КIэлэцIыкIу IыгъыпIэм Iоф щызышIэрэ кIэлэ­пIум мэхьа­нэшхо иI. ПIуныгъэм фэгъэзэгъэ IофшIэнышхо ащ зэшIуехы, кIэлэцIыкIухэм апэрэ шIэныгъэу аIэкIагъэхьащтым лъэшэу ынаIэ тырегъэты.

КIэлэпIухэр сабыим зэрэлъы­плъэхэрэм имызакъоу, гъэсэпэ­тхыдэу араIорэри бэ. Шэн­-зе­кIуакIэу ахэлъын фаехэр ара­гъашIэх, цIыфышIоу къэхъунхэм дэлажьэх. Къалэу Мыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Насып» зыфиIорэр пIуныгъэ-гъэсэныгъэ амал дэгъухэр зиIэхэм ащыщ. Илъэс 21-рэ хъугъэу Къушъхьэ Мариет ищытхъу аригъаIозэ кIэлэпIоу мыщ Iоф щешIэ.

Мариет къуаджэу Фэдз къыщыхъугъ. ИцIыкIугъом къыще­гъэжьагъэу сабыйхэм афэща­гъэу щытыгъ. Ащ къыхэкIыкIэ сэнэхьатэу къыхихыщтым ехъы­рэхъышагъэп. Гурыт еджапIэм ыуж Адыгэ къэралыгъо университетым чIэхьагъ, кIэлэегъэджэ сэнэхьат зэригъэгъотыгъ. 1995-рэ илъэсым еджэныр къызеухым, къызыщыхъугъэ къуаджэм ыгъэзэжьыгъ ыкIи ежь зыще­джэгъэ гурыт еджапIэм адыгабзэмрэ литературэмрэкIэ кIэлэегъаджэу Iоф щишIэнэу ри­гъэжьагъ. Бэ темышIэу завуч ашIыгъ ыкIи 2001-рэ илъэсым нэс а IэнатIэр ыгъэцэкIагъ. Мыекъуапэ къызэкIожьым кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Насыпым» Iухьагъ.

— Сабыйхэр сыдигъуи шIу слъэгъущтыгъэх, ахэм сяпхы­гъэу Iоф сшIэнэу сыфэягъ. ЯтIо­нэрэ ным фэдэу тафыщыт. КIэлэцIыкIухэр шIу умылъэгъу­хэу кIэлэпIоу улэжьэн зэрэмылъэкIыщтыр хэткIи нафэ. Ащ дакIоу, щэIэгъэшхо пхэлъын фае, — еIо тигущыIэгъу.

Мариет сабыйхэм дахэу адэзекIо, щэIэгъэшхо афыриI. Исэнэхьат дэгъоу ыIэ къызэрэригъэхьагъэм къыхэкIэу иIофшIэн гъэшIэгъонэу зэхищэн елъэкIы.

Жабзэм ихэгъэхъонкIи, хьисап урокхэр кIохэ хъуми нэры­лъэгъу IэпыIэгъухэр егъэфедэх. Лэныстэр дэгъоу агъэбзэным, пластилиным джэгуалъэхэр ха­шIыкIынхэм, сурэт ашIыным са­быйхэр фегъасэх. КIэлэегъа­джэхэм къызэраIорэмкIэ, ащ къытIупщыгъэ кIэлэцIыкIухэр зэхэщэгъошIух, гъэдэIогъошIух, япIорэр псынкIэу ахэхьэ. Ащ фэдэу ыгу етыгъэу Iоф зэри­шIэрэм къыхэкIэу къыдэла­жьэ­хэрэми, зисабый ыгъэсэрэ ны­-тыхэми Мариет шъхьэкIэфэныгъэ къыфашIы, къыфэразэх.

— Хэти IэпыIэгъу, упчIэжьэгъу горэ имыIэу Iоф ышIэныр къыфэпсынкIэщтэп. Iоф зыщысшIэрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм мыщ фэдэ гумэкIыгъо чIэлъэп. Типащэу Даур Маринэ сыд фэдэ упчIэкIэ зыфэбгъэзагъэми, джэуапынчъэу укъыгъэнэщтэп. Апэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу Джыгунэ Ларисэ Iоф дэсэшIэ, зы унагъо тыкъикIыгъэ фэдэу зэгурыIоныгъэ тазфагу илъэу тызэдэлажьэ. Тисабыйхэм гукIэгъуныгъэ, гуфэбэныгъэ зэфыряIэу къэтэджынхэм фэтэщэх, — еIо Мариет.

КIэлэцIыкIур зыхэт дунаир ебгъэшIэныр, къэзыуцухьэрэ цIыфхэм, псэушъхьэхэм гукIэгъуныгъэ афыриIэу бгъэсэныр ары кIэлэпIум пшъэрылъ шъхьа­Iэу иIэр.

Сабыим анахь пэблэгъэ лъэ­ныкъор къыхебгъэхыным, ащ гукIэгъуныгъэ зэрэфыуиIэр гурыбгъэIоным, зэхебгъэшIэным кIэлэпIухэм яIофшIэн чIыпIэ гъэнэфагъэ щеубыты.

— Сабыйхэр джэгукIэ зэфэшъхьафхэм ахэтхэу зэхахырэр нахь дэгъоу къагурэIо. Ащ къы­хэкIэу къафэтIуатэрэр джэгукIэ шъуашэм итэлъхьэ, — еIо кIэлэпIум. — Апкъышъол псы­хьагъэу къэтэджынхэм фэIорышIэрэ зэнэкъокъухэр, зэIухыгъэ егъэджэн сыхьатхэр, нэ­мыкI Iофтхьабзэхэр зэхэтэщэх.

Къушъхьэ Мариет иIофшIэн ыгу етыгъэу егъэцакIэ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм къэлэ ыкIи рес­публикэ методическэ объединениехэм ахэлажьэ, зэIухыгъэ къэгъэлъэгъонхэр ешIых, икIэлэ­цIыкIухэр зэнэкъокъухэм ахэлажьэх. Щытхъу тхылъэу къыфагъэшъошагъэр макIэп.

ДЕЛЭКЪО Анет.