Лъэпкъ гупшысэр гъозэнэф
Чъэпыогъум и 24 — 29-м адыгэ-абхъаз театрэхэм яя VII-рэ фестивалэу «Кавказский меловой кругыр» Мыекъуапэ щыкIуагъ.
Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние, АР-м и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм театрэхэм якъэгъэлъэгъонхэр ащызэхащагъэх.
Абхъазым, Дагъыстан, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар, Адыгеим ятеатрэхэм ащагъэуцугъэ спектаклэхэр къагъэлъэгъуагъэх.
Зэфэхьысыжь зэхахьэр
— Фестивалыр зэхэщэгъэным фэшI IэпыIэгъу къытфэхъугъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» ятIожьы тшIоигъу. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Урысыем культурэмкIэ и Министерствэ, УФ-м итеатрэхэм яIофышIэхэм я Союз, Адыгеим итеатрэхэм яIофышIэхэм я Союз, нэмыкIхэу зишIуагъэ къытэкIыгъэхэм лъэшэу тафэраз. Фестивалым иосэшI куп, ащ ипащэу Дмитрий Родионовым яшIуагъэ къыхэзгъэщы сшIоигъу, — къыIуагъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ. — Театрэхэм, артистхэм гъунэ имыIэу тафэраз.
ОсэшI купым итхьаматэу, Урысыем икультурэ ыкIи иискусствэ ащыцIэрыIоу, Москва щыпсэурэ Дмитрий Родионовым фестивалыр лъэшэу ыгу зэрэрихьыгъэр, театрэхэр шIыкIэшIухэм зэралъыхъухэрэр зэхахьэм къыщиIуагъ.
ОсэшI купым хэтыгъэхэ Елена Глебовар, Дамир Бахтиевыр, Зыхьэ Заурбый театрэхэм япащэхэм, артистхэм аIукIагъэх, гущыIэгъу афэхъугъэх. Я VIII-рэ фестивалым зызэрэфагъэхьазырыщтым, нэмыкI зэхэщэн Iофыгъохэм атеущыIагъэх.
ЩытхъуцIэхэр зыфаусыгъэхэр
Фестивалыр зэнэкъокъоу щытыгъэп. Ащ зэхэщакIохэр къыпкъырыкIыхэзэ, хэушъхьафыкIыгъэ шIухьафтынхэр зыфагъэшъошэщтхэр къыхахыгъэх.
Къэбэртэе къэралыгъо драматическэ театрэу А. ШэуджэнцIыкIум ыцIэкIэ щытым спектаклэу «Доктор философии» къыгъэлъэгъуагъ. Ащ ролыр къыщызышIыгъэу, Урысыем изаслуженнэ артистэу Шыбзыхъо Басир «Приз зрительских симпатий» зыфиIорэр фагъэшъошагъ.
«Актер ансамблэ анахь дэгъу» зыфиIорэр Къэбэртэе къэралыгъо драматическэ театрэу А. ШэуджэнцIыкIум ыцIэ зыхьырэм фагъэшъошагъ.
«Сценографие анахь дэгъу» зыфиIорэ шIухьафтыныр Даргинскэ къэралыгъо музыкальнэдраматическэ театрэу О. Батырай ыцIэ зыхьырэм фагъэшъошагъ. Спектаклэу «Ханума» зыфиIорэр артистхэм гъэшIэгъонэу къашIыным сценэр дэгъоу фытырагъэпсыхьагъ.
Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар, Абхъазым ятеатрэхэм шIухьафтын зэфэшъхьафхэр афашIыгъэх.
Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» ишIухьафтын Къэрэщэе-Щэрджэсым и Адыгэ театрэ фагъэшъошагъ.
Дунэе Адыгэ Хасэм ипрезидент иупчIэжьэгъоу МэщфэшIу Нэдждэт къош республикэм итеатрэ фэгушIуагъ. Лъэхъаным диштэу театрэм Iоф зэришIэрэр, артистхэм ярольхэр дэ-
гъоу къызэрашIыгъэхэр хигъэунэфыкIыгъэх.
