Хэти исэнэхьат къыхихыным ыпэкIэ обществэм ыкIи цIыфхэм шIуагъэ къафи­хьыным кIэхъопсызэ зэрыкIощт лъагъом егупшысэ. Iэшъынэ Нэфсэт теубытагъэ хэлъэу зэджэщтыр ышIэу Джэджэхьэблэ гурыт еджапIэм къычIэкIыгъ.

Врач-эпидемиолог хъуным ар сыдигъуи кIэхъо­псыщтыгъ ыкIи къыдэхъугъ. Мы уахътэм Iэшъы­нэ (ХъутIыжъмэ япхъу) Нэф­сэт Роспотребнадзорым АР-мкIэ и ГъэIоры­шIапIэ эпидемиологие лъы­плъэнымкIэ иотдел ипа­щэ игуадзэу Iоф ешIэ.

Ащ къыфэкIоным ыпэкIэ гъогу гъэнэфагъэ къыкIугъ. 1980-рэ илъэсым ар медицинэ училищым исанитар-эпидемиологие отделение чIэхьагъ. Ар къызэриухыгъэм тетэу Краснодар краимкIэ санэпидстанцием IофшIэныр санитар врачым иIэпыIэгъоу щыригъэжьагъ. ИшIэныгъэхэм ахигъахъозэ, Ростов дэт медицинэ институтым ще­джагъ. Илъэс заулэ тешIагъэу, 1997-рэ илъэсым, Мыекъуапэ зыкъыгъэзэ­жьынэу хъугъэ ыкIи джащ къыщегъэжьагъэу врач-эпи­демиологэу IэнэтIэ зэ­фэшъхьафхэр ыгъэцакIэзэ къырэкIо. Илъэс 38-м къехъугъ ыгу рихьырэ сэ­нэхьатым зырылажьэрэр.

— Къыхэсхыгъэ сэнэ­хьатыр зэрэкъиным сыщыгъуазэу щытыгъ, — къе­Iуатэ тигущыIэгъу, — ся­нэ­шыпхъум Краснодар сан­эпидстанцием анахь щынэгъо узхэмкIэ иотдел илъэс 40-рэ Iоф щишIагъ. СызэцIыкIум зэпахырэ уз щынагъохэм афэгъэхьы­гъэу ащ къыIуатэщтыгъэ­хэм сшIогъэшIэгъонэу ся­дэIущтыгъ. ЕтIанэ ахэр нахь куоу зэзгъэшIэнхэу сызэ­рэфаер къызгурыIуагъ. Къыхэсхыгъэ сэнэхьатым сырыкIэгъожьэу зы мафи къыхэкIыгъэп.

Санитар врачым исэнэхьаткIэ зэхэщэн ыкIи гъэсэныгъэ IофшIэнхэр ары нахь зыфэгъэзагъэр, ащ ыштэрэ унашъохэм бэкIэ ялъытыгъ къалэ е район псаухэм адэс цIыфхэм япсауныгъэ къызэтегъэ­нэгъэныр. Анахьэу анаIэ зытырагъэтыхэрэм ащыщ зэпахырэ узхэр къэмы­гъэхъугъэнхэр ыкIи замыушъомбгъуныр. Джа пшъэ­рылъхэр Нэфсэт илъэс зэкIэлъыкIохэм емызэщыжьэу егъэцакIэх. Зэпахырэ узхэм алъыплъэгъэнымкIэ ГъэIорышIапIэм зэхищэрэ Iофтхьабзэхэм ар чанэу зэрахэлажьэрэр, IэпэIэсэныгъэ ин зыхэлъ специалистэу зэрэщытыр иIофшIэгъухэм къыхагъэщыгъ.

— Врач-эпидемиологым иIофшIагъэ икIэуххэр псын­кIэу къэлъагъохэрэп, — къеIуатэ Iэшъынэ Нэфсэт. — Ащ охътэ гъэнэфагъэ тешIэ, арышъ, а сэнэхьатыр къыхэзыхырэм щэIагъэ, пшъэдэкIыжь, шъыпкъагъэ, теубытагъэ хэлъынхэ фае. Ащ дакIоу цIыфхэм ренэу гущыIэгъу зэрафэхъурэм фэшI екIо­лIакIэ къафыхихынэу щыт.

Зэпахырэ узхэм нахь зыкъызыщаIэтырэ лъэ­хъан­хэм медицинэ органи­зациехэм ялIыкIохэри яIэ­пыIэгъухэу IофшIапIэ­хэм, цIыф куп зэхэугъоягъэхэм зэIукIэгъухэр ада­шIых. Тишъолъыр на­хьыбэу къыщыхагъэщырэ узхэу тигущыIэгъу зигугъу къышIыгъэхэр пэт­хъу-Iутхъур, гриппыр ыкIи коронавирусыр ары. Ахэм апэуцужьырэ вакцинэхэм ямэхьанэ цIыфхэм алъагъэIэсы. Мары бжыхьэ лъэхъаным ахэм яхэлъ­хьэгъу.

Iэшъынэ Нэфсэт иIоф­шIэгъу илъэсхэм афы­зэ­плъэкIыжьмэ, цIыф гъэ­шIэгъонэу зыIукIагъэхэу, хъугъэ-шIэгъэ зэфэшъхьа­фэу зыхэфагъэхэу ыгу къэкIыжьырэр макIэп. Ау пстэуми анахь къахигъэщыгъэр коронавирусым иапэрэ илъэсыр ары.

— Зэпахырэ узыкIэу къежьагъэм, адрэхэм афэмыдэу, икъэбари, тызэрэзекIощтри тэрэзэу тымышIэу къин тлъэгъугъэ, — ыгу къэкIыжьы Нэфсэт. — Ащ пае къэмынэу тиIофшIэн зэпыугъэп. Ухъу­мэн шъуашэхэр тщыгъхэу дэкIыгъохэр тшIыщтыгъэх, организацие зэфэшъхьафэу республикэм итхэм ялIыкIохэм ятхылъхэр агъэ­псынхэмкIэ предпи­саниехэр, рекомендациехэр къафитхыкIыгъэнхэми къыщыдгъэкIагъэп.

Мы илъэс къинхэм щытхъу хэлъэу Iоф зэришIа­гъэм ишIуагъэкIэ Iэшъынэ Нэфсэт УФ-м итын лъапIэу Пироговым иорден бэмышIэу къыфагъэшъошагъ. Ащ нэмыкIэу илъэс зэкIэлъыкIохэм иIофшIэн уасэ къыфашIызэ урысые ыкIи шъолъыр мэхьанэ зиIэ щытхъу тхылъыбэ, бгъэхалъхьэу «Почетный работник Роспотребнадзора» зыфиIорэри къыратыгъэх.

— Пироговым иорден къызэрэсфагъэшъошагъэр сэркIэ ошIэ-дэмышIагъ ыкIи сшъхьэ изакъоу ар фэ­сыушIушIырэп, — еIо ащ. — Ар сызхэт отделым зэ­­рэпсаоу ишIушIагъ, ушэтыпIэу тызэрытыгъэм тIэ зэкIэдзагъэу, зэдедгъаштэу тызэрикIыгъэм икIэух.