Уголовнэ Iофи 3 къызэIуахыгъ

Чъэпыогъур къызихьагъэм щегъэжьагъэу ешъуагъэу автомобилыр зезыфэу къаубытыгъагъэхэу джыри икIэрыкIэу шапхъэхэр зыукъуагъэхэм уголовнэ Iофи 3 къафызэIуахыгъ.

Республикэм икъэлэ шъхьаIэ иурам горэм тетэу къырычъэщтыгъэ автомобилыр полицейскэхэм къагъэ­уцугъ. Ащ кIэрысыгъэ кIэлэ ныбжьыкIэм ешъуагъэу егуцэфагъэх ыкIи медицинэ ушэтынхэм ар къагъэшъып­къэжьыгъ. ХэбзэухъумакIохэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, мы илъэсым ипэублэ ар къаубытыгъагъ, пшъэдэкIыжьи рагъэхьыгъагъ.

Кощхьэблэ районым пхырыкIырэ гъогоу «Мыекъуа­пэ — Джаджэ — Псыбай — Зэленчукск — Карачаевск» зыфиIорэм инспекторхэм къыщагъэуцугъэ автомобилым ируль кIэрысыгъэ хъулъфыгъэ ныбжьыкIэр ешъуагъэу къычIэкIыгъ. Медицинэ уплъэкIунхэр ыкIун­хэм ар къезэгъыгъэп. Мыщи ыпэкIэ пшъэдэкIыжь рагъэхьыгъэу щытыгъ.

Автомобилэу ВАЗ-2114-м ируль кIэрысыгъэ хъулъфы­гъэр инспекторхэм къызагъэуцум, игущыIакIэкIэ ешъуа­гъэу ащ егуцэфагъэх. Медицинэ уплъэкIунхэр ыкIунхэ ыдагъэп. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, мыщ фэдэ хэбзэукъоныгъэ зэрэзэрихьагъэм къыхэкIэу 2020-рэ илъэсым ащ административнэ пшъэдэкIыжь рагъэхьыгъагъ. Мы нэбгырищым алъэныкъокIэ уголовнэ Iофхэр къызэIуахыгъэх, зэхэфынхэр макIох.

Гъогухэм шъуащысакъ

ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием икъулыкъушIэхэмрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудентхэмрэ мы мафэхэм Iофтхьабзэ зэхащагъ.

Республикэм игъогухэр щынэгъончъэнхэм, цIыфхэм шапхъэхэр амыукъонхэм афэшI анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэм ар афэгъэхьыгъагъ. Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэр цIыфхэм гущыIэгъу афэхъугъэх, шIокI имыIэу гъогурыкIоным ишапхъэхэр бгъэцэкIэнхэ зэрэфаер, машинэр зезыфэхэрэр ешъуа­гъэу рулым кIэрытIысхьэхэ зэрэмыхъущтыр, ащ фэдэ зекIуакIэм тхьамыкIагъо къыкIэлъыкIон зэрилъэкIыщтыр джыри зэ агу къагъэкIыжьыгъэх.

Игъом къулыкъу­хэм зафэжъугъаз

БзэджэшIагъэ горэ къыжъудызэра­хьагъэмэ, 02-м (мобильнэ телефо­нымкIэ 102-м) шъутеу. БзэджэшIагъэм ыуж охътабэ тешъумыгъашIэу шъутеомэ нахьышIу, сыда пIомэ бзэджашIэм икъэгъотыни ащ нахь къыгъэпсынкIэщт.

Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм шъуафытеомэ, шъулъэкъуацIэ, шъуцIэ, шъуятацIэ ыкIи чIыпIэу шъуз­дэщыIэр яшъуIу. Полицием иIофышIэхэр къэсыфэхэ чIыпIэу шъуздэщытым шъуIумыкI.

КъышъохъулIагъэр зэкIэ игъэкIотыгъэу къафэшъу­Iуат. Нахьыбэ шъугу къэкIыжьы къэс бзэджашIэм икъэгъотынкIэ нахь ишIуагъэ къэкIощт. Полицием зыфэшъумыгъазэмэ, бзэджэшIагъэ зезыхьагъэр пшъэ­дэкIыжьынчъэу къэнэщт.

