Гурыт еджапIэр къызысыухыгъэр илъэс 30-м ехъугъ. СызщычIэхьэгъагъэм ыуж тешIагъэр ащ зэрэнахьыбэжьыр гъэнэфагъэ. Ау сиапэрэ кIэлэегъэджагъэм ымакъэ джы къызнэсыгъэм стхьакIумэ ит, урокым тычIэсэу, ежь ташъхьагъ итэу бэрэ сынэгу къыкIэуцожьы, къытиIощтыгъэхэр сщыгъупшэхэрэп. Джары «шIукIэ гум къинэжьыгъ» зыфаIорэр.

Хьэшхъуанэкъо ФатIимэт си­апэрэ кIэлэегъэджагъэр. Бзылъфыгъэ лъэпэ-лъэ­гэ дахэу, нэб­гырэ тIокIэу пэублэ классым чIэхьагъэр зэкIэ ежь илъфы­гъэхэм фэдэхэу къытщыгушIукIэу Iоныгъом и 1-м утренникым къызэрэтхэтыгъэр сынэгу кIэт.

ЗэхъокIыныгъэшхоу тищыIэныгъэ къы­хэхъухьагъэм хэлъыр къыдгурымыIуапэу нахьыбэм тынэмыз-Iумызыгъ. СигъашIэм сщыгъупшэжьыщтэп сашъхьагъ къихьи, сшъхьашъо Iэ къыщифэзэ, гущыIэ дахэхэр къызысеIо­хэм сыгу къызэри­хьажьыгъа­гъэр. Сэ сизэкъуагъэп, зэкIэми аущтэу якIолIэгъагъ.

Нэужыми ащ тетэу тызэрищагъ. ФатIимэт Индрисовна тызэреджэщты­гъэр. Пенсием кIонышъ, еджапIэм IукIыжьыным ыпэкIэ тэры аужырэу ащ ригъэджагъэр. ЯтIонэрэ классым тихьагъэу, мэфэ заулэ нахьи темышIагъэу, пчэдыжь горэм пчъэм тынэIу фэгъэзагъэу тызэжэрэ тикIэлэегъэджэ гупсэ къычIэхьагъэп. Хъурэр къыдгурыIоным джыри тыпэчыжьагъ, ау ащ нахьыбэрэ тызэрэримыгъэджэжьыщтыр сыхьат зытIу тешIагъэу къыдгурагъэIогъагъ.

ЕджапIэри къэсыухыгъэу, илъэс пчъа­гъи тешIэжьыгъэу ыдэжь сыкIогъагъ. Джащыгъум шъэфэу зэрэтхэкIыжьыгъагъэр емыкIу зыфилъэгъужьзэ, ушъхьагъоу фэхъугъэр къыIогъагъ. — СыкъычIахьэу ащ нахьыбэрэ шъузэ­ресымыгъэджэжьыщтыр сыгу зэхэмыхьэу къысфэIощтгъагъэп. Сыфэягъэп шъугу мэхэ цIыкIухэр зэхэзгъэхьанхэу. Ау илъэс пчъагъэм сшъхьэ емыкIу фэслъэ­гъужьэу ар сыгу илъыгъ. Джы къызыосэIом сакIыб мыжъошхо изыжьыгъ, — ыIогъагъ ащ.

ФатIимэт Джэджэхьэблэ Лъащэкъохэм япхъугъ, Хьэшхъуанэкъо Хьамидэ ягощагъ. Ишъхьэгъусэ Хэгъэгу зэошхом иветераныгъ, илъэсыбэрэ ащи еджапIэм Iоф щишIагъ, хьисапымкIэ ригъаджэщтыгъэх, завучыгъ.

Тичылэ гурыт еджапIэ къызщызэIуа­хым апэу IофшIэныр щезыгъэжьагъэхэм ащыщыгъ ФатIимэт, илъэс щэкIым ехъу а IофшIэным ритыгъ. Сыныбжь хэкIуати, илъэсыбэрэ зы сэнэхьат сызырылэжьагъэм ыуж теубытагъэ хэлъэу къэсIон слъэкIыщт: «кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр къыдэхъугъ» зыфаIорэр джащ фэдэхэр ары. Уисэнэхьат шIу дэдэ умылъэгъоу, ппсэ хэмытIагъэу ФатIимэт иIофшIэн зэригъэцакIэщтыгъэм фэдэу пфэгъэцэкIэщтэп сшIошIы.

