ИлъэсыкIэ еджэгъур рагъэжьэжьы

Хэбзэ дахэ зэрэхъугъэу, непэ, Iоныгъом и 1-м, тихэгъэгушхоу Урысыеми, ащ хэхьэрэ субъектхэми, ти Адыгэ Республики илъэсыкIэ еджэгъур ащырагъэжьэжьы. МэфэкI одыджыныр тиреспубликэ ит еджэпIи 138-мэ ащы­жъынчыщт.

Гъэмэфэ зыгъэпсэфыгъо уахътэм ашъуи али хэхъуагъэу, еджэным фэкIэщыгъохэу, кIэрэкIэ закIэхэу класс зэфэшъхьафхэм арыс еджэкIо мин 61-м ехъур, апэрэу мыгъэ еджэпIэ пчъэшъхьа­Iум елъэбэкъощтхэ кIэлэцIыкIу мини 7 фэдизыр партхэм адэтIысхьащтых. Класс пэпчъ шIэныгъэ сыхьатыр ащыкIощт, зэфэзэщыгъэхэу кIэлэегъаджи кIэлэ­еджакIуи гъэмэфэ мафэхэр зэрагъэ­кIуагъэхэр кIэкIэу къыраIотыкIыщт е атхыщт. Псауныгъэ пытэкIэ тафэлъаIозэ, егъэ­джакIохэми кIэлэеджакIохэми гуеты­ныгъэрэ шъыпкъагъэрэ ахэлъэу еджэн пшъэрылъыр дахэу лъагъэкIотэнэу, ини цIыкIуи гъэхъагъэхэр ашIынхэу, шIэныгъэ лъагъом рыкIонхэу, амал-шIоигъоныгъэр яIэнэу тафэлъаIо. Гъогу маф илъэсыкIэ еджэгъур!

Iоныгъом и 1-р ныбжьырэу гум къи­нэжьырэ маф. Апэрэ одыджыныр, апэрэ кIэлэегъаджэр, апэрэ урокхэр, апэрэ классыр, ныбджэгъу цIыкIубэр, ны-ты емызэщыжьхэу къыддечъэкIыхэрэр, апэрэ хьарыфхэр къызэрэхъугъэхэр, апэрэ пычыгъор ткъудыимэ, тыфэса­къызэ гущыIэ цIыкIухэм тыкъяджэу зызэрэдгъэсагъэр, ар зишIушIагъэр апэрэ кIэлэегъаджэу зыпсэ къытIузылъхьащтыгъэр арэу зэрэщытыр, илъэсхэр бэу тешIэжьыгъэми, IэшIу-IэшIоу къыдэоежьых. Илъэс еджэгъухэр! Ахэр лъапIэх, нэфынэх, шIэныгъэкIэ ушъагъэх. Тэри, зыдэтымышIэжьыхэу, мазэм илъэсыр, ащ адрэ илъэсхэр къакIэлъыкIохэзэ зытэштэ – тхэхъо, шIэныгъэхэр тэгъоты, пIуныгъэ дахэр къытхэхьэ.

ЗэлъашIэрэ адыгэ усакIоу, шIэныгъэлэжь-нартоведэу, РСФСР-м культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, Адыгэ Республикэм шIэныгъэмкIэ иIофышIэшхоу ХьэдэгъэлIэ Аскэр къызыхъугъэр илъэси 100 мэхъу. Адыгэ литературэм, лъэпкъ культурэм ыкIи шIэныгъэм лъэгъо нэф апхырызыщыныр зинасып къыхьыгъэхэм Аскэр ащыщ. Ипоэтическэ тхылъ зэфэ­шъхьафхэм зэфэдэу и Хэгъэгушхо ыкIи иадыгэ лъэпкъ афыриIэ шIу­лъэгъу-гукIэгъур ащыкIэгъэтхъыгъ.

Адыгеим орэд фэсэIо

Лъэпкъы пшIыкIутIоу о узэхэт, Нарт урябын о, хъишъэм уфэд. Кавказ икушъэ укъихъухьагъ, Хы ШIуцIэ нашхъом ущапсыхьагъ. Жъогъо ошъогур уишъхьагъырыт.

Ти Адыгееу, тихэку гупс, Тыгъэр къыпфепсэу уапэ лъыкIуат! О угу изэу, плъэпкъкIэ убагъоу, Бын зэгурыIоу уапэ лъыкIуат! Ти Адыгееу, тихэку кIас, О, тянэ гупсэу, тпсэми хэтIагъ.