Хабзэр зыукъуагъэм итеплъэ, ищыгъын, илъэкъопылъхьэ шъунаIэ атешъудз. НэмыкIхэм къахэзыгъэщырэ нэшанэ горэхэр иIэхэмэ (жакIэ, пакIэ тетмэ, тыркъо телъмэ, лъащэмэ, игущыIакIэ нэшэнэ гъэнэфагъэ горэхэр хэшъулъэгъуагъэхэмэ), зэкIэ къафэшъу­Iуат.

Шыхьатхэр къырихьылIагъэхэ хъумэ, полицием иIофышIэхэр къэсыфэхэ нэс а чIыпIэм IумыкIынхэу шъуялъэIу. ЗыгорэкIэ гуIэхэу, Iоф горэхэр яIэхэу IукIыжьынхэ фаеу хъумэ, ахэм афэгъэ­хьыгъэ къэбарыр, чIыпIэу зыщыпсэухэрэр, ятелефон шъутхы.

Полицием амал зэфэшъхьафхэр жъугъэфедэхэзэ макъэ ежъугъэIун шъулъэкIыщт, ау анахь игъэкIотыгъэу щытыр Интернетыр ары.

ИнтернетымкIэ полицием ма­къэ зежъугъэIукIэ, мы къыкIэлъыкIохэрэр зэкIэ яшъуIон фае:

1. ШъулъэкъуацIэ, шъуцIэ, шъуя­тацIэ.

2. Электрон почтэм иадрес.

3. ЦIыфым фитыныгъэ иI электрон шIыкIэм тетэу е тхыгъэу документхэмрэ материалхэмрэ аIэкIигъэхьанхэу.

4. Полицием иIофышIэхэм зафигъазэ зыхъукIэ, илъэIу икъоу къыриIотыкIын, ифитыныгъэхэм, ишъхьафитыныгъэ зэраукъуагъэмкIэ лъапсэу ылъытэхэрэм ягугъу ышIын фае. ЗэкIэ лъэIу тхылъхэу къулыкъум къыIэкIахьэхэрэр атхых, ахэм захаплъэхэкIэ, унашъоу аштагъэм фэгъэ­хьыгъэ къэбарыр тхьаусыхэ тхылъыр зыгъэхьыгъэм къыIэкIагъэхьажьы. Адыгэ Республикэм и МВД республикэм щыпсэухэ­рэм закъыфегъазэ бзэджэшIагъэм фэгъэхьыгъэ къэбарыр игъом полицием IэкIагъэхьанэу. Шъугу къэтэгъэкIыжьы: хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм теле­фонхэмкIэ, ИнтернетымкIэ зафэжъугъэзэн шъулъэ­кIыщт, сыд фэдэ уахътэми шъушъхьэкIэ лъэIу тхы­лъыр яшъутын шъуфит.

Аркъ нэпцIым шъуфэсакъ

Шъон пытэхэм ящэн епхыгъэ хэб­зэ­укъоныгъэхэр полицием икъу­лы­къушIэхэм къыхагъэщых. Нахьыбэ­рэмкIэ ахэр зэпхыгъэр цIыфхэм ежь-ежьырэу ашIырэ аркъыр зэрэIуагъэкIырэр ары.

Мыекъуапэ щыпсэурэ илъэс 75-рэ зыныбжь хъулъфыгъэм шапхъэхэм адимыштэрэ шъон пытэ ыщэ­щтыгъ. ХэбзэухъумакIохэм зэхащэгъэ Iофтхьабзэхэм яшIуагъэкIэ аркъ нэпцIыр IуигъэкIызэ ар къаубытыгъ.

ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, хъулъфыгъэм ыпэкIи мыщ фэдэ хэбзэукъоныгъэ зэрихьагъэу щытыгъ. Ащ ылъэ­ныкъокIэ уголовнэ IофыкIэ къызэIуахыгъ. Ащ къызэрэдилъытэрэмкIэ, тазырэу сомэ мин 80 рагъэтын е илъэсым шIомыкIырэ IофшIэнхэр рагъэгъэцэкIэнхэ алъэкIыщт.

НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Тхьаркъохъо Адам.