ищыкIагъэу лъэIу тхылъ къэзытэу е егъэ­джэн Iофтхьабзэхэм ахэ­лэжьэнэу нэбгырэ минитIум ехъу илъэсым къытэолIагъ. ЦIыфхэм цыхьэ къызэрэтфашIырэм, тиIэпыIэгъу къазэрашъхьапэрэм ар ишыхьат. Гупчэм иIоф­шIэн зырегъажьэм Iоф­хэр зытетыгъэмрэ мыгъэ зэрэхъугъэмрэ лъэшэу зэтекIых. Арышъ, тапэкIи ащ фэдэу тишIуагъэ зэкIыхэрэм япчъагъэ нахьыбэ хъуным тыпылъыщт, — къыIуагъ Дзэхъохъу Адам.

ХЪУТ Нэфсэт.