Тикъэралыгъо ищынэгъончъагъэ къэухъумэгъэным фэшI Iоныгъом и 20-м къыщегъэжьагъэу «частичнэ мобилизациер» Урысыем щырагъэжьагъ. Ащ епхыгъэу цIыфхэр упчIабэхэм агъэгумэкIых: хэта ащ хафэхэрэр, хэмыфэхэрэр, сыд фэдиз ныбжь зиIэхэр, нэмыкIхэри. АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериным фэдгъэзэгъэ упчIэхэм яджэуапхэр къыритыжьыгъэх.

— Апэрэ чэзыум хэта дащыщтхэр?

— «Частичнэ мобилизацием» къыдыхэлъытагъэу, пшъэрылъэу агъэнэфагъэхэр дэгъоу зэшIозыхын зылъэкIыщт цIыф купхэр арых анахьэу къызэджэщтхэр. Ахэр щэрыуакIохэр, танкистхэр, артиллеристхэр, водительхэр, механик-водительхэр. Запасым щысхэу зэон IэпэIэсэныгъэ зыхэлъхэр нахь ящыкIагъэх.

Дзэ частьхэм щыкIагъэу яIэм къыгъэ­нэфэщт нэбгырэ пчъагъэу дащыщтыр зыфэдизыщтыр. ПэшIорыгъэшъэу зэрагъэнафэрэмкIэ, запасым щысхэу мобилизацием къыхиубытэхэрэм я зы процент джы дащыщтыр.

— Сыд фэдэ дзэ звание зиIэхэр ара апэу къызэджэщтхэр?

— Званием мэхьанэ иIэп, ыпэ нахь рагъэшъырэр дзэ сэнэхьатхэр ары. Мобилизацием къыхиубытэщтых офицер звание зиIэхэм афэдэхэр, рядовойхэри ыкIи сержантхэри.

— Сыд фэдэ ныбжь зиIэхэр ара «частичнэ мобилизациием» къы­хиубытэхэрэр?

— Зэрагъэнэфагъэр: рядовой ыкIи сержантхэр — илъэс 35-м нэмысыгъэхэр, младшэ офицерхэр — илъэс 50-м шIомыкIыгъэхэр, старшэ офицерхэр — илъэс 55-м нэмысыгъэхэр.

— Бзылъфыгъэхэм къяджэщтха?

— Бзылъфыгъэхэу дзэ-учетнэ сэнэхьат зиIэхэм агъэцэкIэн алъэкIыщт IэнатIэхэр щыIэх. Ахэр анахьэу медицинэм иIофышIэхэр арых. Ау мы уахътэ ахэм афэныкъохэп.

— Нэбгырабэ зыгъэгумэкIыхэрэм ащыщ повесткэхэр зэраIэкIагъахьэрэ шIыкIэр зыфэдэм. Ар къызэрэфэкIуагъэр ымышIэмэ пшъэдэкIыжьэу рагъэхьыщтым къыкIэупчIэх.

— Дзэ комиссариатым иIофышIэхэм повесткэхэр къырахьакIых ыкIи ар Iэрылъхьэу цIыфым раты. ПочтэкIэ къа­фэкIуагъэу, зыкIэмытхэжьыгъэхэмкIэ зыми пшъэдэкIыжь ыхьырэп.

— Ныр къыкIэупчIэ икIалэ ипсауныгъэ изытет елъытыгъэу дзэ къулыкъур ыхьыгъэп, ар къы­хеубыта мобилизацием?

— Ащ фэдэм къеджэщтхэп.

— Студентхэр «частичнэ мобилизацием» хэмыхьэхэу аIо. Адэ заочнэ шIыкIэм тетэу еджэхэрэр?

— Студентхэр зэкIэ зэреджэхэрэ шIыкIэм емылъытыгъэу гупсэфэу еджэныр лъагъэкIотэнэу УФ-м и Президентэу Владимир Путиным унашъо ышIыгъ.

— «Частичнэ мобилизацием» къыхимыубытэхэрэм ягугъу къэп­шIыгъэмэ дэгъугъэ. Сыд фэдэ купхэр ара зынэмысыщтхэр?

— Апэу къыхэзгъэщымэ сшIоигъор, ыпэкIи къэсIуагъэу щыт, дзэм къулы­къур щызыхьынэу дащыгъэкIэ ныбжьыкIэхэр хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хагъэлэжьэщтхэп. Къулыкъур зыхьыгъэхэу, опыт ыкIи хэушъхьафыкIыгъэ дзэ сэнэхьат зиIэу тиIэр бэ. Ащ къыхэкIыкIэ «частичнэ мобилизацием» зы процент ныIэп хэфэщтыр.

Джащ фэдэу къыхимыубытэхэрэр: зыкъэухъумэжьынымкIэ предприятиехэм Iоф ащызышIэхэрэр, зипсауныгъэкIэ дзэ къулыкъур пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зымыхьынэу алъытагъэхэр, илъэс I6 мы­хъугъэ кIэлэцIыкIуи 4 е нахьыбэ Iыгъын зиIэхэр, унагъом ис сымаджэм е апэрэ купым хэхьэрэ сэкъатныгъэ зиIэм алъып­лъэхэрэр.

Джащ фэдэу дзэ комиссар шъхьаIэм тизэдэгущыIэгъу къыщыхигъэщыгъэхэм ащыщ цIыф сымаджэхэу, ау сэкъатныгъэ зимыIэхэр зэрэгумэкIыхэрэр. Шъхьадж иуз елъытыгъэу екIолIэкIэ гъэнэфагъэ къызэрэфагъотыщтыр, медицинэ уплъэ­кIунхэр дзэ комиссариатхэм зэращарагъэкIущтыр, ахэм анэмысхэми кIуачIэ ыкIи псауныгъэ зиIэ ныбжьыкIэхэр зэрэтиIэхэр хигъэунэфыкIыгъ.

Iэшъынэ Сусан.