Урысыем, Пшызэ шъолъыр, Адыгеим язаслуженнэ псэолъэшIэу, Iахьзэхэлъ обществэу «Краснодарская-1-м» игенеральнэ пащэу, Краснодар икъэлэ Думэ идепутатэу Нэхэе Аслъан Юсыф ыкъом игъэхъагъэхэр зымышIэрэ Адыгэ Республикэми Краснодар краими арысэпщтын. Ащ пэщэныгъэ зыдызэрихьэрэ компанием 1991-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу квадрат метрэ миллионым ехъурэ псэупIэхэр Тверской хэкум, Краснодар краим, Адыгэ Республикэм ащигъэпсыгъэх, ащигъэкIэжьыгъэх. Юбилейнэ микрорайоным исхэм Краснодар икъэлэ Думэ идепутат цыхьэшхо зыфашIырэр илъэси 9 хъугъэ. Къалэм изэтегъэпсыхьан зиIахьышхо хэзышIыхьэгъэ, илъэс 40-м ехъугъэу псэолъэшI предприятием фэкъулаеу пэщэныгъэ дызезыхьэрэ Нэхэе Аслъан «Краснодар ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэ тамыгъэр бэмышIэу къыфагъэшъошагъ.

— Аслъан, я XX-рэ лIэшIэгъум ия 90-рэ илъэс­хэм яуб­лэгъу, предприя­тие­шхохэр зыщызэбгырызыжьыщтыгъэ лъэ­хъаным, сыдэущтэу шъо шъу­къызэтенэжьын, шъуи­Iоф­хэр ыпэкIэ лъыжъугъэ­кIотэн шъу­лъэкIыгъа?

— ПсэолъэшI предприятие­шхоу федэ къэзымыхьыжьырэм ипащэу сызагъэнафэм илъэс 31-рэ ныIэп сыныбжьыгъэр. ПсэолъэшI объединением инэмыкI подразделениехэм бэшIагъэу ащылажьэхэрэм илъэсрэ ныкъорэ нахьыбэ сфэмыкъудыинэу, компаниер чIэсыдзыжьынэу къащыхъущтыгъ. Объединением иподразделение 258-мэ тызэратекIыщтыгъэр техники, зызэдгъэ­зылIэщт чIыпIэ гъэнэфагъи зэ­рэтимыIагъэр ары. Илъэси 8,5-рэ тызыщылэжьэгъэ Калининскэ хэкум ит МПМК горэм пыутэу тимашинэ хьылъэхэр къыфэдгъэ­нэжьынхэ фаеу хъугъагъэ. Техникищ Краснодар къыздэтщэ­жьышъугъагъэр. РСФСР-м имы­чIыпцIэ шъолъыр тыкъызыщикIы­жьыщтым ехъулIэу ары ныIэп Краснодар щыдгъэцэкIэщт заказ­хэр къэзгъотын зыслъэкIыгъа­гъэр.

— Сыда егъэжьапIэ шъуфэ­хъугъэр?

— Совхозэу «Прогрессым» тыщылажьэу тыублагъ. Псэ­олъэшI предприятие пэпчъ зыфэныкъо раствор-бетонышI узелыр учхозэу «Краснодарскэм» щыдгъэ­псыгъ. 1990-рэ илъэсым типредприятие объединением къыхэкIыжьи, тэр-тэрэу тиIофхэр зетфэу едгъэжьагъ. Илъэсрэ ныкъорэ нахь темышIэу компанием «Прогрессым» щигъэпсыгъэ унэхэм ащыщхэр псэолъэшI нэбгырэ 20-м ехъумэ къаратыгъэх. Предприятием щылажьэ­хэрэм ащыщ горэми ащ ыпэкIэ унэ къыратыгъагъэп.

Предприятием зыгорэущтэу Iоф ышIэным, псэолъэшIхэм лэжьапкIэ горэ къагъэхъэным пае зэнэкъокъу, тендер зэфэшъхьафхэм сахэлажьэщтыгъ, сащытекIощтыгъ. Апэдэдэ типред­приятие бюджетхэм ямылъку къызфатIупщырэ псэуалъэхэр ары ыгъэпсыщтыгъэхэр. ЫужкIэ коммерческэ псэуалъэхэм Iоф адишIэу, унэхэмрэ промышленнэ псэуалъэхэмрэ ышIыхэу, про­­ектхэр зэхигъэуцохэу ыуб­лагъ.

— Аслъан, сыдэущтэу коллективыр къызэте­жъу­гъэнэ­жьын шъулъэ­кIыгъа?

— Тэ лъэшэу Iоф тшIэ тшIоигъуагъ. Нэбгырабэмэ илъэсипшI пчъагъэ хъугъагъэ типредприятие Iоф зыщашIэщтыгъэр. Ар зэбгырызыжьыным Iофыр нэдгъэсы хъущтгъагъэп. Объединением иподразделение 12-у Краснодар щыIагъэхэм ащыщэу тиорганизацие закъу ныIэп къызэтенэ­жьын зылъэкIыгъэр.

