ЦIыфхэм ящыIэныгъэ ыкIи япсауныгъэ щынагъо, зэрар къыфэзыхьыхэрэм ащыщ шапхъэхэм адимыштэрэ шъон пытэхэу амыгъэунэфыгъэ чIыпIэхэм ащащэхэрэр. Шапхъэхэм адиштэрэ шъон пытэхэр чIыпIэ гъэнэфагъэхэм ащащэх, хэушъхьафыкIыгъэ федеральнэ маркэхэр зытемыт бжъэ бэшэрэбхэм арагъахъохэрэп.

Шъон пытэхэр хэбзэнчъэу къезы­гъэкIокIыхэрэм ябэныгъэныр Адыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. Къулыкъу зэфэшъхьафхэм ыкIи ведомствэм иподразделениехэм яIофышIэхэр мы лъэныкъом чанэу пылъых. БзэджэшIагъэхэр ыкIи административнэ хэбзэукъоныгъэхэр къэмыгъэхъугъэнхэм, общественнэ рэхьатныгъэр къэухъумэгъэным, джащ фэдэу шъон пытэхэр хэбзэнчъэу къезыгъэкIокIыхэрэм апэшIуекIогъэным афэшI 2022-рэ илъэсым имэзи 9-у пыкIыгъэм Адыгэ Республикэм оперативнэ-пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр мымакIэу щызэхащагъэх. Ахэм зэу ащыщ «Быт-Алкоголь» зыфиIорэр.

Ащ къыдыхэлъытагъэу псэупIэхэм бзэджэшIагъэхэр ыкIи административнэ хэбзэукъоныгъэхэр къащымыхъунхэм фытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iоф­тхьабзэхэр зэхащэх.

КъэIогъэн фае, унэе псэупIэхэм ащыпсэухэрэм спирт ыкIи спирт зыхэт шъонхэр хэбзэнчъэу къызэрэрагъэ­кIокIыхэрэм ыкIи зэращэхэрэм япхыгъэ­хэ уплъэкIунхэм зэфэхьысыжь дэгъухэр къатыгъэхэу пфэIощтэп. Тазырхэр нахь агъэлъэшыхэми, хэбзэнчъэ щэныр агъэу­цурэп.

Шъон пытэхэр хэбзэнчъэу къызэрэрагъэкIокIыхэрэм пэшIуекIогъэным епхыгъэу, 2022-рэ илъэсым имэзи 9-у пыкIыгъэм АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ икъулыкъушIэхэм нэбгырэ 66-мэ административнэ пшъэ­дэ­кIыжь арагъэхьыгъ, административнэ протокол 82-рэ зэхагъэуцуагъ. Ахэр анахьэу зыщагъэунэфыгъэхэр Мыекъуапэ (29-рэ) ыкIи Мыекъопэ районыр (19-рэ).

Хэбзэнчъэу къырагъэкIокIэу спирт зыхэт шъон литрэ 970-рэ къаIахыгъ.

ХэбзэухъумэкIо къулыкъухэм шъугу къагъэкIыжьы, шапхъэхэм адиштэрэ тхылъхэр апылъэу шъон пытэхэр зыщэн зылъэкIыщтхэр юридическэ организациехэр ыкIи унэе предпринимательхэр арых. НэмыкI цIыфхэм а Iофыр агъэцэкIэныр хэбзэнчъэу алъытэ. Унэм исхэу этиловэ спирт зыхэт шъонхэр зыщэхэрэм тазырэу сомэ мин 1,5-м къыщегъэжьагъэу мини 2-м нэс арагъэ­ты. Лицензие зыпымылъ шъон пытэхэр къезыгъэкIо­кIыхэрэм атыщт тазырыр сомэ 500 — 2000. ЩэфакIом ипсауныгъэкIэ ыкIи ищыIэны­гъэ­кIэ щынагъоу щыт шъоныр зыгъэзе­кIохэрэм уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэ­хьы.

