Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм яIофышIэ и Мафэ ехъулIэу гъэхъагъэ зиIэхэм е зиIофшIэнкIэ къахэщыгъэхэм ягугъу тшIыныр хэбзэшIу тфэхъугъ. Ахэм зэу ащыщ гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипащэ игуа­дзэу, полицием иполковникэу Едыдж Мурат.

Ар Тэхъутэмыкъое районым ит поселкэу Инэм 1983-рэ илъэ­сым щылэ мазэм и 4-м къыщыхъугъ ыкIи щапIугъ. Илъэс 16 ыныбжьэу Инэм гурыт еджа­пIэу N 6-р къызеухым, къыхи­хыщт сэнэхьатым бэрэ егупшы­сэжьын имыщыкIагъэу, Урысыем хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иеджапIэу Краснодар юридическэ институтым чIэхьагъ.

— Гъогу-патруль къулыкъум сищыIэныгъэ зэреспхыщтым сыдигъуи сицыхьэ телъыгъ, — къеIуатэ тигущыIэгъу. — Сыда пIомэ сятэу Едыдж Вячеслав Адыгеим и Къэралыгъо автоинспекцие илъэс 32-м ехъурэ Iоф щишIагъ. СицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу бэщ къолэныр сIыгъэу унэм ситэу, сятэ илъагъо сызэрэрыкIощтыр къасIощтыгъ. Гъогу инспекторым иIофшIэн зыфэдэр слъэгъущтыгъ ыкIи сшIэщтыгъ.

Мурат IофшIэныр 1999-рэ илъэсым ригъэжьагъ. Заочнэу еджэным лъыпидзи, илъэс 18 ныIэп ыныбжьыгъэр а теубытэгъэ пытэр зешIым ыкIи инспектор къызэрыкIоу гъогу-патруль къулыкъум ихэушъхьафыкIыгъэ ротэ зыхахьэм. Iоф ышIэзэ еджэнри лъигъэкIотагъ, институтым ыуж народнэ хъызмэтымкIэ ыкIи къэралыгъо къулыкъумкIэ Урысые академиеу Москва дэтым магистратурэр къыщиухыжьыгъ.

Илъэс зэкIэлъыкIохэм кIэлэ ныбжьыкIэм гъогум тетэу Iоф ышIагъ, ащ хэлъ къиныгъохэри, шъэфхэри, шIыкIакIэхэри къыз­IэкIигъэхьанхэ ылъэкIыгъ. Ишэн­зекIуакIэкIэ, иIофшIэнкIэ къа­зэрахэщыгъэм ишыхьат пэщэ IэнэтIэ зэфэшъхьафхэр Теуцожь, Тэхъутэмыкъое, Красногвар­дейскэ районхэм ащыIэ гъогу­-патруль къулыкъум иподразделениехэм зэращигъэцэкIагъэхэр. 2021-рэ илъэсым Красногвардейскэ МРЭО-м ипащэу агъэнэфагъэу Iоф ышIэзэ, а илъэс дэдэм гъогурыкIоныр щынэгъон­чъэнымкIэ Къэралыгъо авто­инспекцием и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипащэ игуадзэу къа­щэжьыгъ.

Едыдж Мурат гъогу-патруль къулыкъум иинспектор ыгъэцэ­кIэрэ IофшIэным осэшIу фишIызэ, тызыхэт лъэхъаным ар джы зэрэзэблэхъугъэр хегъэунэфыкIы. 2000-рэ илъэсхэм ДПС-м иIофышIэу щыIагъэр джырэхэм зябгъапшэкIэ, зэфэшъхьаф дэ­дэх. АпэрэмкIэ, яIофшIэн лъэшэу къэзгъэхьылъагъэхэм ащыщ ахэм япчъагъэ зэрагъэмэкIа­гъэр, ащ ыпкъ къикIыкIэ сыхьати 8-рэ Iоф ашIэщтыгъэмэ, джы сыхьат 12-рэ къулыкъур ахьы. ЯтIонэрэмкIэ, инспекторхэм яIофшIэн нэрылъэгъу дэдэ ­хъугъэ.