— ЦIыфхэм сыдэущтэу шъуи­шIуагъэ яжъугъэ­кIыра?

— ЦIыфхэм уишIуагъэ ябгъэ­кIын зэрэфаем унэгъо кIоцIым сыщыфагъэсагъ. Депутатэу сыха­мыдзызи, Краснодар дэс нэбгырэ зырызхэми, общественнэ ор­ганизациехэми IэпыIэгъу сафэхъущтыгъ. КIэлэцIыкIу джэ­гупIэхэм, фэтэрыбэу зэхэт унэ­хэм ящагухэм, скверхэм, паркхэм язэтегъэпсыхьанкIэ техникэмрэ псэолъапхъэхэмрэ къафыхэзгъэ­кIыщтыгъ. Краснодар икъэлэ Думэ идепутатэу сызыхадзыгъэм къыщегъэжьа­гъэу цIыф жъугъэ­хэм амал зэриIэкIэ сишIуагъэ нахьыбэу зэрязгъэкIыщтым сыпылъ.

— Аслъан, илъэс 40-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, Юбилейнэ микрорайоныр теплъаджэу, пшэхъуа­лъэу щытыгъ, къамыл­хэр ащ бэу къыщыкIыщтыгъэх. Къалэм имикрорайон зэтегъэ­псы­хьагъэхэм непэ ар зэу ащыщ. Я 7-рэ хэдзыпIэ коим иактив хэтхэм яеплъыкIэхэм адебгъаш­тэу зэраIорэр шъыпкъа?

— Шъыпкъэ. Юбилейнэ микрорайоным щыпсэухэрэм азыныкъо нахьыбэр зэрыс округым 2013-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу сыщэлажьэ. Ахэр, анахьэу нахьыжъхэр, зэрэчанхэр, зэрэгумэкIылэхэр сигуап. Ахэм си­IофшIэн нахь сыкIагъэгушIу, сыгу къыдащае, упчIэжьэгъу къысфэ­хъух, щыкIагъэу алъэгъухэрэм гу алъысагъатэ. Ахэм саIукIэ къэс кIуачIэу сиIэм хэпшIыкIэу къыхэхъо.

— МПМК-у «Краснодар— ская-1-м» имылъкукIэ къэпщэфырэ чъыгхэмрэ куандэ­хэмрэ шIыхьаф­хэм зэращагъэ­тIыс­хьэ­хэ­рэр цIыфхэм къысфаIотагъ.

— Микрорайоным щыпсэу­хэрэм, ащ иадминистрацие, идепутатхэм акIуачIэ зэрэзэдырахьылIэрэм ишIуагъэкIэ Юбилейнэм итеплъэ нахь дахэ мэхъу зэпыт. Краснодар краир зызэхащагъэр илъэс 80 зэрэхъугъэм ыцIэкIэ агъэпсыгъэ скверыр, Урысыем и ЛIыхъужъэу Вячеслав Евскиным ыцIэ зыхьырэ бульварыр, дгъэтIысхьэгъэ чъыг­хэу зызыIэтыгъэхэр зыслъэгъу­хэ­кIэ сыгу хэхъо. Ары, тикомпание иIахьышхо ахэм ахишIы­хьагъ, чIыгу, пшэхъо кубометрэ минипшI заулэ имылъкукIэ къы­щэфыгъ. Ау анахь шъхьаIэр ахэр цIыфхэм къазэрафэнэжьыщтхэр ары.

Депутатэу сызэрэщытым елъы­тыгъэу гурыт еджапIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, поликлиникэхэм, общественнэ организациехэм, творческэ, самодеятельнэ коллективхэм зэрэсфэлъэкIэу IэпыIэгъу сафэхъу. Ана­­хьэу мэхьанэ зиIэр фэныкъо­хэм игъом IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр ары. Хъулъфыгъэу, ком­панием ипащэу, Урысыем изаслуженнэ псэолъэшIэу сызэрэщытым елъытыгъэу ащ фэдэ хабзэм сыдэмыхыным сыпылъ.

— Сыда о анахьэу унаIэ зытебгъэтырэр: Юбилейнэ микрорайоным иIофыгъохэр ара, хьауми зэрэкъалэу ыпашъ­­хьэ ит Iофыгъохэр ара?

— ЛъэныкъуитIуми яIофыгъо­хэм зэфэдэу сынаIэ атезгъэтыным сыпылъ. Микрорайоным исхэмрэ депутатхэмрэ кIэщакIо зэрэфэхъугъэхэм тетэу фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэпсынкIэ мэрием Iизын тхылъ къариты­жьырэп. Краснодар краир зызэхащагъэр илъэс 80 зэрэхъугъэм ыцIэкIэ сквер дэхэ дэдэ дгъэпсыгъэ. Тургеневым илъэмыдж еолIэщт паркым ипроект изэхэгъэуцони тыфежьэщт. Непэ тэ тыздэлажьэрэр социальнэ инфраструктурэм игъэпсын еп­хы­гъэ проектхэр ары. Гурыт еджапIэхэмрэ кIэлэцIыкIу Iыгъы­пIэхэмрэ язегъэушъомбгъун тегъэпсыхьагъэхэри ахэм зэу ащыщ.