Ары ФатIимэт икIэлэгъум кIэлэегъэ­джэ сэнэхьатым фэмыягъэу, медицинэм ищыIэныгъэ рипхыным кIэхъопсыщты­гъэу зеIом зыкIэзгъэшIэгъогъагъэр. Гурыт еджапIэр къызеухым заор кIощтыгъэ. Медицинэм епхыгъэ сэнэхьатым феджэ­мэ заом ащэнкIэ янэрэ янэжърэ щынэхи, къыфадэгъагъэп. Арэу щытми, еджэ­ныр лъигъэкIуатэ лъэшэу шIоигъоти, кIэлэегъэджэ училищым агъэкIонэу лъэIурэ нэпсырэкIэ къыдихыгъагъ. Классым дисыгъэ пшъэшъэжъые игъусэу еджакIо зэрэкIощтхэмкIэ тхылъ къы­Iахынэу къоджэ Советым зекIуалIэхэм, «шъуянэ имамрыс шъукIэлъырыкIынышъ къалэм шъудэсышъуна шъо» тхьаматэм къариIогъагъ. Ар ФатIимэт шъхьакIо щыхъугъэу, ныбжьи къымыгъэзэнэу ыгу риубытэгъагъ ыкIи ыгъэцэкIагъ.

— Уигухэлъхэр пхырыпщынхэм пае теубытагъэу къызхэбгъэфэщтым мэхьанэ иI, — ыIогъагъ ар къысфиIуатэзэ.

Медицинэм фэягъэми, фэмыхъоу къыхихыгъэ сэнэхьатыр ФатIимэт шIу ылъэгъушъугъ. Шъыпкъэ дэдэу, ар ылъ хэлъэу къэхъугъэн фае.

— СыкIэгъожьыгъэп зы та­къи­къи, илъэсхэм къагъэзэжьыгъэми, а сэнэхьатыр къыхэс­хыжьы­щтгъагъэ, — къысиIо­гъагъ янэрэ янэжърэ зэрядэIугъагъэм кIэгъо­жьыгъэмэ сызеупчIым.

КIэлэцIыкIоу еджапIэм чIэхьагъэм иапэрэ кIэлэегъаджэ лъапсэу ригъэшIырэр ары лъызыгъэкIотэщтыр. Лъапсэр махэ зыхъукIэ, пкъыр пытэщтэп. Классым исыгъэ нэбгырэ 20-м ызыныкъом оценкэ дэгъухэмкIэ еджапIэр къызэраухыгъэм ФатIимэт шIэныгъэу къытитыгъэр лъэпсэ пытэ зэрэхъугъэр къеушыхьаты.

Пэублэ классыр къэтыухи апэрэм тызехьэм, аущтэу зыкIашIыгъагъэр къэс­шIэжьырэп, ау тапэ ит ятIонэрэ классымрэ тэрырэ тызэхагъэтIысхьажьи, тIуми ФатIимэт джа илъэсым тыригъэ­джэгъагъ. Программэ зэфэшъхьафкIэ еджэхэрэм ахэм къадэлъытагъэр зы уроккIэ алъыбгъэIэсыныр, шIэныгъэ зэряптырэм имызакъоу, япIуныгъи ыуж уитыныр зэрэмыIоф псынкIэр нафэ. ФатIимэт ар къыдэхъущтыгъ, нэбгырэ пэпчъ Iоф дишIэнэу игъо ифэщтыгъ, зишIэ шIэгъуаехэр Iэпэдэлэл ымышIхэу, кIуачIэу яIэр зэкIэ аригъэгъэфедэзэ урокыр агуригъэIон ылъэкIыщтыгъ. ШIэныгъэ зэрэтигъэгъотырэм имызакъоу, типIуныгъи лъэшэу зэрэпылъыгъэр джы къызгурэIожьы. ШIу тызэрэлъэгъунэу, тызэрэлъытэжьынэу, тызэрэмыубыжьынэу емызэщэу къытиIощтыгъ. Ари къызэрэтхилъхьагъэр уахътэм къы­гъэлъэгъуагъ.

