АР-м инахьыжъхэм я Совет джырэблагъэ зэхэсыгъоу иIагъэр ащ итхьаматэу ГъукIэлI Нурбый зэрищагъ. ТидзэкIолIхэм яшIэжь гъэлъэпIэгъэным, тихэгъэгу итарихъ къэухъумэгъэным ар фэгъэхьыгъагъ.

Хэгъэгу зэошхом илъэ­хъан щыIэгъэ хъугъэ-­шIагъэхэм илъэс пчъагъэ атешIэ къэс ащ хэлэ­жьагъэхэм япчъагъи нахь макIэ мэхъу. Ащ дакIоу тицIыфхэм ящыIэныгъабэ зыхьыгъэ заор тхьамыкIэгъошхоу зэрэщытыр ыкIи фашизмэм зэрарэу къы­хьыгъэр джырэ тиныб­жьыкIэхэм икъоу зэралъа­мыгъэIэсырэм тина­хьыжъхэр ыгъэгумэкIыхэу зэрэугъоигъэх.

ГъукIэлI Нурбый ипэублэ псалъэ къызэрэщы­хигъэщыгъэмкIэ, тикъэралыгъо фашизмэм зэрэ­текIуа­гъэм итарихъ къо­хьапIэм икъэралыгъуабэхэм кIатхыкIыжьынэу зэрэфежьагъэхэр Iофы­гъошхоу къэуцу. Арышъ, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм блэкIыгъэ заом пылъ тарихъ шъыпкъэр алъыгъэ­Iэсыгъэныр япшъэрылъ шъхьаIэу къэуцу.

— Тэ, нахьыжъхэм, къыдгурэIо цифрэ технологиехэм хэхъоныгъэ зы­щашIырэ лъэхъаным тызэрэхэтыр. НыбжьыкIэхэм ядунэееплъыкIэ ыкIи щыIэныгъэм уасэу фашIырэр зэрэзэхъокIыгъэхэр, IэкIыбым яфэмэ-бжьымэ дэй­хэр бэрэ къахафэхэ зэ­рэхъугъэм тегъэгумэкIы. Ешъоныр, наркоманиер, тутынешъоныр лъэныкъо дэих, ащ дакIоу жъалымагъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр тиIэ хъугъэх. Ау арэп тэ ахэр зыфэдгъэсэнхэ фаер, тарихъ шIэжьыр агъэлъапIэу, унагъом ибаиныгъэ зэхашIыкIхэу, уасэ фашIэу, шIур, шъыпкъэныгъэр къа­хэщэу дгъэсэнхэм тыпы­лъыным мэхьанэшхо иI. Сыда пIомэ, ныбжьыкIэхэр чанэу щыIэныгъэм хэмылажьэхэмэ, граждан обществэри щыIэн ылъэкIыщтэп. ЩыIэныгъэм илъэныкъо пстэуми ахэщагъэ­хэу щытхэ зыхъукIэ, къэралыгъори, обществэри, лъэпкъ зэфыщытыкIэхэри нахь пытэщтых, нахь псын­кIэу хэхъоныгъэшIу­хэм такъыфэкIощт, — хигъэунэфыкIыгъ ГъукIэлI Нурбый.

Нахьыжъхэм я Совет хэтхэм зэралъытэрэмкIэ, тикъэралыгъо тарихъым зэрэщыфырагъаджэхэрэм иекIолIакIэ икIэрыкIэу хэплъэжьынхэ ыкIи ащ зэхэубытэгъэ тарихъ-научнэ шапхъэ фэшIыгъэн фае. Тарихъ хъугъэ-шIагъэхэр зытетым тетэу къиIотыкIыгъэнхэ фае, сыда пIомэ шъыпкъагъэм нахь Iэшэ лъэш хъурэп. Тикъэралыгъо инеущрэ мафэ блэкIыгъэм ишIэжь къегъэнафэ. Ащ пае гурыт еджапIэхэм зыкI егъэджэн программэу яIагъэм къегъэгъэзэжьыгъэныр пшъэ­рылъэу хэбзэ къулыкъу­шIэхэм апашъхьэ къеуцо. Советскэ еджапIэхэм пIу­ныгъэ программэу ачIэ­лъыгъэр джырэ егъэджэным хэгъэхьажьыгъэмэ дэгъу: мэфэкI линейкэхэр, къэралыгъом ибыракъ Iэтыгъэныр, гимныр къегъэIогъэныр.

Нахьыжъхэм я Совет АР-м культурэмкIэ, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистерствэхэм, Адыге­им лъэпкъ IофхэмкIэ, Iэ­кIыб къэралхэм ащыпсэу­рэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет, муниципальнэ образованиехэм зафегъазэ зэкIэ музейхэм, къэгъэлъэгъуапIэхэм яIофшIакIэ зэрэщытэу зэблахъунэу. Творческэ союзхэм, общест­веннэ объединениехэм яIофшIэн агъэлъэшынэу. ПроектыкIэхэр пхырыщыгъэнхэр ыкIи ахэр кIэлэцIыкIухэмкIэ Iэрыфэгъу шIыгъэнхэр. НыбжьыкIэ ыкIи къэбар политикэр гъэлъэшыгъэныр. ГуфэкIо отрядхэр, ныбжьыкIэ лагерьхэр нахьыбэу зэхэ­щэгъэнхэр. Джащ фэдэу мэ­хьанэшхо зиIэу алъытагъэр Хэгъэгу Зэошхом фэгъэхьыгъэ къэбархэр зэлъягъэшIэгъэнымкIэ джырэ къэбарлъыгъэIэс амалхэр гъэфедэгъэнхэр, ахэр социальнэ хъытыу­хэм къащыхэутыгъэнхэр.

ГъукIэлI Нурбый дырагъаштэу зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэм ащыщхэри къэгущыIагъэх.