Адыгеим имэфэкIыкIэ фэгушIох
ШъхьакIумыдэ Нуриет Салимэ ыпхъур Адыгеим икъэралыгъо гъэпсыкIэ илэгъу. Мыгъэ шышъхьэIум и 20-м ащ ыныбжь илъэси 101-рэ хъугъэ. 1941-рэ илъэсым ГИТИС-р Москва къыщиухыгъ, ащ щыублагъэу Урыс драматическэ театрэу А. Пушкиным ыцIэ зыхьырэм иактрисэу Iоф ышIагъ. Роли 175-рэ къышIыгъ. КПСС-м ипартийнэ комитетэу театрэм щызэхэщэгъагъэм илъэс 15-рэ исекретарыгъ. Мыекъопэ къэлэ, Адыгэ хэку, Пшызэ шъолъыр яIофшIакIохэм я Совет идепутатыгъ. Къэралыгъо щытхъуцIэ лъапIэхэр къылэжьыгъ: РСФСР-м изаслуженнэ, АР-м инароднэ артист.
ШъхьакIумыдэ Нуриет Адыгеим щыпсэухэрэм мэфэкIышхомкIэ афэгушIо:
«Адыгэ Хэкум, Республикэм ятарихъ къыспэблэгъэ шъыпкъ. Сэ ахэм сырялэгъу. Къиныгъохэм ямылъытыгъэу актер сэнэхьатымкIэ гъэсэныгъэр Москва щызгъотыгъ. Адыгеим къызысэгъэзэжьым, сисэнэхьат сыфэшъыпкъэу театрэм сыщылэжьагъ. Хэкум итеатральнэ искусствэ хэхъоныгъэ едгъэшIыным гурэ псэрэ хэтлъхьагъ. Зэо илъэсхэм фронтым щыIэ дзэкIолIхэм агу къыдэтщэеным тыфэIорышIэу тахахьэщтыгъ. Искусствэм ыкIуачIэ лъэшы, ащ шIошъхъуныгъэ къыпхелъхьэ. ЛIэуж пчъагъэу театрэм иактерхэм къакIэлъыкIуагъэхэм лъэпкъ шэн-хабзэр лъагъэкIотагъ. Непэ АР-м и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм, Урыс драматическэ театрэу А. Пушкиным ыцIэ зыхьырэм гъэхъагъэ хэлъэу Iоф ашIэ. Уарыгушхонэу щыт!
***
Республикэм инахьыжъ гъэшIуагъэхэм ащыщэу АР-м культурэмкIэ изаслуженнIэ IофышIэу СтIашъу Юрэ Махьмудэ ыкъом ишъошэ хьалэмэтхэр дунаим щызэлъашIагъэх. Якъэгъэлъэгъон зэпымыоу ТыгъэкъокIыпIэм имузей и Темыр-Кавказ къутамэу Мыекъуапэ дэтым щэкIо. Аужырэ илъэсхэм панно хьалэмэтхэм яшIын СтIашъу Юрэ зыфигъэзагъ. Адыгеим икъэралыгъо гъэпсыкIэ иуахътэ диштэу панно 100 ышIыгъ, мэфэкIым ахэр фигъэшъошагъэх:
«Тиреспубликэ икъэлэ шъхьаIэ, тишъолъыр зэрэщытэу IофшIэнышхо щэкIо. Тыди гъэцэкIэжьынхэр щызэшIуахых: къэлэ паркым итеплъэ зэблихъугъ, ащ дэт псыубытыпIэм иекIолIапIэхэр агъэкIэжьых, Мыекъуапэ нахь дахэ мэхъу. ЦIыфыр къызщыхъугъэу, зыщапIугъэм фэдэ зэхъокIыныгъэхэр зэрэфэхъухэрэр ылъэгъу зыхъукIэ ыгу къыдещае, ар зымыуасэ щыIэп. Адыгэ къуаер аIэтыгъ, лъэпкъ шхыныгъом мэхьанэ раты, республикэм изекIо чIыпIэхэм лъэпкъ шэн-хабзэр къыдыхэлъытагъэу мэфэкIхэр ащызэхащэх. Тыкъызхиубытагъэр лъэхъэнэ гъэшIэгъон. Гъэхъагъэу щыIэр бэ, ау мамырныгъэм, зэгурыIоныгъэм ягъэпытэн тыдэлэжьэ зэпытын фае. Панно 100-у сшIыгъэми а мэхьанэр акIоцIыслъхьагъ. ЛIэшIэгъухэм язэблэкIыгъо тарихъымкIэ охътэ гъэшIэгъон дэд. ЦIыфым иакъыл бэмэ анэсы, дэхагъэр, зэшIуныгъэр пстэуми апшъэу тылъыкIотэн, тарихъ гъогум тырыкIон фае. Ащ пае ООН-м, къэбарлъыгъэIэс амалхэм, тыкъэзыуцухьэрэ чIыопсым ятамыгъэхэр адыгэ бзылъфыгъэ шъуашэм хэслъхьагъэх. Черкешенкэм зыщезгъэлъагъэх.
Адыгеир, Къэбэртэе-Бэлъкъарыр, Къэрэщэе-Щэрджэсыр автономием къызэтригъэнагъэх, къыухъумагъэх, ригъэджагъэх. Ащ ишIуагъэкIэ непэрэ мафэм республикэхэр тиIэ хъугъэх. Къэралыгъо гъэпсыкIэр шъолъырищыми зытиIэр илъэси 100 хъугъэ.
МэфэкIымкIэ адыгэ лъэпкъым сыфэгушIо! ЦIыфмэ псауныгъэ яIэу, якIалэхэр рагъэджэнхэ алъэкIэу, адыгэ шэныр амгъэкIодынэу Тхьэм сафелъеIу!»
Сизрительхэм, театрэм иIофышIэхэу сызщымыгъупшэхэрэм лъэшэу сафэраз! Адыгеим икъэралыгъо гъэпсыкIэ илъэси 100 зэрэхъугъэмкIэ сыгу къыздеIэу тиреспубликэ гупсэ щыпсэухэрэм сафэгушIо! Лъэпкъыбэу тишъолъыр щызэдэпсэурэм щыIэкIэшIур щагъотэу, мамырныгъэр, зыпкъитыныгъэр, зэгурыIоныгъэр азфагу илъынэу сафэлъаIо!»