— А дэхэ дэд, а хъупхъэ дэд, синасыпышъ о усиI! — гъэмэфэ унэ зэIуубгъукIыгъэ пчъэшъхьа­Iум зыщебэкъон дэдэм Минат ытхьакIумэ Кулэ игущыIэ убзэ макъэ къыридзагъ.

«А слъэгъурэм ыдэжь игупсэм ащыщ горэ къэкIуагъ ошIа, ау сыкъэсыгъахэу згъэзэжьынэп» зэриIожьи, Минат пчъэIум къы­зэпырыкIыгъ.

Кулэ егъашIэм иIэпкIэ-лъэпкIагъэ хэти ыгъэшIагъо икъоу къырыкIуагъ, джыри, ыныбжь емылъытыгъэу, джащ зэрэтет. Унэр зэIыхыгъ, чъыIэтагъ. Гъу­нэгъур гушIозэ къыпэгъокIыгъэ­ми, Минат ар зыкIи шIоIофэп, зыдэбзэрабзэщтыгъэр рилъагъо­рэпышъ. Кулэ къыфигъэкIотэгъэ пхъэнтIэкIу шъабэм ауми Минат нэмыз-Iумыз хьазырэу щетIысэхыгъ.

Мыщ дэжьым жъынч тео макъэ горэ къэIугъ, Минат ар сыхьат хъураеу комодым тетыр арэу къыщыхъугъ. Гъунэгъум гу лъимытагъэми, Кулэ къэныбжьыкIэжьыгъэу, Iэжь-лъэжъ дэдэу гъунджэ тумбашъхьэм зыгорэ къытырипхъотыгъ, гушIо макъэкIэ мэгущыIэ.

Сэлам зыгорэм къызэрэрихыгъэр ыкIи къыдэгущыIэрэр къы­зэришIэжьыгъэр мыгъуащэу «А сипшъашъ, а си Сэчнэт, тхьа­уегъэпсэу сызэрэпщымыгъупшагъэмкIэ, Тхьэм шIу уелъэгъу» реIо. ЕтIанэ ащ къыпегъахъо: «Арэу хьалыгъу дэгъу къэшъущагъэмэ, тIу сыфай, сфэбгъэтIылъышъумэ, чъыIэтэгъаIо хъумэ сыкъыкъокIыщт».

МыдыкIэ Минат мэкIэ-мэкIэжъыеу Кулэ фыреплъэкIы, адрэм ыIэмычIэ зыгорэ чIэлъэу ытхьакIумэ риIулIырэм фэдэу къыпщэхъу.

— ЛаIилахь, ЛаIилахь! — Минат егъэшIагъо, епшысыжьы. Ежь тхьамыкIэм Тхьэм нахь ышIэрэпышъ, хъурэр зыфихьыщтыр къыгурыIорэп. «Кулэ сыдигъуи Iуш аIощтыгъэ, ау иунэ зэрисэу, ыIэгушъо ытхьакIумэ Iуилъхьэ­мэ, зыфаем дэгущыIэми, ыни­тIукIэ ымылъэгъупагъэ­мэ, къыраIуагъэкIи ныбжьи ышIошъ хъу­ныгъэп. Пыщэгъу иIэмэ зыгорэкIэ?» Щтэгъэ-щтагъэу гъунэгъур къызыщэкIошъы­жьы икIыжьын ихьисапэу.

Мыщ дэжьым Кулэ Тхьэм къызэригъэхъугъэу, Iэдэкъэ­чIэлъ телефон цIыкIоу бэмышIэу ипен­сиекIэ зыфищэфыжьыгъэр «тIакъ» ригъаIоу столышъхьэу унэ гузэгум итым къытыригъэп­кIагъ. — Джэмышх макъа сэIо ар? – ыгъэтIылъыгъэр зыфигъэдэн ымышIэу къэупчIэ Минат.

— Хьау, Минат, IэгучIэлъ телефон. Ма, еплъ! — къыфегъэкIуатэ гъунэгъум. — Ар боу былымышху, тыдэ ущыIэми, гъусэшIу, къыбдэгущыIэщтхэми, уакIэупчэIщтми, нэмыкI IофыбэмкIи. УгукIэ пшIоигъом, благъэми чыжьэми, такъикъыпэкIэ улъигъэIэсыщт — IорышI, хъуп­хъэ дэд, дэхэ цIыкIу! — Iэ щефэ.

Кулэ зыдэгущыIэщтыгъэр къышIагъэу, ауми, зэкIэ къыгурымыIуапэу Минат къэупчIэ:

— А Кул, илъэс 77-м укъехъу­жьыгъэу, дурыса ар ощ фэд-сэщ фэдэм ыIыгъынкIэ? — макIэу зэрехъуапсэри ымакъэ къыхэщы.

Кулэ къыщиутагъ:

— А си Минат, щтэпхэжъ дэд, дурыс ыкIи къабыл, етIани пшъхьап уиIэнкIэ, федэ, сыда пIомэ цIыф мышъо-мыл ыуас, Iуи шIи пымылъэу. Тэ тызнэсыгъэу тыныбжьымкIэ, илыягъэу укIон-укъэкIожьын умыIоу, сыдрэ къэбари уегъашIэ, пшIоигъом мафи чэщи удэгущыIэн плъэ­кIыщт. УзищыкIагъэ къыхэкIыми, нэрэ-Iэрэм къыпфытеонышъ, укъигъотыщт.

— ПIорэр гъэшIэгъоны! Ар ащыгъум псэолъэшху, — ыпсэ къыпыхьажьыгъэу къеIо Минат.

— А Кул! СыолъэIу, ори щэфы, сигъунэгъу дышъ, джащыгъум чэщныкъо кIасэми, тымыгумэкIыхэу, хэти тиунэ тызэрисэу, чэщи мафи тикъэбар зэрэшIэщт.

Кулэ пыщэгъуи, нэмыкIи имыIэу къызэрэчIэкIыгъэм ыбзэ къыригъэтIэтагъэу Минат къызэтырепхъанкIэ: «Тхьэм хъяркIэ тиIэнэу ешI, зыфэтшIын закIэба, къуи пхъуи къэлэдэсых, сшына­хьыжъ мыхъуми сыгу къызыпы­лъадэрэм садэгущыIэзэ сшIын…, — тIэкIу зэпегъэу, жьы къе­щэшъ, къэупчIэ:

— Арэу пшъхьапэр лъапIа, тыда зыщыбгъотын плъэкIыщтыри?

— Сомэ мини 2,5-рэ гъэхьазыри, сэ ар къызыпфэсымыгъо­тыкIэ, сы Кулэп! — ыIуи, гъу­нэгъур IугушIукIэу ыбгъэ тео­жьыгъ.

Мамырыкъо Нуриет.