ФатIимэт ымакъэ къыIэтыгъэу, губжыгъэу, ынэгу зэхэгъэхьагъэу къэсшIэ­жьырэп, ренэу нэщх-гущхыщтыгъ, дахэу къыддэгущыIэщтыгъ. Шъэожъыехэм бзэджэныр къызтекIохэрэр къахэкIыщтыгъэх, ау ахэми зыпарэкIи япхъэшэкIэу хъугъэп. Тыщыщынэщтыгъэп, ау къыIуагъэм блэкIын къытхэтыгъэп.

— Жабзэ къыздэмыгъотын кIэлэцIыкIу щыIэп. ОгъэщынэкIэ зыпари хэхьащтэп, зыкъызиIэтыкIэ ар щыгъупшэжьыщт. БгъэукIытэшъумэ ары къэнэ­жьыщтыр, — ыIогъагъ ащ.

КIымафэм ос къызесыкIэ, переменэхэм ауж тлъакъохэр уцIыныгъэхэмэ ыуплъэкIущтыгъ. Аущтэу мафэ горэм, осышхо телъыгъ, тикласс ис шъэожъыитIу зыкъагъэшъужьыгъэу къычIэхьажьыгъэх. ТикIэлэегъаджэ ар зелъэгъум, мысымэджэнхэм фэшI ядэжь ыгъэ­кIожьыгъэх. Ар аIэкIэуIэшIуагъэу, къыкIэлъыкIорэ мэфитIуми загъэшъужьыгъ. Ящэнэрэ мафэм ФатIимэт шъэожъыемэ яцокъэ-лъэпэдхэмрэ гъончэдж цIынэхэм­рэ зыщаригъэхыхи, классыр къэзыгъэ­фэбэрэ батареехэм атырилъхьагъэх, ахэр мыгъушъыжьхэу къыгъэтэджыгъэ­хэп. Ащ ыуж ащ фэдэ шъэожъыехэм къахэфэжьыгъэп.

Пчэдыжьрэ, урокхэр етымыгъажьэзэ, тыкъэшхагъэмэ, дэгъоу тычъыягъэмэ, пкIыхьэ тлъэгъугъэмэ къытэупчIыщтыгъ. Ащ зэремызэщыщтыгъэр згъэшIагъоу бэрэ сегупшысэжьы.

Сэ зыр арэп Хьэшхъуанэкъо ФатIимэт ригъэджагъэу шIукIэ зыгу къэкIыжьырэр. Ар псаоу щэIэфэкIэ зиапэрэ кIэлэ­егъэджагъэхэм ащыщыбэ мэфэкI мафэ­хэм, илъэсыкIэ еджэгъум иапэрэ мафэ, аужырэ одыджыныр къызщытеорэ мафэм ыдэжь кIощтыгъэх, фэгушIощтыгъэх, къыхагъэщыщтыгъ.

Адыгеим ыкIи нэмыкI чIыпIабэмэ ащызэлъашIэрэ композиторэу Нэхэе Аслъан зы мэфэкI зэрэблимыгъэкIырэр, зипэщэ орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» иконцертхэм зэраригъэб­лагъэрэр ежь къысфиIотэгъагъ.

Ыдэжь сыкIуагъэу ригъэджагъэхэм ягугъу къышIызэ, ахэм ясурэтхэр къыштэ­гъагъ ФатIимэт. Ахэр зитIупщыгъэхэм ыуж илъэсыбэ тешIагъ нахь мышIэми, шэнэу ахэлъыгъэри, еджэным фэщэгъагъэри, бзэджэным нахь дихьыхыщтыгъэри къышIэжьыщтыгъ. Сурэтхэм Iэ ащифи, ыгуи зэхэхьэгъагъ. А илъэсэу исэнэхьат ритыгъэхэм гухахъоу ахигъо­тагъэм джыри зэ къыфигъэзэжьыным «хьау» зэрэфыримыIэр ынэгу къыкIэщыгъагъ.

2004-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу тикIэлэегъэджэ гупсэ къытхэтыжьэп. Классым исыгъэхэмкIэ тызызэIукIэкIэ ФатIимэт Индрисовнэм игугъу тымышIэу хъурэп. Ащ гущыIэ дэхабэу къытиIуа­гъэр, тшъхьашъо Iэ къызэрэщифэщтыгъэр, игъэсэпэтхыдэхэр ныбжьи тщыгъупшэщтхэп. ХЪУТ Нэфсэт.