— Гъогу-патруль къулыкъум иIофышIэ пстэуми къахэщын фае, — къеIуатэ Едыдж Мурат. — Сыда пIомэ ар цIыфыбэхэм яуалIэ, гущыIэгъу афэхъу. АпэрапшIэу, ар психолог, къыгъэуцугъэ водителым зэрэдэгущы­Iэщт шIыкIэр псынкIэу къыхихын фае. Ипшъэрылъ шъхьаIэр къы­гъэуцугъэ водителыр къыфэразэу IукIыжьыныр ары.

Шъыпкъэр пIощтмэ, гъогум зэкIэри щэзекIох, щыIэныгъэм хэхъухьэрэ хъугъэ-шIэгъэ пстэуми япроцент 80-р ащ къыщэ­хъух. Арышъ, гъогу инспектор­хэр жъотыпIэм хэтых. Ахэм ягу­кIэгъуныгъэ, ясакъыныгъэ, яIэпыIэгъу зищыкIагъэхэм алъа­гъэIэсы.

Джащ фэдэу IофшIэныр къэзыгъэхьылъагъэу тигущыIэгъу къыхигъэщыгъэхэм ащыщ транспорт пчъагъэу республикэм итым зэхапшIэу зэрэхэхъуагъэр. Ащ елъытыгъэу гъогухэми зара­гъэушъомбгъу, язытет нахьышIу ашIы. Ахэм адиштэу инспектор ныбжьыкIэр бгъэсэным илъэси­тIу текIуадэ. Республикэм игъо­гухэм къатехъухьэрэ тхьамыкIагъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм фэIорышIэ программэу «Щы­нэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIу­хэм адиштэрэ гъогухэр» зыфиIорэм къызэригъэнафэрэмкIэ, цIыфым ищыIэныгъэ нахь лъапIэ щыIэп. ШэкIогъум и 9-м ехъулIэу тишъолъыр игъогухэм къащы­хъугъэ авариехэм нэбгырэ 56-рэ ахэкIодагъ.

Едыдж Мурат инспектор Iоф­шIэныри ыгъэцэкIагъэу щыт, джы пэщэ IэнатIэр ыIыгъ. Ахэр зэрэзэтекIыхэрэм фэгъэхьыгъэу упчIэ еттыгъ.

— Ахэм япшъэрылъхэр лъэшэу зэтекIых, — къеIуатэ тигущыIэгъу. — Гъогу-патруль къулы­къушIэм иIофшIэгъу сы­хьатхэр зиухыкIэ унэм мэкIо­жьы, ежь ышъхьэ закъокIэ пшъэдэкIыжь ехьы. Пащэм пэшIорыгъэшъэу IофшIэным хэхъухьан ылъэкIыщтхэр, зэ­фэхьысыжьхэр ышIынхэ фае. Ащ дакIоу, иIэнатIэ къызфигъэ­федэзэ ыгъэIорышIэрэ купым иягъэ ригъэкIы хъущтэп. Ары пакIошъ, ахэм алъэныкъокIэ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэр зэхишIыкIызэ, ягумэкIыгъохэм, яшIоигъоныгъэхэм, ящыIэныгъэ зыфэдэм защигъэгъозэн фае.

Мурат охътэ лые къызэрэфыхэкIэу спортым пылъ, ащкIэ ыпкъышъол, ипсауныгъэ егъэпытэ, зипэщэ къулыкъушIэхэм щысэшIу афэхъу. Къежьэрэ шэп­хъакIэхэм, къэбарыкIэхэм зэпымыоу защегъэгъуазэ.

Едыдж Мурат унэгъо дахэ иI. Ежьыррэ ишъхьэгъусэу Мари­нэрэ сабыитIу зэдапIу. Илъфыгъэхэр тым илъагъо рыкIощтхэми джыри ащ ышIэрэп, сыда пIомэ ахэр цIыкIух. ИкIэлэ нахьыжъэу Алишер я 4-рэ классым, ипшъашъэу Инессэ я 2-рэ классым исых. ТIури лицееу N 19-м щеджэх.

Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм яIофышIэ и Мафэ зыфэгъэхьыгъэ пстэуми Мурат афэгушIо, псауныгъэ пытэ яIэу, яIофшIэн хьылъэ зэрифэшъуа­шэу уасэ къыфашIэу, илъэсыбэрэ щыIэнхэу, джащ фэдэу хэ­бзэухъумэкIо къулыкъухэм ялIыкIохэу мобилизацием хэфагъэхэм псаоу къытхэхьажьынхэу афэлъэIуагъ.

Iэшъынэ Сусан.