Сабыир унэм исы зыхъукIэ ащ ищынэгъончъагъэ ны-ты­хэр лъэплъэх, ау ар кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм е еджапIэм щыIэ зыхъукIэ пшъэдэкIыжь зыхьырэр гъэсэныгъэм иуч­реж­дениехэр ары.

Iоныгъом ыкIэм Мыекъуапэ дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ыкIи гурыт еджапIэхэм къаорэ пкъыгъохэр ачIэлъхэу Адыгеим ихэбзэухъумэкIо къулыкъухэм макъэ къарагъэIугъ. АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ ыкIи ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ я Министерствэхэм якъулыкъушIэхэм псынкIэу игъэкIотыгъэ уплъэкIунхэр ашIыгъэх. Къэбарыр нэпцIэу къычIэкIыгъ, ау гур Iасэрэп, неущ сыда къэ­хъущтыр, тисабыйхэр икъу фэдизэу къэу­хъумагъэха?

Беслан къыщыхъугъэ тхьамыкIагъом илъэс пчъагъэ текIыгъэми, тщыгъу­пшэрэп. Джащ фэд Ульяновскэ хэкум ит кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм хъулъфыгъэр чIахьи нэбгыриплI щиукIыгъ. Ижевскэ дэт гурыт еджапIэм мы еджапIэр къэзыухыгъэ илъэс 17 зыныбжь кIалэм Iашэ ыIыгъэу чIахьи, нэбгырэ 17, ахэм ащыщэу 11-р кIэлэеджакIох, ыукIыгъ, бэмэ шъобж зэфэшъхьафхэр атещагъэ хъугъэ. Мыщ анэмыкI къэбар гухэкIхэри Интернетым бэу итых.

Мэфэ реным гъэсэныгъэм иучреж­дение щыIэ тисабыйхэр сыдэущтэу къэу­хъумагъэха? Мы упчIэр фэдгъэзагъ Мыекъопэ къэлэ администрацием гъэсэныгъэмкIэ икомитет.

Ащ къызэрэщытаIуагъэмкIэ, кIэлэ­цIыкIухэм ящынэгъончъагъэ къэухъу­мэгъэным республикэм лъэшэу гъунэ щылъафы. Илъэс пчъагъэкIэ узэкIэIэ­бэжьмэ гурыт еджапIэхэм ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм зэкIэми видеокамерэхэр ачIагъэуцуагъэх, ошIэ-дэмышIэ Iоф къызыхъукIэ макъэ къэзыгъэIущт кнопкэхэр, сигнализациехэр ахагъэу­цуагъэх, къэрэгъулэхэр аIусых.

— Къэралыгъом къыщыхъурэ хъугъэ-шIагъэхэм ауж шапхъэхэр нахь агъэ­лъэшыгъэх. ПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэхэу, унэе къэрэгъул организациехэу «Олимп», «Казачья стража», «Сикурс» зыфиIо­хэрэм зэзэгъыныгъэхэр адашIыгъэхэу гъэсэныгъэм иучреждениехэр къагъэ­гъунэх. Къэлапчъэхэр егъэтыгъэх, Iоф щызышIэхэрэм ыкIи щеджэхэрэм анэмыкI дагъахьэрэп. Къэрэгъулэхэм анэмыкIэу учреждение пэпчъ нэбгыритIу мы лъэныкъом фэгъэзагъ. Терроризмэм пэуцужьыгъэным фэгъэхьыгъэ Iоф­тхьэбзэ зэфэшъхьафхэр кIэлэеджакIохэм, кIэлэцIыкIухэм ренэу афызэхащэх. Мы лъэныкъомкIэ кIэлэегъаджэхэм яшIэ­ныгъэ хагъэхъо зэпыт, — еIо Мые-къопэ къэлэ администрацием гъэсэныгъэмкIэ и Комитет испециалист шъхьаIэу Олеся Тиуновам.

Гурыт еджапIэхэр, колледжхэр, техникумхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, гъэ­сэныгъэ тедзэ зыщарагъэгъотырэ гуп­чэхэр, гъэмэфэ лагерьхэр щынэгъон­чъэным ылъэныкъокIэ купиплIэу зэтеутыгъэх. Анахь щынагъо зыдэщыIэхэм шапхъэу ащагъэфедэхэрэр нахь агъэ­лъэшыгъэх.

КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр пштэмэ, ахэм япащэхэм сабыйхэм якъэухъумэнкIэ пшъэдэкIыжьышхо ахьы. ЫпэкIэ узэ­рэчIэхьащт къэлапчъэр Iухыгъэу, пэ­рыохъу щымыIэу удахьэщтыгъэмэ, джы зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Сабыим исурэт зытет удостоверениер арагъэ­лъэгъузэ ны-тыхэр дахьэщтыгъэх. Джы мы аужырэ мазэхэм учреждение кIо- цIым зи дагъэхьажьырэп, къэрэгъулэр Iупэм Iутэу, кIэлэпIум макъэ рагъэIушъ, сабыир къычIещыжьы. Шъыпкъэ, ар ны-тыхэмкIи, кIэлэпIухэмкIи нахь къин, ау щынэгъончъэным ылъэныкъокIэ нахь гупсэф.

Гурыт еджапIэхэм ящынэгъончъагъи игъэкIотыгъэу лъэплъэх. Ны-тыхэр ащ зыдамыгъэхьажьыхэрэр бэшIагъэ, къэлапчъэр егъэтыгъэ зэпыт. Къэрэ­гъулитIу гурыт еджапIэм епхыгъ, зыр — къэлапчъэм дэжь, адрэр — чIэхьагъум дэжь.

Мы мафэхэм Мыекъуапэ дэт гурыт еджапIэхэм ащыщ тыщыIагъ. Ар чэу лъагэкIэ къэшIыхьагъ, къэлапчъэр егъэты­гъэу къэрэгъулэр Iусэу къэтлъэгъугъ. ЕджапIэм пэмычыжьэу ны-тыхэр Iутыгъэх, урокыр аухымэ ясабыйхэр ащэжьынхэу ежэщтыгъэх. Къэлап­чъэм тызыIохьэм къэрэгъулэр къыткIэ­рыхьагъ, тыкъыздикIыгъэр етIуагъ, ар къэзыушыхьатырэ тхьылъыр едгъэлъэгъугъ нахь мышIэми, тыдигъэхьагъэп. Iофэу тиIэр къытигъэ­Iуагъ ыкIи тызыдэкIогъэ кIэлэегъаджэр къызытпэгъокIым тIыгъхэр ыуплъэкIухи, тыкIигъэтхэжьи, тыдигъэхьагъ. ЕджапIэм ичIэхьэгъуи джыри зэ тыщауплъэкIужьыгъ. Терроризмэм пэуцу­жьыгъэным ылъэ­ныкъокIэ чанэу Iоф зэрашIэрэр къыушыхьатэу дэпкъхэм нэрылъэгъухэр апылъагъэхэу гу лъыттагъ.

ДЕЛЭКЪО Анет.