Мыекъуапэ икъэлэ клиническэ сымэджэщ иврач-хирургэу Игорь Кеосиди игукъэ­кIыжьхэм, лъэхъаным диштэрэ Iофыгъохэм афэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тыфэхъугъ.

Адыгэ Республикэм икъэлэ шъхьаIэ и Мафэ ехъулIэу Василий ыкIи Алексей зэшхэу Соловьевхэм ацIэкIэ Мыекъуапэ ишIухьафтынэу агъэнэфагъэр Игорь Кеосиди къыфагъэшъошагъ. – Игорь, щытхъуцIэр къызэрэпфаусыгъэм фэшI тыпфэгушIо.

– Тхьауегъэпсэу. Сисэнэхьат, Iофэу згъэцакIэрэм къалэм ипащэхэм осэ ин къафашIыгъ, лъэшэу сафэраз.

– Мыекъуапэ иадминистрацие ипащэу Геннадий Митрофановым, народнэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Джарымэкъо Азмэт, нэмыкIхэм гущыIэ фабэхэр къыпфаIуагъэх.

– Медицинэм иIофышIэхэу Щыко Руслъан, Алла Пропастинам, фэшъхьафхэм а мафэм щытхъуцIэхэр къафаусыгъэх. Ахэми гъэзетымкIэ сафэгушIо сшIоигъу. ОшIа, ащ фэдэ мафэхэр гум хэушъхьафыкIыгъэу къенэжьых. Уисэнэхьат цIыфхэм зэрагъэлъапIэрэм ор-орэу уасэ фэошIыжьы.

Сэнэхьатым икъыхэхын

– Сэ узэрэсшIэрэмкIэ, спортым илъэ­сыбэрэ упылъыгъ, медальхэр зэнэкъокъухэм къащыдэпхыгъэх. Медицинэр…

– Медицинэр ошIэ-дэмышIэу къыхэсхыгъэп. Мыекъуапэ игурыт еджапIэу N 2-р къэсыухыгъ. Дэгъоу сызэреджэщтыгъэр сянэ-сятэхэм ашIэщтыгъ…

– Боксым упылъыгъ. Тренер дэгъухэм уагъасэщтыгъ.

– Тренерхэу Мышъэ Аслъан, Владимир Овчинниковым боксым ишъэфхэр сагъа­шIэщтыгъ. Спортым имызакъоу, шэн-хабзэхэм язехьан мэхьанэу иIэм гукIэ сылъагъэIэсыщтыгъ. СССР-м спортымкIэ имастер сыхъугъ. Хэгъэгум испорт обществэу «Спартак» зыфиIорэм изэнэ­къокъу дышъэ медалыр къыщысхьыгъ. Спортышхом екIурэ гъогум нахь сыдихьыхыщтыгъ.

– Хэта удэзыгъэхыгъэр?

– Сянэрэ сятэрэ.

– Сыда къыуаIуагъэр?

– Сятэу Юрэ хьисапымкIэ, сянэу Галинэ урысыбзэмкIэ кIэлэегъаджэхэу щытыгъэх. ШIэныгъэм тыдэ щыIэми улъыкIон зэрэфаер къысаIощтыгъ.

– Спортым фэшъхьафэу нэ­мыкI зэнэкъокъу­хэм уахэла­жьэщтыгъа?

– БиологиемкIэ, нэмыкIхэмкIэ Адыгеим, хэгъэгум язэнэкъокъухэм щытхъу­цIэхэр къащысхьыхэу къыхэкIыгъ. Сыдэу хъугъэми, спортым фэгъэхьыгъэ апшъэрэ еджапIэр къыхэсхы сшIоигъуагъ, ау сиIахьылхэм сядэIугъ.

– Курскэ укIуагъ, медицинэмкIэ къэралыгъо университетым учIэхьагъ.

– Ары зэрэхъугъэр. Еджэныр езгъэ­жьагъэу дзэм къулыкъушIэ илъэси 2 сыщыIагъ. Курскэ згъэзэжьи, медицинэ сэнэхьатым сищыIэныгъэ еспхыгъ. Илъэс 30 хъугъэу Iоф сэшIэ.

