ХэбзэухъумакIохэм къаты
Уголовнэ Iофи 3 къызэIуахыгъ
Чъэпыогъур къызихьагъэм щегъэжьагъэу ешъуагъэу автомобилыр зезыфэу къаубытыгъагъэхэу джыри икIэрыкIэу шапхъэхэр зыукъуагъэхэм уголовнэ Iофи 3 къафызэIуахыгъ.
Республикэм икъэлэ шъхьаIэ иурам горэм тетэу къырычъэщтыгъэ автомобилыр полицейскэхэм къагъэуцугъ. Ащ кIэрысыгъэ кIэлэ ныбжьыкIэм ешъуагъэу егуцэфагъэх ыкIи медицинэ ушэтынхэм ар къагъэшъыпкъэжьыгъ. ХэбзэухъумакIохэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, мы илъэсым ипэублэ ар къаубытыгъагъ, пшъэдэкIыжьи рагъэхьыгъагъ.
Кощхьэблэ районым пхырыкIырэ гъогоу «Мыекъуапэ — Джаджэ — Псыбай — Зэленчукск — Карачаевск» зыфиIорэм инспекторхэм къыщагъэуцугъэ автомобилым ируль кIэрысыгъэ хъулъфыгъэ ныбжьыкIэр ешъуагъэу къычIэкIыгъ. Медицинэ уплъэкIунхэр ыкIунхэм ар къезэгъыгъэп. Мыщи ыпэкIэ пшъэдэкIыжь рагъэхьыгъэу щытыгъ.
Автомобилэу ВАЗ-2114-м ируль кIэрысыгъэ хъулъфыгъэр инспекторхэм къызагъэуцум, игущыIакIэкIэ ешъуагъэу ащ егуцэфагъэх. Медицинэ уплъэкIунхэр ыкIунхэ ыдагъэп. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, мыщ фэдэ хэбзэукъоныгъэ зэрэзэрихьагъэм къыхэкIэу 2020-рэ илъэсым ащ административнэ пшъэдэкIыжь рагъэхьыгъагъ. Мы нэбгырищым алъэныкъокIэ уголовнэ Iофхэр къызэIуахыгъэх, зэхэфынхэр макIох.
Гъогухэм шъуащысакъ
ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием икъулыкъушIэхэмрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудентхэмрэ мы мафэхэм Iофтхьабзэ зэхащагъ.
Республикэм игъогухэр щынэгъончъэнхэм, цIыфхэм шапхъэхэр амыукъонхэм афэшI анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэм ар афэгъэхьыгъагъ. Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэр цIыфхэм гущыIэгъу афэхъугъэх, шIокI имыIэу гъогурыкIоным ишапхъэхэр бгъэцэкIэнхэ зэрэфаер, машинэр зезыфэхэрэр ешъуагъэу рулым кIэрытIысхьэхэ зэрэмыхъущтыр, ащ фэдэ зекIуакIэм тхьамыкIагъо къыкIэлъыкIон зэрилъэкIыщтыр джыри зэ агу къагъэкIыжьыгъэх.
Игъом къулыкъухэм зафэжъугъаз
БзэджэшIагъэ горэ къыжъудызэрахьагъэмэ, 02-м (мобильнэ телефонымкIэ 102-м) шъутеу. БзэджэшIагъэм ыуж охътабэ тешъумыгъашIэу шъутеомэ нахьышIу, сыда пIомэ бзэджашIэм икъэгъотыни ащ нахь къыгъэпсынкIэщт.
Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм шъуафытеомэ, шъулъэкъуацIэ, шъуцIэ, шъуятацIэ ыкIи чIыпIэу шъуздэщыIэр яшъуIу. Полицием иIофышIэхэр къэсыфэхэ чIыпIэу шъуздэщытым шъуIумыкI.
КъышъохъулIагъэр зэкIэ игъэкIотыгъэу къафэшъуIуат. Нахьыбэ шъугу къэкIыжьы къэс бзэджашIэм икъэгъотынкIэ нахь ишIуагъэ къэкIощт. Полицием зыфэшъумыгъазэмэ, бзэджэшIагъэ зезыхьагъэр пшъэдэкIыжьынчъэу къэнэщт.