Товарнэ тамыгъэр хэбзэнчъэу зыгъэ­федэрэ цIыфхэм тазырэу сомэ мини 100-м къыщегъэжьагъэу мин 300-м нэс е сыхьат 480-рэ хъурэ шIокI зимыIэ IофшIэнхэр, джащ фэдэу илъэситIу хьапсым сомэ мин 80 тазыр игъусэу атыралъхьэ.

Шъон пытэхэр ыкIи спирт зыхэт продукциер хэбзэнчъэу зыщэрэ е къыдэзыгъэкIырэ юридическэ лицэхэм ыкIи IэнатIэ зыIыгъхэм пшъэдэкIыжьышхо арагъэхьы. Административнэ тазырыр IэнатIэ зыIыгъымкIэ сомэ мин 500-м къыщегъэжьагъэу сомэ миллионым нэс е илъэси 2 — 3 пIалъэкIэ иIэнатIэ Iуа­гъэкIы. Организацием икIыгъэ илъэсым ыгъэзекIогъэ продукцием къыкIэкIыгъэ мылъкум и 1/5-рэ Iахь, хэбзэукъоны­гъэр зезыхьагъэм ыпэрэ илъэсым Iоф ымы­шIагъэу щытмэ, иIэ продукциер, тран­спортэу ыгъэфедэщтыгъэр ыкIи сомэ миллиони 3-м къыщымыкIэу Iахыщт. Мы IофыгъомкIэ ятIонэрэу къаубытыхэрэм уголовнэ Iоф къафызэIуахы.

Шъон пытэхэр хэбзэнчъэу зыгъэзекIохэрэм, къыдэзыгъэкIыхэрэм апэшIуекIогъэным фытегъэпсыхьэгъэ Iоф­тхьабзэу хэбзэухъумакIохэм зэхащэхэрэр АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ исайт къехьэх, къэбар жъу­гъэм иамалхэм къыраIотыкIы. ЦIыф зэхахьэхэм къулыкъушIэхэр ахэлажьэх, шъон пытэхэм яягъэу къакIорэр агурагъаIо нахь мышIэми, ащ къымыгъэуцу­хэрэри щыIэх.

БэмышIэу ащ фэдэ хъугъэ-шIагъэ Красногвардейскэ районым щагъэунэфыгъ. ИзытеткIэ узэнэгуен шъон пытэ зиунэ щызыщэщтыгъэ хъулъфыгъэу илъэс 78-рэ зыныбжьыр къаубытыгъ. Ащ ыпэкIи административнэ пшъэдэкIыжь рагъэхьыгъэу щытыгъ, джы тазырэу сомэ мин 80 ытыщт е илъэсым къыкIоцI шIокI зимыIэ IофшIэнхэр ыгъэцэкIэщтых.

Джащ фэдэу къалэу Мыекъуапэ щыщ хъулъфыгъэу илъэс 69-рэ зыныбжьым шапхъэхэм адимыштэрэ шъон пытэхэр ыщэзэ ятIонэрэу къаубытыгъ. Джы ащ сомэ мин 80 тазырэу ытыщт е илъэсым телъытэгъэ шIокI зимыIэ IофшIэнхэр ыгъэцэкIэщтых.

ПэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу «Быт-Алкоголь» зыфиIорэр зэкIэ муниципалитетхэм ащызэхащэ, ащ ишIуагъэкIэ шъон пытэхэр хэбзэнчъэу зэрагъэзекIорэм епхыгъэ хъугъэ-шIагъэхэр къыхагъэщых. Къалэу Мыекъуапэ щыщ бзылъфыгъэу илъэс 48-рэ зыныбжьым тучанхэм ащыщ изытеткIэ узэгуцэфэрэ шъон пытэр щищэу агъэунэфыгъ. Ащи тефэрэ пшъэ­дэкIыжьыр рагъэхьыщт.

Мы лъэныкъомкIэ хэбзэухъумакIохэм IофшIэныр лъагъэкIуатэ. Полицием цIыфхэм закъыфегъазэ хэбзэнчъэу шъон пытэхэр агъэзекIоу шъошIэмэ телефонэу 102-мкIэ макъэ къежъугъэIунэу.

Iэшъынэ Сусан.