Спортыр щигъэзыягъэп

– Медицинэм упыщагъэу футболымкIэ кIымэфэ зэнэкъокъум, нэмыкIхэм уахэлажьэу услъэ­гъущтыгъ.

– Спортыр щыIэныгъэм щыщ. Футбол командэу «Медикым» сыщешIэщтыгъ, нэмыкI зэIукIэгъухэм сахэлажьэщтыгъ.

– Урысыем спортымкIэ изаслуженнэ мастерэу Кушъу Светланэ фэгъэхьыгъэ шIэжь зэнэкъокъум чанэу ухэлэжьагъ.

– Кушъу Светланэ спортышхом щашIэщтыгъ. ГимнастикэмкIэ гъогогъуи 5 дуна­им апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Ащ фэдэ цIыфхэр гъашIэм хэкIуакIэхэрэп, щысэ атырахы. Адыгеим испорт щызэлъашIэрэ Хъот Юныс зэнэкъокъум изэхэщэн кIэщакIо зэрэфэхъугъэм, тэ зэныбджэгъу­хэм, мэхьэнэ ин иIэу тлъы­тэщтыгъ.

Университетым ыуж

– ЦIыфыр щэIэфэ еджэн фаеу зылъытэхэрэм адеогъашта?

– ГукIи, псэкIи саригъус. Университетыр къызысыухыгъэм ыуж илъэс 30 зэрэтешIагъэр къыосIуагъ. А уахътэм къыкIоцI медицинэм зэхъокIыныгъэ инхэр, хэхъоныгъэхэр фэхъугъэх. СишIэныгъэ хэзгъэхъонэу Москва, Екатеринбург, Волгоград, Казань, Краснодар, нэмыкI къалэхэм сащыIагъ.

– ЩыIэныгъэр зы чIыпIэ итырэп.

– ШIэныгъэри ащ фэд. ШIэныгъэмкIэ зэфэсхэр зэхащэх, зэфэхьысыжьхэр тэшIых. Тхылъыр шIэныгъэм иIункIыбзэу алъытэ. Псэ зыпыт зэIукIэгъухэр гъашIэм еджапIэу щытиIэх.

– ШIэныгъэр щыIэныгъэм щыбгъэфедэным фэшI сыда апэу унаIэ зытеудзэрэр?

– Ахэр зэпхыгъэхэу гъашIэм ущылъы­кIотэныр сэ нахь къыхэсэхы. ШIуагъэу къыхьыщтыр плъэгъун фае.

– Врачым игущыIэ пытэ. Адыгэмэ зэраIоу, тхьэрыIо зимыIэм шъыпкъэ иIэп.

– Медицинэм Iоф щыпшIэныр къызэрыкIоу щытэп. УигущыIэ уфэсакъын фае. Сымаджэм удэгущыIэщтмэ, гупшысэ куухэр умыгъэфедэхэ хъущтэп. Сэ ащ мафэ къэс сырехьылIэ. – УиIофшIэгъухэри медицинэм яшъыпкъэу пылъых, спортыр агъэныбджэгъу.

– Джарымэкъо Алый, Олег Савиныр, Нэгъой Батыр, ПэкIэшхо Анзаур, фэшъхьафхэр футбол ешIэх, ясэнэхьат ехьы­лIэгъэ къэбархэр къаIотэнхэм фэхьазырых. Физкультурэм псауныгъэр зэригъэ­пытэрэр пщыгъупшэ хъущтэп.

ШIыкIэшIум лъэхъух

– Сымэджэщым зы илъэсым операциеу щышъушIырэм ипчъагъэ къэшъолъыта?

– Пчъагъэр бэ – 1500-м фэдиз. Техникэу щыIэр уахътэм диштэу тэгъэфедэ. ТиIофшIэнкIэ цIыфхэм япсауныгъэ къэтэухъумэ.

– Хирургым исэнэхьаткIэ сыда анахьэу ищыкIагъэр?