Роль шъхьаIэхэр
Спектаклэхэм роль шъхьаIэхэр къащызышIыгъэ артистхэм ацIэхэр къыраIуагъэх. Хъулъфыгъэ ролыр анахь дэгъоу къызэIузыхыгъэу осэшI купым къыхихыгъэр Хьаудэкъо Азэмат. Драматургэу, Урысыем итхакIохэм я Союз хэтэу Дэрбэ Тимур ытхыгъэм техыгъэ къэгъэлъэгъонэу «Шыу мафэр» режиссерэу, Адыгэ Республи- кэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу ЕмкIуж Анзор ыгъэуцугъ. Гъубжьэкъо Шыумафэ ироль къэзышIыгъэ Хьаудэкъо Азэмат итворчествэ хигъэхъонэу фаIуагъ.
Гупшысэм узэфещэ
Дагъыстан иартистхэм, театрэм иIофышIэхэм Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу Ацумыжъ Нурбый адэгущыIэу пчъагъэрэ тарихьылIагъ.
— Тигупшысэхэм тызэфащэ, театрэм ыбзэ гурыIогъошIу, — къытаIуагъ Дагъыстан щыщхэм.
— Тызэныбджэгъу, упчIэжьэгъу тызэфэхъу, — зэдэгущыIэгъур лъигъэкIотагъ Ацумыжъ Нурбый.
Зыхьэ Заурбый къэгъэлъэгъонхэм афэгъэхьыгъэу зэхахьэхэм къащыгущыIэу бэрэ къыхэкIыгъ. Искусствэм ныбджэгъубэ щыриI, лъытэныгъэ ин къыфашIы.
— Театрэр цIыфхэм апае щыI, — къытиIуагъ Къэбэртэе къэралыгъо драматическэ театрэм испектаклэ хэлэжьагъэу, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Ингушетием язаслуженнэ артистэу Хащэ Къэншъаубый. — Зыхьэ Заурбый игупшысэхэр сшIогъэшIэгъоных, къэсшIыщт рольхэм ащызгъэфедэщтых.
Къэбэртэе драматическэ театрэм иактрисэ ныбжьыкIэу Бэгъ Иннэ къышIыгъэ ролым тамэ ритыгъэу тэлъытэ. Артисткэр ымакъэ зэхэпхэу зэрэгущыIэрэм дакIоу, ынэгукIэ, ынэхэмкIэ ролым гупшысэу хэлъыр къызэIуехы.
ОсэшI купым хэтхэу Елена Глебовам, Дамир Бахтиевым зэфэхьысыжьхэр ашIыгъэх. Лъэпкъ пэпчъ итеатрэ къызэрэхэщырэм лъыплъагъэх. Артистхэр зэрэфэпагъэхэм анаIэ тезыдзагъэхэри бэ мэхъух. Даур Людмилэ, Зыхьэ Мэлайчэт, нэмыкIхэу Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ иIофышIэхэм фестивалым шIэныгъэу хахыгъэр щыIэныгъэм щагъэфедэщт. Артистхэу Тхьаркъохъо Теуцожь, Жъудэ Аскэрбый, фэшъхьафхэм кIэу къашIыщт рольхэм зафагъэхьазыры.
ЗэхэщакIохэм, осэшIхэм, артистхэм, театрэр зыгу рихьыхэрэм яеплъыкIэхэри къыхэдгъэщынхэ фаеу тэлъытэ. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Дагъыстан, Краснодар, нэмыкI театрэхэм ядраматургхэм атхыгъэхэм яспектаклэхэр къагъэлъэгъонхэр нахь тэрэз. Югославием, Грузием, фэшъхьафхэм ащатхыгъэхэр мыщ фэдэ лъэпкъ театрэхэм яфестивальхэм адиштэхэрэп. Лъэпкъ шэнхабзэхэр, тарихъыр, ныдэлъфыбзэм ибаиныгъэхэр узыгъэгъозэрэ лъэпкъ театрэм ыбзэкIэ къэпIотэнхэр, къэбгъэлъэгъонхэр нахьышIу.
Я VIII-рэ фестивалым театрэхэм зыфагъэхьазырынэу рагъэжьагъ, ямурадхэр къадэхъунхэу афэтэIо.
ЕмтIылъ Нурбый.