«СыкъэмыкIожьэу зыгорэм укIокъон»
ЗэраIомэ, зэраIотэжьэу бэшIагъэу зы къуаджэ горэм цIыф мыпшъыжь гъэшIэгъон дэдэ дэсыгъ. Гупшысэн аIуагъэмэ зишIэжьыщтыгъэп: шхэни, плъэни, ешъони, Iони, шIэни, чэфыгъуи шIоIофыгъэп.
Мафэ горэм арэу плъэгъурэр зэресагъэу, ыпэ уашъом егъэкъужьыгъэу зиплъыхьэмэ, зиплъыхьэзэ плъызэу, ежь-ежьырэу зыдэгущыIэжьмэ зэушъыизэ, зэфэхьысыжьхэр ышIызэ кIощтыгъэ.
— Сыда цIыф цIыкIур мырэу нэикI-IуикIэу, зэмызэгъыжь-зэщыкIукIыгъэу зыкIыщытыр ыкIи зыкIэхъугъэр шъуIуа? — зэупчIыжьыщтыгъэ. — Акъылынчъэмэ, шъугъуалэмэ, бзэгухьэмэ, пцIыусымэ, шъхьахынэмэ, тыгъуакIомэ… — джыри ащ бэ къыпчъын ыгу хэлъыгъэщтыр, ау ошIэ-дэмышIэу кIэцIэнлъыкIи, псынэм иукIорэягъ.
«Тэ укъикIи, лажь!» пкIэнчъэу аIуагъэп.
Щтагъэм хэтэу мо фэлаплъэр зимышIэжьэу, лъэкIэу иIэмкIэ куощтыгъ:
— О мардж! ЦIыфхэр! СэлIэ гущ, шъукъыздеIэба! Псэр IэшIуба, зыфэщыIэщтыгъэп.
ГуIэ-щэIу макъэм мыщ дэжьым блэкIыщтыгъэхэм ащыщ горэ къыгъэуцуи, макъэр къыздиIукIырэр ымышIэу зэтекъагъ, етIанэ псынэм екIуалIи иплъагъ, насыпынчъэу гуIэрэр къылъэгъуи еупчIыгъ:
— Сыда, синыбджэгъу, къыохъулIагъэу мыщ укъэзыхьыгъэр?
Адрэм ыгу плъыгъэу, дысэу къыреIожьы:
— Плъэгъурэба зэрэмытхъэгъо Iофыр, симыфагъэмэ, сэр-сэрэу мыщ сызэримыхьэщтыгъэр? IэпыIэгъу къысфэхъу, сыолъэIу, симымэхыхьапэу, симытхьалэзэ!.. — къэтхьаусыхагъ.
ПсынэIум Iутыр екуо:
— Угу теIункIэжь! Сэ моу кIэпсахьэ сыкIощт, ащкIэ укъисщыжьыщт. Ау сыкъэмыкIожьэу зыгорэм укIокъон, зэхэоха? ЕтIанэ сыкъыплъыхъужьынэу сэ уахътэ сиIэщтэп…
…Е-о-ой!.. Ащ нахь гъэшIэгъон цIыф къыIуагъэу шъошIа шъо? «СыкъэмыкIожьэу зыгорэм укIокъон!» Псынэжъ куум ифэгъэ тхьамыкIэр тыдэ кIонэу къыщыхъугъа?
Мыр пасэм къяхъулIэгъэ къэбар. Ау арыщтын «зышъхьэ мыузырэм уишъхьэуз емыIуат» языгъэIуагъэр. Ежь фэдэ цIыфым игумэкI зэхэзышIэу, ащ фэгуIэн-фэулэун зылъэкIыщт цIыфэу щыIэр зэрэмакIэр хэти ешIэ, ау щыIэх зырыз дэдэхэр, хэти ашъо фытырахыжьэу, зышъхьамысыжьхэу. УзыIукIэу къыптефэрэм елъытыгъ.
Мамырыкъо Нуриет.