— Юбилейнэ микрорайоным имызакъоу, зэрэкъа­лэуи ащ фэдэ Iофыгъошхом изэшIохын ыгъэгумэкIэу къысщэхъу.

— Къэлэ Думэм изэхэсыгъо­хэм ащыщ горэм гурыт еджапIэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ­хэмрэ корпусыкIэхэр къапы­шIыхьэгъэнхэм зэрэдезгъаштэрэр къащыхэслъхьэгъагъ. КъапашIы­хьэхэрэм яшIуагъэкIэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэми, гурыт еджапIэхэми якIуалIэрэр нахьыбэ зэрэхъу­гъэр гушIуагъоу щыт. ГущыIэм пае, Юбилейнэ микрорайоным ит кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм корпусыкIэхэр къазэрапашIыхьагъэм ишIуагъэкIэ къякIуалIэрэмэ сабый 300 къахэхъуагъ.

— Адэ ахэм къапыпшIыхьаным нахьи джырэ шапхъэхэм адиштэрэ гурыт еджапIэ е кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ бгъэ­псымэ нахьышIуба?

— КорпусыкIэхэр къапыпшIы­хьаныр нахь фед ыкIи нахь псынкI. Коммуникациехэри ахэм ящэлIэгъахэх. ЕтIани къэIогъэн фае проект документацием игъэхьазырын уахъти, мылъку­шхуи зэрэпыкIуадэрэр.

— Гурыт еджапIэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ­­-хэ­мрэ апэблагъэу хэбзэн­чъэу агъэуцугъэгъэ га­раж­хэр зэрэIуахыжьхэ­рэр, ахэм ачIыпIэ кIэлэцIыкIу джэгупIэхэр, зыгъэпсэфыпIэхэр зэрагъэ­псы­хэрэр гаражхэр зиехэм агу зэрэримыхьырэр, ау къэлэдэсхэм азыныкъо нахьыбэм къызэ­ра­жъу­дырагъаштэрэр зэхэтхыгъэ.

— Мы Iофыгъом фэгъэхьы­гъэу тхьаусыхэ тхылъыбэ къысIэ­кIэхьэ. Ащ фэдэ гаражхэм аблэ­кIынкIэ къэлэдэсхэр мэщынэх. Ащ фэдэ чIыпIэхэр агъэнэфхэрэп. Нэбгырабэм ямашинэхэр гаражхэм ачIагъэуцохэрэп, ятеплъи ыгъэгумэкIыхэрэп, ахэр агъэлэнэуи агу къэкIырэп. Гаражхэр зытетыгъэ чIыпIэхэм чъыгхэр, къэгъагъэхэр, куандэхэр ащагъэтIысхьэх, кIэлэцIыкIу е спорт джэгупIэхэр аща­гъэпсых.

— Компаниешхом узэрипащэм нэмыкIэу, къэлэ Думэм изэхэсыгъохэми уахэсы, хэдза­кIохэми бэрэ уаIокIэ. Ащ фэдиз Iофыр сыдэущтэу пфызэпыгъафэра?

— Ащ зи шъэф хэлъэп. УгукIэ узфэщэгъэ Iофхэм узэрапылъым кIочIэ лые къыпхелъхьэ. Уна­гъор, псэолъэшIыныр, общественнэ IофшIэныр сищыIэныгъэ изы Iахьых.

— ЩытхъуцIэу, тынэу къыуапэсыгъэр бэдэ­дэшъ, гъэзет нэкIубгъор тфимыкъунэу къыс­щэхъу. Мары джыри бэмышIэу «Краснодар ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэ тамыгъэр къыпфагъэшъошагъ. Къэлэ­дэсхэм узэралъытэрэм, осэшхо къызэрэпфашIырэм ар ишыхьат.

— Илъэс 48-м ехъугъэу сызыщыпсэурэ Краснодар силъэпIэ дэд. Сисабыйхэри, ахэм къапыхъожьыгъэхэри мыщ къыщы­хъугъэх, синыбджэгъухэри къыздыдэсых. Краснодар икъэлэ Думэ идепутатэу сызэрэщытым елъытыгъэу Юбилейнэ микрорайоным ис хэдзакIохэм яфе­дэхэр зэрэсфэлъэкIэу къэсэгъэ­гъунэ. «Краснодар ицIыф гъэшIуагъ» зыфиIорэр сэркIэ тын лъэпIэ дэдэу щыт. Ау сэ симызакъоу, тикомпание хэт пстэуми ар къызэдэдлэжьыгъэу сэлъытэ. Цыхьэ къысфэзышIыгъэ, сикандидатурэ къыдезыгъэштэгъэ къэлэдэсхэм лъэшэу сызэрафэразэр ясэIо.

Гъэзетэу «Краснодарские известия» зыфиIорэм къи­хьэгъэ тхыгъэр хэутыным фэзыгъэхьазырыгъэр ЛIышэ Саныет.