Уикъушъхьэ танджхэр чыжьэу къэ­лъагъу… ЛIэшIэгъу къиныбэ къызэпыоч… ЛIыгъэр — уигъогу, о шIугъэр — уишапхъ, Ппхъухэр — шIыкIашIу, о пкъохэр — кIэщакIу, Хъяры щыIакIэм цIыфхэр фэощ!

Ти Адыгееу, тихэку гупс, Тыгъэр къыпфепсэу уапэ лъыкIуат! О угу изэу, плъэпкъкIэ убагъоу, Бын зэгурыIоу уапэ лъыкIуат!

«Згъэтэрэзы­жьыщт шъыу…»

Алый зэхэукIэжьыгъэ бырацоу еджапIэм къикIыжьыгъ. Ыгу зэрэмышIумкIэ гъэшIэгъонышхо зэримыгъэхъагъэр гъуа­щэщтыгъэп.

Ащ гу лъитагъэу ныр еупчIы:

— А сикIал, унахи уитеплъи сыдэу мыхъатэха, сыда къыохъулIагъэр?

— Ашъыу, — фэмыяхэу джэуапыр къырещажьэ, — хьисапымкIэ кIэлэегъа­джэм «2» сфигъэуцугъ.

— Пфигъэуцугъа е умышIэрэм пае къыптефэу щыта? — ныр гупсэфырэп.

ИлъэсипшI зыныбжь шъэожъыер ауми къызэкIакIорэп, «тIури зэхэт» еIо.

— Зэхэтмэ, зэхэт, ау, Алый, къыосIощтыр ошIа, «2» къэпхьэу велосипед сэ пфэсщэфышъущтэпышъ, зэгъашIэ.

Уахътэр псым фэдэу мачъэба, те­шIагъ мэфэ заулэ. Алый чэфыбзэ-чаныбзэу портфелыр чIидзи, Iанэм шхэнэу зыпидзагъ, лыжъэрымэ IэшIур уигъэшхэкIэу унэм ит. Ау шъаор ным къызэтыриIэжагъ:

— Сыд адэ непэрэмкIэ узыгъэчэфырэр, бгъэтэрэзыжьыгъа «2»-р?

Алый ыпсэ къыIузыгъ:

— Ашъыу, згъэтэрэзыжьыщт мы «2» закъор. Мурат Махмудовичым журналыр ыблыгу чIэлъэу зыдычIихыжьыгъэти, пэрыохъу ар къысфэхъугъ нахь.

Н. Дзэукъожь.

Бэгъ Нурбый ШIуфэс, сентябрэр!

Къытфэсыгъ сентябрэм Иапэрэ мафэ, Иапэрэ мафэу ЗэкIэми тфэмафэр!

Чэфэу тыпэгъокIы Мэфэ къихьэгъакIэм. ЕджапIэм тыкIонэу Непэ етэгъажьэ!

Къытфэсыгъ сентябрэм Иапэрэ мафэ! ШIуфэс, мэфэ нэфэу ЗэкIэми тфэмафэр!

«Фаехэр арыба!»

Природоведение урокыр рэхьатэу макIо. КIэлэегъаджэм иупчIэхэм еджэкIо хъупхъэмэ, чанмэ джэуапхэр къаратыжьых. Щэбанэ, ишэн щымыщми, хэчъыягъэм фэдэу, Iэсэ-лъасэу, ау къон­цIэу аужырэ партым дэс.

— КIэлэцIыкIухэр! Хэта адэ къэзыIощтыр, сыд фэдэ бзыухэр ара къыблэм быбыжьхэрэр? — къэупчIэ кIэлэегъаджэр.

Щэбанэ зызэрэриуфэхырэм кIэлэ­егъаджэм гу лъитагъэу ыцIэ къыреIо.

Щэбанэ ерэгъэ дэдэу къэтэджи, ышIапэрэм фэдэу, мыгумэкIыхэу джэуапыр къытыжьыгъ:

— Фаехэр арыба бзыухэу къыблэм быбыжьхэрэр.

Цуекъо Джэхьфар Сэ еджэным сыфежьагъ

Школым сыкIонэу, Тхылъым седжэнэу Сыныбжь джы къекIы, Щагум сыдэкIы.

КIэлэцIыкIу садым, КIэлэцIыкIу унэм Непэ себгъукIо, Сэ школым сэкIо.

Дэгъоу уеджэнэу, Дахэу утхэнэу Школым уегъашIэ, ЦIыфышIуи уешIы.