– ШIэныгъэ иIэн фае, теубытагъэ хэмылъ хъущтэп. Сымаджэм ыпашъхьэ зиуцокIэ пшъэрылъэу иIэр зыдишIэжьыныр щыгъупшэ хъущтэп. ЦIыфыр къызэрэщыгугъырэр врачым сыдигъуи ешIэ… Зыгорэм ипсауныгъэ къырыкIощтым узэрэфэгъэзагъэм уегупшысэщт. Ущынэ хъущтэп.

– Хирургымрэ сымаджэмрэ азыфагу зэпхыныгъэу илъыр сыда зэфэзыщэрэр, зэпэчыжьэ зышIырэр?

– УпчIэ хьылъ… Сымаджэм апэу цыхьэ къыпфишIын фае. Цыхьэ къыпфешIымэ, IофшIэным ызыныкъо бгъэцэкIагъэу плъытэ хъущт. УзэгурымыIо хъущтэп.

– Сыд фэдэ уза джырэ уахътэ анахьэу зызыушъомбгъурэр?

– Мыжъор кIоцIым илъэу къытфэкIорэ сымаджэхэр арых. Ащи тыпэуцужьы.

– Хэта хирургыр?

– Операциер зышIырэ терапевтыр ары, сэ арэущтэу сэлъытэ. Коронавирусым тызыпэуцужьым, тисэнэхьат зэхъокIыныгъэхэр фэтшIыгъэх, фэшъхьаф отделениехэм Iоф ащытшIагъ – пульмонологием, нэмыкIхэм.

– Сыдигъуа хирургым зигъэпсэфынэу зыригъажьэрэр?

– СшIэрэп. Операциер ыухыгъэми, зэгупшысэнэу щыIэр бэ.

– Игорь, дзэм илъэситIо къулыкъур щыпхьыгъ, сиупчIэ тэрэзэу къыбгурыIощтэу къысщэхъу.

– Нурбый, къысэупчI…

– Лагъымэм (минэм) лъыхъурэр гъа­шIэм зэ щыхэукъоу алъытэ. Хирургым иIофшIэн ащ еогъап­ша?

– Шъыпкъэр къыосIощт, а упчIэм сыкъежэщтыгъ. Хэукъоныгъэ умышIыным упылъэу сымаджэм цыхьэ къыпфишIы зыхъукIэ, Iофыр лъыкIотэщт.

– УиIофшIэгъухэм, пащэхэм ацIэ къепIо пшIоигъоу къысэпIогъагъ.

– Дэгъу ар зэрэпщымыгъупшагъэр. Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэ­нымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем, Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым иврач шъхьаIэу Владимир Лобода, хирургиемкIэ отделением ипащэу Бэгъ Албек, нэмыкIхэм гъунэ имыIэу сафэраз. ЗэгурыIоныгъэу тхэлъым Iофыр лъегъэ­кIуатэ.

– Концертхэм, спорт зэнэкъо­къухэм бэрэ тащызэIокIэ.

– Адыгеим иансамблэхэу «Налмэсым», «Ислъамыем», «Ошъутенэм», «Синдикэм», нэмыкIхэм сигуапэу сяплъы. «Русская удалым» тегъэгушIо. Республикэм испорт псэуалъэхэр зэтегъэпсыхьагъэх. Адыгеим ис лъэпкъхэр мамырэу зэдэпсэух.

– ТизэдэгущыIэгъу зыщытыухыщтым мэфэкIэу къэбла­гъэхэрэм уакъытегущыIэ тшIоигъу.

– СикIалэхэр Москва щэпсэух. Къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэм сахэлэжьэщт. Лъэпкъхэр зэфэзыщэрэ орэдхэр зэхэсхынхэу, къа­шъохэр слъэгъунхэу сыфай. Мые­къуапэ иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу Цэй Розэ къызэрэтиIуагъэу, тимэфэкI зэхахьэхэр дахэ хъущтых. Ахэр гъэшIэгъонэу зэхэзыщэщтхэм ямурадхэр къадэхъунхэу сафэлъаIо.

– Уигухэлъхэр Тхьэм къыб­дегъэхъух.

– Тхьауегъэпсэу.

ЕмтIылъ Нурбый.