Хабзэр зыукъуагъэм итеплъэ, ищыгъын, илъэкъопылъхьэ шъунаIэ атешъудз. НэмыкIхэм къахэзыгъэщырэ нэшанэ горэхэр иIэхэмэ (жакIэ, пакIэ тетмэ, тыркъо телъмэ, лъащэмэ, игущыIакIэ нэшэнэ гъэнэфагъэ горэхэр хэшъулъэгъуагъэхэмэ), зэкIэ къафэшъуIуат.
Шыхьатхэр къырихьылIагъэхэ хъумэ, полицием иIофышIэхэр къэсыфэхэ нэс а чIыпIэм IумыкIынхэу шъуялъэIу. ЗыгорэкIэ гуIэхэу, Iоф горэхэр яIэхэу IукIыжьынхэ фаеу хъумэ, ахэм афэгъэхьыгъэ къэбарыр, чIыпIэу зыщыпсэухэрэр, ятелефон шъутхы.
Полицием амал зэфэшъхьафхэр жъугъэфедэхэзэ макъэ ежъугъэIун шъулъэкIыщт, ау анахь игъэкIотыгъэу щытыр Интернетыр ары.
ИнтернетымкIэ полицием макъэ зежъугъэIукIэ, мы къыкIэлъыкIохэрэр зэкIэ яшъуIон фае:
1. ШъулъэкъуацIэ, шъуцIэ, шъуятацIэ.
2. Электрон почтэм иадрес.
3. ЦIыфым фитыныгъэ иI электрон шIыкIэм тетэу е тхыгъэу документхэмрэ материалхэмрэ аIэкIигъэхьанхэу.
4. Полицием иIофышIэхэм зафигъазэ зыхъукIэ, илъэIу икъоу къыриIотыкIын, ифитыныгъэхэм, ишъхьафитыныгъэ зэраукъуагъэмкIэ лъапсэу ылъытэхэрэм ягугъу ышIын фае.
ЗэкIэ лъэIу тхылъхэу къулыкъум къыIэкIахьэхэрэр атхых, ахэм захаплъэхэкIэ, унашъоу аштагъэм фэгъэхьыгъэ къэбарыр тхьаусыхэ тхылъыр зыгъэхьыгъэм къыIэкIагъэхьажьы.
Адыгэ Республикэм и МВД республикэм щыпсэухэрэм закъыфегъазэ бзэджэшIагъэм фэгъэхьыгъэ къэбарыр игъом полицием IэкIагъэхьанэу. Шъугу къэтэгъэкIыжьы: хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм телефонхэмкIэ, ИнтернетымкIэ зафэжъугъэзэн шъулъэкIыщт, сыд фэдэ уахътэми шъушъхьэкIэ лъэIу тхылъыр яшъутын шъуфит.
Аркъ нэпцIым шъуфэсакъ
Шъон пытэхэм ящэн епхыгъэ хэбзэукъоныгъэхэр полицием икъулыкъушIэхэм къыхагъэщых. НахьыбэрэмкIэ ахэр зэпхыгъэр цIыфхэм ежь-ежьырэу ашIырэ аркъыр зэрэIуагъэкIырэр ары.
Мыекъуапэ щыпсэурэ илъэс 75-рэ зыныбжь хъулъфыгъэм шапхъэхэм адимыштэрэ шъон пытэ ыщэщтыгъ. ХэбзэухъумакIохэм зэхащэгъэ Iофтхьабзэхэм яшIуагъэкIэ аркъ нэпцIыр IуигъэкIызэ ар къаубытыгъ.
ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, хъулъфыгъэм ыпэкIи мыщ фэдэ хэбзэукъоныгъэ зэрихьагъэу щытыгъ. Ащ ылъэныкъокIэ уголовнэ IофыкIэ къызэIуахыгъ. Ащ къызэрэдилъытэрэмкIэ, тазырэу сомэ мин 80 рагъэтын е илъэсым шIомыкIырэ IофшIэнхэр рагъэгъэцэкIэнхэ алъэкIыщт.
НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Тхьаркъохъо Адам.