Офицерхэм я Унэу Урысые Федерацием зыкъэухъумэжьынымкIэ и Министерствэ имылъку хахьэрэм игъэцэкIэжьын Мыекъуапэ щылъагъэкIуатэ.

Тарихъ мэхьанэ зиIэ псэуа­лъэу архитектурэ саугъэтхэм ахахьэрэм бэшIагъэ гъэцэкIэ­жьын IофшIэнхэр ешIылIэгъэн зыфэягъэр. Адыгэ Республикэм ихэбзэ къулыкъухэмрэ Урысые Федерацием зыкъэухъумэжьынымкIэ и Министерствэрэ зэрэзэгурыIуагъэхэм, Адыгеим ыцIэкIэ Къэралыгъо Думэм идепутатэу Владислав Резник IэпыIэгъу къызэрафэхъугъэм тетэу гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр гъэрекIо рагъэжьэнхэ алъэ­кIыгъ. Ащ пае зыкъэухъумэжьынымкIэ Министерствэм правовой компаниеу «ВСК-м» къэралыгъо зэзэгъыныгъэ дишIыгъ, субподрядым фэгъэзагъэр Iахьзэхэлъ обществэу «Новая технология» зыфиIорэр ары.

Адыгеим и ЛIышъхьэ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIорэ чIыпIэм щыIагъ. Iахьзэхэлъ обществэм илIыкIо къызэриIуагъэмкIэ, унэр зыпкъ игъэуцожьыгъэ­нымкIэ IофшIэнышхо къапыщылъ. Джыдэдэм унэ лъапсэр агъэпытэ, ыужыкIэ унашъхьэр зытет пкъыр агъэпытэщт, ышъхьи зэблахъущт.

Адыгеим и ЛIышъхьэ IофшIэнхэр дэгъоу зэхэщэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр, тарихъ мэхьанэ зиIэ унэу Мыекъуапэ ипчэгу итым итеплъэ къызэтегъэнэжьыгъэнымкIэ специалистхэр упчIэжьэгъу ашIынхэ зэрэфаер къыхигъэщыгъ.

1907-рэ илъэсым агъэпсыгъэ унэр сатыушIэу Дмитрий Зинковецкэм иягъ. 1918-рэ илъэсым ищылэ мазэ къыщегъэжьагъэу 1918-рэ илъэсым иIоныгъо нэс рабочэ, дзэкIолI депутатхэм я Мыекъопэ Совет ащ чIэтыгъ. Архитектурэ гъэпсыкIэу мы псэуалъэм иIэр къызэтегъэнэ­жьыгъэным пае экспертизэ шъхьаф зэхащагъ, АР-м культурэ кIэнхэм якъэухъумэнкIэ ыкIи ягъэфедэнкIэ и ГъэIорышIапIэ IофшIэнхэр зэрэкIорэм гъунэ лъефы.

«Культурэ, тарихъ мэхьанэ зиIэ псэуалъэу къа­лэм дэтхэм ятеплъэ къы­зэтедгъэнэжьынэу пшъэ­рылъ зыфэтшIыжьыгъ ыкIи ащкIэ ищыкIагъэр тэшIэ. ЗекIохэм ашIогъэшIэгъо­ныщт лъэгъупхъэ чIыпIэхэр, псэуалъэхэу, тарихъымрэ архитектурэмрэ ясаугъэтхэу зыпкъ идгъэуцожьын ыкIи дгъэцэкIэжьын фаехэр дгъэнэфагъэх. Илъэс къэс псэолъэ заулэ зыпкъ идгъэ­уцожьыщт. Ащ дакIоу Мыекъуапэ игупчэ нахь зэтегъэ­псыхьагъэ зэрэхъущтми ыуж титыщт. ЗэкIэри зыфэкIожьырэр къэлэ­дэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр, нахьыбэу зекIохэр къа­лэм къэкIонхэр ары», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэ­рэхигъэщыгъэмкIэ, къэлэдэсхэми хьакIэхэми тарихъ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэр ашIогъэшIэгъо­ных. Ахэм ахэхьэх тхэкIо цIэры­Iоу Евгений Шварц зыщыпсэугъэ унэр, Альтшулер иаптекэщты­гъэу республикэ гъэзетхэу «Адыгэ макъэмрэ» «Советскэ Адыгеимрэ» яредакциехэр джыдэдэм зычIэтыр, Пушкиным ыцIэкIэ щыт унэу гъэрекIо гъэ­цэ­кIэжьынхэр зэрашIылIагъэр.

Тарихъ мэхьанэ зиIэ ащ фэдэ унэхэр зекIохэр нэIуасэ зыфашIырэ лъэгъупхъэ чIыпIэхэм ахагъэхьанхэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ афишIыгъ. Джащ фэдэу ныбжьыкIэхэм япатриотическэ пIуныгъэ гъэлъэшыгъэн зэрэфаери Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ. АщкIэ офицерхэм я Унэщтыгъэри къызфагъэфедэщт. ГъэцэкIэжьынхэр заухыкIэ «Юнармиери», Адыгэ Респуб­ликэм иветеранхэм я Совети ащ чIэтыщтых.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу